Шайхи Абӯсаиди қудси аллоҳи рӯҳа алъзиз гуфт кӣ сад пер аз перон дар тасаввуф сухан гуфтаанд аввал ҳамон гуфт кӣ охир , иборати мухталиф буду маънии яке кӣ алтсўФи тарки алтклФ ва ҳеҷ такаллуфи туро беш аз туе ту нест , чун ба хештани машғӯли гаштии азу боз монадӣ . Шайх гуфт машойих ва перон гуфтаанд ҳарчи халқро шояд худоиро нишоеду ҳарчи худоиро шояд халқро нишоед . Вақте аз авқоти шайх қуръон мехонд ва дар охири аҳди ҳарчи ояти раҳма буд мехонду ҳарчи оят азоб мегузошт . Яке гуфт эй шайхи ин чунин назм қуръон менашавад :

شیخ ابوسعید قدس اللّه روحه العزیز گفت کی صد پیر از پیران در تصوف سخن گفته‌اند اول همان گفت کی آخر، عبارت مختلف بود و معنی یکی کی اَلتَّصَوَّفُ تَرکُ التَکَلُّفِ و هیچ تکلف ترا بیش از تویی تو نیست، چون به خویشتن مشغول گشتی ازو باز ماندی. شیخ گفت مشایخ و پیران گفته‌اند هرچ خلق را شاید خدای را نشاید و هرچ خدای را شاید خلق را نشاید. وقتی از اوقات شیخ قرآن می‌خواند و در آخر عهد هرچ آیت رحمة بود می‌خواند و هرچ آیت عذاب می‌گذاشت. یکی گفت ای شیخ این چنین نظم قرآن می‌نشود:

Пас гуфт аз он мо ҳамаи бишорату мағфират омадааст ва аз он эшон азоби пас дарвешро чизе дар дил омад , шайх гуфт ва он рағми анФи абии алдрдоءу шайхи ин лафз бисёр гуфтааст . Шайх гуфт Абубакр воситӣ гуфтааст кӣ : таъаллуқи алхлқи болхлқи ктълқи алмсҷўни болмсҷўн шайх гуфт соилӣ аз перии дархост кӣ суханӣ бигӯӣ . Гуфт аз алӣ то срӣ дар қудрати вай зарра ҳаст ва ҳар дониш кӣ ҳаст базра аз ҳастӣ худованд нарасад , сухани гуфтан дар чизе кӣ он чизи ночиз буд маҳол буд кӣ иборат бадв нарасад . Шайх гуфт он пери дигарро гуфтанд кӣ суханӣ бигӯӣ гуфт мосўии аллоҳи Флиси ?лаи ҳқиқаҳи Фмои зои нклм . Шайх гуфт саҳли бен Абдуллоҳ гуфтааст кӣ : қабеҳи лмни илбси алхрқаҳ ва ҳам алорзоқи фӣ қалба гуфт зишт бошад кӣ касе хирқаи даравишони дарушаду андӯҳи рӯзӣ дар дили вай буд ва ин қадар надонад кӣ арзоқи алъбоди алии аллоҳи лоиқўми баҳои алои фазла . Шайх гуфт мо ба наздики бўолъбоси қассоб будем ба табаристон , чун даравишон ба наздик ӯ омадандӣ ҳар яке воеу тмниӣ , ӯ гуфтӣ худовандо ҳар касеро вое бояду маро вое набояд ва ҳар касеро манӣу марои манӣ наме бояд моро он бояд кӣ мо набошем .

پس گفت از آن ما همه بشارت و مغفرت آمده است و از آن ایشان عذاب پس درویش را چیزی در دل آمد، شیخ گفت و آن رغم انف ابی الدرداء و شیخ این لفظ بسیار گفته است. شیخ گفت ابوبکر واسطی گفته است کی: تَعَلُّقُ الخَلقِ بِالخَلقِ کَتَعَلُّقِ المَسْجُونِ بِالْمَسجُون شیخ گفت سایلی از پیری درخواست کی سخنی بگوی. گفت از علی تا ثری در قدرت وی ذرۀ هست و هر دانش کی هست بذرۀ از هستی خداوند نرسد، سخن گفتن در چیزی کی آن چیز ناچیز بود محال بود کی عبارت بدو نرسد. شیخ گفت آن پیر دیگر را گفتند کی سخنی بگوی گفت ماسِوی اللّه فَلَیْسَ لَهُ حقّیقَةٌ فَما ذا نُکَلِّم. شیخ گفت سهل بن عبداللّه گفته است کی: قَبِیْحٌ لِمَنْ یلبِسُ الْخِرْقَةَ وَ هَمُّ الارزاقِ فِی قَلْبِه گفت زشت باشد کی کسی خرقۀ درویشان درپوشد و اندوه روزی در دل وی بود و این قدر نداند کی اَرْزاقُ الْعِبادِ عَلی اللّه لایَقُوم بِها اِلّا فَضْلُه. شیخ گفت ما به نزدیک بوالعباس قصاب بودیم به طبرستان، چون درویشان به نزدیک او آمدندی هر یکی وایی و تمنیی، او گفتی خداوندا هر کسی را وایی باید و مرا وایی نباید و هر کسی را منی و مرا منی نمی‌باید ما را آن باید کی ما نباشیم.