Дар он вақт кӣ султони снҷрро ба Самарқанди куффор хато бишикаст ва он ҳодиса бидон азимии биФтод , Хоразмшоҳи атсиз ба хуросон омад , чун ббоўрд раседу қасд ховарон кард дар дил дошт кӣ ғорат кунад чун бики фарсангӣ меҳана расед бмўзъӣ ки онрои работи сар боло гӯйанд асбӣ ки барнишаста буд бар ҷои бистод , чндонкаҳ тозӣона зад намерафт . Ҷнибти хост ва барнишаст он асб низ пеш намерафт . Вазир ӯ дар хизмат ӯ буд , хоҷаи Ироқ алсобндӣ гуфт эй подшоҳи одили ин мавзеро ҷои азизу мутабаррик нишон медиҳанд , дарин буқъаи турбати шайхӣ кӣ ягона олам бӯдааст андеша кӣ дар ҳақи ин буқъа дошта бадали фармой . Гуфт рост гуфтӣ чунон кунам пас дар ҳоли асб равон шуд ва ӯро эътиқодии азим дар ҳақи шайх падед омад ,у ҷондори хосро бмиҳнаҳ фиристод бшҳнгӣ ва фармуд кӣ аҳли ин буқъаро бишорати даҳ кӣ мо андеша ки доштем бадал фармудем ва фармуд ин ҷони дорро кӣ чунон май бояд кӣ эшонро ҳеҷ заҳмати надорӣ кӣ ин вилояти хоси хазинаи мост ва фармуд кӣ се рӯзи ӣнҷо мақом хоҳад буд . Пас фарзандони шайху суфиён берун шуданд , бисёр эъзоз ва икром фармуду ҷамоли аддӣни бўрўҳ ки писар ъам дуъогӯии муаллифи ин маҷмӯ буд ва дар фунуни илми мутабаҳҳир , дуоу фаслӣ некӯ бигуфт ва аз ҳолоти шайху каромоту риёзот ӯ фусӯлии мшбъ тақрир кард , ӯ ҷамъро боз гардониду ҷамоли аддӣнро бозгрФту баъди намоз хуфтани ҳолеи боз ва бзёрт омад ҷамоли аддӣнро бозгардонед барони қарор кӣ бомдоди пеш ӯ ояд ва дарин се рӯзи пайваста бхдмт бошад . Чун ба лашкари гоҳ боз шуду мардумон ором гирифтанд оташӣ аз пеши қибла падед омад ва ҳар соъати он оташ зиёдат мешуду шуъоъи он бар осмон май аФтодўи осмон сурх менамӯд чунонк ҷумлаи кӯҳи меҳана ниҳодаасту наздики расида . Гуфту гӯй дар лашкаргоҳ афтод , Хоразмшоҳ аз хоб бедор шуд ва он ҳол мушоҳида карду тарс лашкар бидид , аз онҷо баранд вагуфти шайхи оташу аҳли меҳана чун блшкргоаҳ шуданд ҳамаи лашкар рафта буданд пас аҳл меҳана пурседанд то он оташ чаҳ бӯдааст ? маълум шуд ки ҷамъӣ аз барзигарон дар он кӯҳ кӣ наздик меҳанааст ғалла кушта буданду бадрӯда ва хирманҳо бисёр ҷамъ карда , дршб оташ карда буданд қадре оташ дар саводии зори афтодаи боди онро таҳйиҷ карда ва май сӯхту шуъоъи он бар исмони аФтодў аз ҷумлаи каромоти шайхи мо яке ин буд ки он фитнау зулми Хоразмшоҳро рафъ кард ва .

در آن وقت کی سلطان سنجررا به سمرقند کفار خطا بشکست و آن حادثۀ بدان عظیمی بیفتاد، خوارزمشاه اتسیز به خراسان آمد، چون بباورد رسید و قصد خاوران کرد در دل داشت کی غارت کند چون بیک فرسنگی میهنه رسید بموضعی که آنرا رباط سر بالا گویند اسبی که برنشسته بود بر جای بیستاد، چندانکه تازیانه زد نمی‌رفت. جنیبت خواست و برنشست آن اسب نیز پیش نمی‌رفت. وزیر او در خدمت او بود، خواجه عراق الصابندی گفت ای پادشاه عادل این موضع را جای عزیز و متبرّک نشان می‌دهند، درین بقعه تربت شیخی کی یگانۀ عالم بوده است اندیشۀ کی در حقّ این بقعه داشتۀ بَدَل فرمای. گفت راست گفتی چنان کنم پس در حال اسب روان شد و او را اعتقادی عظیم در حقّ شیخ پدید آمد، و جاندار خاص را بمیهنه فرستاد بشحنگی و فرمود کی اهل این بقعه را بشارت ده کی ما اندیشۀ که داشتیم بَدَل فرمودیم و فرمود این جان دار را کی چنان می‌باید کی ایشان را هیچ زحمت نداری کی این ولایت خاص خزینۀ ماست و فرمود کی سه روز اینجا مقام خواهد بود. پس فرزندان شیخ و صوفیان بیرون شدند، بسیار اعزاز و اکرام فرمود و جمال الدین بوروح که پسر عم دعاگوی مؤلف این مجموع بود و در فنون علم متبحر، دعا و فصلی نیکو بگفت و از حالات شیخ و کرامات و ریاضات او فصولی مشبع تقریر کرد، او جمع را باز گردانید و جمال الدین را بازگرفت و بعد نماز خفتن حالی باز و بزیارت آمد جمال الدین را بازگردانید برآن قرار کی بامداد پیش او آید و درین سه روز پیوسته بخدمت باشد. چون به لشکر گاه باز شد و مردمان آرام گرفتند آتشی از پیش قبله پدید آمد و هر ساعت آن آتش زیادت می‌شد و شعاع آن بر آسمان می‌افتادو آسمان سرخ می‌نمود چنانک جملۀ کوه میهنه نهاده است و نزدیک رسیده. گفت و گوی در لشکرگاه افتاد، خوارزمشاه از خواب بیدار شد و آن حال مشاهده کرد و ترس لشکر بدید، از آنجا براند وگفت شیخ آتش و اهل میهنه چون بلشکرگاه شدند همه لشکر رفته بودند پس اهل میهنه پرسیدند تا آن آتش چه بوده است؟ معلوم شد که جمعی از برزگران در آن کوه کی نزدیک میهنه است غله کشته بودند و بدروده و خرمنها بسیار جمع کرده، درشب آتش کرده بودند قدری آتش در سوادی زار افتاده باد آنرا تهییج کرده و می‌سوخت و شعاع آن بر اسمان افتادو از جملۀ کرامات شیخ ما یکی این بود که آن فتنه و ظلم خوارزمشاه را رفع کرد و.