Он ки дарди ҳамаи каси ро ба ту фармуд алоҷ

آن که درد همه کس را به تو فرمود علاج

Сохт пеш аз ҳамаи моро ба алоҷати муҳтоҷ

ساخت پیش از همه ما را به علاجت محتاج

Он ки мифтоҳ дар ганҷ шифо дорад ба ту

آن که مفتاح در گنج شفا داد به تو

Хонаи сиҳҳат ман кард ба ҳикмати тороҷ

خانهٔ صحت من کرد به حکمت تاراج

Ҳикмати ин буд ки мисли ту масеҳои нафасӣ

حکمت این بود که مثل تو مسیحانفسی

Диҳадам сиҳҳати ҷовид ба эъҷози алоҷ

دهدم صحت جاوید به اعجاز علاج

Бар серум нест табибӣ ки бо шФоқ ояд

بر سرم نیست طبیبی که به اشفاق آید

Баҳри ташхиси мараз бар сари тасҳеҳи мизоҷ

بهر تشخیص مرض بر سر تصحیح مزاج

Чаҳ мизоҷӣ ки фитад ларза бар аъзои табиб

چه مزاجی که فتد لرزه بر اعضای طبیب

Гар наад даст ба набзами зи паии истимзоҷ

گر نهد دست به نبضم ز پی استمزاج

Бо дилами уқдаи дард аз гиреҳи абрӯии бахт

با دلم عقدهٔ درد از گره ابروی بخت

намекунад он чаҳ кунад санги фалохан ба зҷоҷ

می‌کند آنچه کند سنگ فلاخن به زجاج

Заврақи тоқати аҳбоб ба гирдоб уфтад

زورق طاقت احباب به گرداب افتد

Гар шавад ним нафаси қулзуми дардами маввоҷ

گر شود نیم‌نفس قلزم دردم مواج

намекунад ҳар нафаси ин дард ба сад гӯнаи наҳиф

می‌کند هر نفس این درد به صد گونه نهیب

Тоири рӯҳи маро аз қафаси тани ихроҷ

طایر روح مرا از قفس تن اخراج

Ман ба ин зинда ки аз пери хирад май шинавам

من به این زنده که از پیر خرد می‌شنوم

Ки эй дили ғмздаҳи ?ути тези ?иламро омоҷ

کای دل غمزده‌ات تیر الم را آماج

Нусхаи лутф ҳакимӣаст алоҷат ки кунанд

نسخهٔ لطف حکیمی است علاجت که کنند

Аз шифохона ӯ шоҳу гадои астълоҷ

از شفاخانهٔ او شاه و گدا استعلاج

Ғарраи носиаҳи малику милали қосими бик

غرهٔ ناصیهٔ ملک و ملل قاسم بیک

Ки Суҳайли нсқши дайни вдўли рости Сироҷ

که سهیل نسقش دین و دول راست سراج

Сарфарозӣ ки ба даст нисф карда баланд

سرفرازی که به دست نصفت کرده بلند

Фарқи шоҳии зи сари салтанат аз тоҷи ривоҷ

فرق شاهی ز سر سلطنت از تاج رواج

Муслеҳӣ каз асари маслиҳаташ шояд агар

مصلحی کز اثر مصلحتش شاید اگر

Хусрав ҳинд сетанд зи шаҳи рӯми хароҷ

خسرو هند ستاند ز شه روم خراج

Сарварии кӯ ба баланди ахтарӣ ӯ ки буд

سروری کو به بلنداختری او که بود

Подшаҳро дар тақвияташи зинати тоҷ

پادشه را درر تقویتش زینت تاج

Кӯи ҳарифӣ ба ҳарифи афканӣ ӯ ки баранд

کو حریفی به حریف افکنی او که برند

Аз таназзул ба дараш боҷи ситонони ҳам боҷ

از تنزل به درش باج‌ستانان هم باج

Чатри дороӣии азуи гашти мураттаб на зи ғайр

چتر دارایی از او گشت مرتب نه ز غیر

Атласи чарх маҳоласт ки созад нассоҷ

اطلس چرخ محال است که سازد نساج

Чаҳ сроҷисти фурӯзандаи рухи ҳиммат ӯ

چه سراجی‌ست فروزندهٔ رخ همت او

Ки рух фақр надид он ки азу кард асроҷ

که رخ فقر ندید آن که از او کرد اسراج

эй туро пояи ҳикмати зи фазилат бар арш

ای تو را پایهٔ حکمت ز فضیلت بر عرش

Ҳамчуи пои набӣ аз фазли худо бар миъроҷ

همچو پای نبی از فضل خدا بر معراج

Карда бе мнҳҷи асбобу ъломоти баён

کرده بی‌منهج اسباب و علامات بیان

Аз ашорот ба қонӯни шифои сад минҳоҷ

