Аз ашрафи бўолимони шунӯдам ки ӯ гуфт аз шайхи ҳасани ҷонорўии шунӯдам кӣ ӯ гуфт аз хоҷаи бўолФтҳ шайх шунидам кӣ гуфт падарами хоҷаи бўтоҳри шайхи бкўдкӣ ба дабиристон мерафт рӯзии устод ӯро бздаҳ буд чунонк нишони захм дар тан ӯ гирифта буд , хоҷаи бўтоҳри гирён аз дабиристон боз омаду нишони чӯб ба шайх намӯд , шайхи устодро пайғом фиристод кӣ мо азишон мақареу имомии брнхўоҳими сохт чандон май бояд кӣ дар намоз бакор ояд , гӯши бози дор ки эшон нозанинон ҳазратанд , ҳақи табораку таъолии эшонро ба лутфи худ парвардааст ва ба лутфи худ офарӣдаи гӯши дор то ҳеҷ унф накунӣ бо эшон . Бўтоҳри дабиристонро азим душман доштӣ . Рӯзӣ бар лафзи муборак шайх бирафт ки ҳаркии моро хабар кунад кӣ даравишон меоянд ҳар орзӯ кӣ хоҳад азмои бидиҳем ва чанд рӯз буд кӣ шайхро ҳеҷ мусофир нарасида буд хоҷаи бўтоҳр чун бишунид ҳоле бар бом омад ва аз атрофи таҷассус омадан даравишон мекарду мутарассид май буд , иттифоқро ҳам дар соъати ҷамъии даравишон аз ҷониби Тӯс падед омаданд бўтоҳри хуши дил аз бом фурӯ омаду шайхро гуфт эй бобои ҷамъӣ даравишон мерасанд ! шайх гуфт акнӯн чаҳ хоҳӣ ? гуфт онкии имрӯз ба дабиристон нарӯм шайх гуфт раво бошад . Гуфту фардо низ гуфт Марв гуфт ин ҳафта нарӯм гуфт Марв гуфт ҳаргиз ба дабиристон нарӯм гуфт Марви локини анои Фтҳнои биомузи дигари Марв . Бўтоҳри хуши дили гашт . Пас шайх Модаст дароз карду шохӣ аз он дарахти тӯт кӣ бар дар Машҳадаст боз кард ва бар миёни бўтоҳри басту ҷорубӣ буи дод ва гуфт ҷомаи масҷиди брўб . Бўтоҳр ҷой мерафт , даравишони дррсиднду пеш шайх омаданд шайхи эшонро гуфт шуморо бўтоҳр чигуна меояд ? гуфтанд сахти некӯ . Шайх гуфт акнӯн мо ӯроу фарзандон ӯро насиби хизмати шумо додем . Пас шайхи бўтоҳрро анои Фтҳно аз бар фармуд кардан . Чун шайхи бҷўори раҳмати ҳақи таъолӣ нақл кард ва чанд соли баромади низоми алмалики вазири маликшоҳи бўдўи дори алмалик бо сафоҳон буду низоми алмалик . Мурӣди шайх буду мураббии ҷумлаи мутасаввифа ба сабаби шайх , пас хоҷаи бўтоҳрро аз ҷиҳати суфиён қарзӣ афтод , хоҷаи бўтоҳр бо ҷумлагии фарзандони шайх бо сафоҳон шуданд пеши низоми алмалик , ва ӯ тарбиятҳо фармуд зиёдат аз ҳади васф . Ва дар он вақт улуввае омада буд брсолт аз султони ғазнӣни мардии фозилу соҳиби раъйу мутаъассибу аҳли тасаввуфро мункир , ва дарин муддат кӣ онҷо буд пайвастаи низоми алмаликро мломтмӣ кардӣ кӣ моли хеш ба ҷамъӣ май диҳӣ кӣ эшон вузӯе ба суннатнатавонанд сохту низом алмалик мегуфт ки чунин магӯӣ ки эшон мардумон бо хабар бошанду мақсӯд аз илм амаласт ва амал доранд . Фии алҷмлаҳи он мақолати миёни эшон дароз шуд вони расӯли ғазнӣни шунӯда буд кӣ хоҷаи бўтоҳр қуръон надонаду низом алмалик намедонист , расӯли ғазнӣни низоми алмаликро гуфт иттифоқ ҳаст кӣ баъди азуи писар ӯ беҳтар аз ҳама суфиён вақтаст ? шайх гуфтааст кӣ бо тоҳир қутбаст ? низом гуфт ҳаст . Расӯл ғазнӣн гуфт хоҷаи ботоҳир қуръон надонад . Низом гуфт донад . Низом гуфт ӯро овози диҳем ва ту сӯра аз қуръон ихтиёр кун то ман бигӯям бархонад . Бўтоҳрро талаб карданд , бўтоҳр бо ҷамъи мутасаввифау фарзандони шайхи пеш низом омаданд чун бинишастанд низоми алмалик аз расӯл ғазнӣн пурсед кӣ кадом сӯра бархонад ? гуфт бигӯӣ анои Фтҳно . Низоми алмалик ишорат кард , бўтоҳри ано Фтҳно бархонад то ҳамаро вақт хуш шуд , чун сӯра бохр расед низоми алмалик шод шуду расӯли ғазнӣн шармсор шуд пас низоми алмалик аз хоҷа бўтоҳр пурсед кӣ сабаби хуши гаштани шумо чаҳ буд ? бўтоҳр гуфт бидон эй садри бузургвор кӣ ман қуръон надонам ва ин ҳикоят аз аввал то охир боз намӯд . Низоми алмаликро эътиқод зиёдат шуд .

از اشرف بوالیمان شنودم که او گفت از شیخ حسن جاناروی شنودم کی او گفت از خواجه بوالفتح شیخ شنیدم کی گفت پدرم خواجه بوطاهر شیخ بکودکی به دبیرستان می‌رفت روزی استاد او را بزده بود چنانک نشان زخم در تن او گرفته بود، خواجه بوطاهر گریان از دبیرستان باز آمد و نشان چوب به شیخ نمود، شیخ استاد را پیغام فرستاد کی ما ازیشان مقریی و امامی برنخواهیم ساخت چندان می‌باید کی در نماز بکار آید،گوش باز دار که ایشان نازنینان حضرت‌اند، حقّ تبارک و تعالی ایشان را به لطف خود پرورده است و به لطف خود آفریده گوش دار تا هیچ عنف نکنی با ایشان. بوطاهر دبیرستان را عظیم دشمن داشتی. روزی بر لفظ مبارک شیخ برفت که هرکه ما را خبر کند کی درویشان می‌آیند هر آرزو کی خواهد ازما بدهیم و چند روز بود کی شیخ را هیچ مسافر نرسیده بود خواجه بوطاهر چون بشنید حالی بر بام آمد و از اطراف تجسس آمدن درویشان می‌کرد و مترصد می‌بود، اتفاق را هم در ساعت جمعی درویشان از جانب طوس پدید آمدند بوطاهر خوش دل از بام فرو آمد و شیخ را گفت ای بابا جمعی درویشان می‌رسند! شیخ گفت اکنون چه خواهی؟ گفت آنکه امروز به دبیرستان نروم شیخ گفت روا باشد. گفت و فردا نیز گفت مرو گفت این هفته نروم گفت مرو گفت هرگز به دبیرستان نروم گفت مرو لکن انا فتحنا بیاموز دیگر مرو. بوطاهر خوش دل گشت. پس شیخ مادست دراز کرد و شاخی از آن درخت توت کی بر در مشهدست باز کرد و بر میان بوطاهر بست و جاروبی بوی داد و گفت جامۀ مسجد بروب. بوطاهر جای می‌رُفت، درویشان دررسیدند و پیش شیخ آمدند شیخ ایشان را گفت شما را بوطاهر چگونه می‌آید؟ گفتند سخت نیکو. شیخ گفت اکنون ما او را و فرزندان او را نصیب خدمت شما دادیم. پس شیخ بوطاهر را انا فتحنا از بر فرمود کردن. چون شیخ بجوار رحمت حقّ تعالی نقل کرد و چند سال برآمد نظام الملک وزیر ملکشاه بودو دار الملک با صفاهان بود و نظام الملک.مرید شیخ بود و مربی جملۀ متصوفه به سبب شیخ، پس خواجه بوطاهر را از جهت صوفیان قرضی افتاد، خواجه بوطاهر با جملگی فرزندان شیخ با صفاهان شدند پیش نظام الملک، و او تربیتها فرمود زیادت از حد وصف. و در آن وقت علویی آمده بود برسالت از سلطان غزنین مردی فاضل و صاحب رأی و متعصب و اهل تصوف را منکر، و درین مدت کی آنجا بود پیوسته نظام الملک را ملامتمی‌کردی کی مال خویش به جمعی می‌دهی کی ایشان وضویی به سنت نتوانند ساخت و نظام الملک می‌گفت که چنین مگوی که ایشان مردمان با خبر باشند و مقصود از علم عملست و عمل دارند. فی الجمله آن مقالت میان ایشان دراز شد وآن رسول غزنین شنوده بود کی خواجه بوطاهر قرآن نداند و نظام الملک نمی‌دانست، رسول غزنین نظام الملک را گفت اتفاق هست کی بعد ازو پسر او بهتر از همۀ صوفیان وقتست؟ شیخ گفته است کی با طاهر قطبست؟ نظام گفت هست. رسول غزنین گفت خواجه باطاهر قرآن نداند. نظام گفت داند. نظام گفت او را آواز دهیم و تو سورۀ از قرآن اختیار کن تا من بگویم برخواند. بوطاهر را طلب کردند، بوطاهر با جمع متصوفه و فرزندان شیخ پیش نظام آمدند چون بنشستند نظام الملک از رسول غزنین پرسید کی کدام سوره برخواند؟ گفت بگوی انا فتحنا. نظام الملک اشارت کرد، بوطاهر انا فتحنا برخواند تا همه را وقت خوش شد، چون سوره بآخر رسید نظام الملک شاد شد و رسول غزنین شرمسار شد پس نظام الملک از خواجه بوطاهر پرسید کی سبب خوش گشتن شما چه بود؟ بوطاهر گفت بدان ای صدر بزرگوار کی من قرآن ندانم و این حکایت از اول تا آخر باز نمود. نظام الملک را اعتقاد زیادت شد.