از اشارات به قانون شفا صد منهاج

Халқ дар тўФ дарат мурғи бақо сайд кунанд

خلق در طوف درت مرغ بقا صید کنند

Дар ҳарам гарчи муҷаввиз набӯд сайд аз ҳоҷ

در حرم گرچه مجوز نبود صید از حاج

Фавҷи фавҷи маликати гирд сродқ гирданд

فوج فوج ملکت گرد سرادق گردند

Чун ба гирди ҳарам аз нодарраи мурғони аФўоҷ

چون به گرد حرم از نادره مرغان افواج

Ҳамагон дар дили шаҳ ҷой насозанд ба ном

همگان در دل شه جای نسازند به نام

Ки ба исм фақат аз ҳоҷ набошад ҳуҷҷоҷ

که به اسم فقط از حاج نباشد حجاج

Қавси кин зиҳ кунад ар ҳосиди ҷоҳи ту зи саҳм

قوس کین زه کند ار حاسد جاه تو ز سهم

Тир кӣ коргар ояд зи камони ҳаллоҷ

تیر کی کارگر آید ز کمان حلاج

намешавад хасми ту муҳтоҷ ба нонеи охир

می‌شود خصم تو محتاج به نانی آخر

Қурс зар бошад агар хайма ӯро кўмоҷ

قرص زر باشد اگر خیمهٔ او را کوماج

Рӯзи иқболи туро рабт надодаст ба шаб

روز اقبال تو را ربط نداد است به شب

Он ки шабро бикунади робита дар истихроҷ

آن که شب را بکند رابطه در استخراج

Сатҳ на гунбад миност баҳами пайваста

سطح نه گنبد میناست به هم پیوسته

ё баровардаи муҳӣти ҷабарутати амвоҷ

یا برآورده محیط جبروتت امواج

Табъ дар пӯст намегунҷад азин завқ ки ту

طبع در پوست نمی‌گنجد از این ذوق که تو

намекунӣ мағзи маъонии зи сухани истимзоҷ

می‌کنی مغز معانی ز سخن استمزاج

Ба хилоф дигар аъён ки аҷаб бошад агар

به خلاف دگر اعیان که عجب باشد اگر

Ҷилди оҳӯии хутан фарқ кунанд аз тимоҷ

جلد آهوی ختن فرق کنند از تیماج

На ма аз моҳчаҳ донанд ва на меҳр аз муҳра

نه مه از ماهچه دانند و نه مهر از مهره

На дар аз дард шиносанд ва на дарҷ аз дроҷ

نه در از درد شناسند و نه درج از دراج

Машк ёбанд зи мшкўту сабоҳ аз мисбоҳ

مشک یابند ز مشکوت و صباح از مصباح

Млҳ фаҳманд зи млоҳу Сироҷ аз Сироҷ

ملح فهمند ز ملاح و سراج از سراج

эй чу хуршед ба ишроқ мисли чанд буд

ای چو خورشید به اشراق مثل چند بود

Рӯзи арбоби сухани тираи мисоли шаби доҷ

روز ارباب سخن تیره مثال شب داج

Он ки табъаш ба мисли мӯии шикофад дар шеър

آن که طبعش به مثل موی شکافد در شعر

Шеър бофӣ кунад аз воситаи мояҳтоҷ

شعربافی کند از واسطهٔ مایحتاج

Зари маврӯси ман сӯхтаи кавкаб дар ҳинд

زر موروث من سوخته کوکب در هند

Беш аз фалси смки банда ба фалсии муҳтоҷ

بیش از فلس سمک بنده به فلسی محتاج

Шӯр бахтӣаст марои воситаи талхии ком

شوربختی است مرا واسطهٔ تلخی کام

Ки тбр зад чу шавад рӯзӣ ман гардад зоҷ

که طبرزد چو شود روزی من گردد زاج

Заъфи толеъ сабаб хуфт миқдор ман аст

ضعف طالع سبب خفت مقدار من است

Ки шавад сандалу авдами зи табоҳии ҳамаи соҷ

که شود صندل و عودم ز تباهی همه ساج

Ҳамаи соҳиби суханони муҳташам аз файзи сафар

همه صاحب‌سخنان محتشم از فیض سفر

Ки расонанда ба омол буд таии Фҷоҷ

که رساننده به آمال بود طی فجاج

Муҳташами муфлис аз амморагии нафаси лаҷуҷ

محتشم مفلس از امارگی نفس لجوج

Ки ба сад ҳуҷҷат ва бурҳон накунад тарки лҷоҷ

که به صد حجت و برهان نکند ترک لجاج

Мондаи по дар гули Кошони мутарассиди шабу рӯз

مانده پا در گل کاشان مترصد شب و روز

Ки зи ғайбаш ба сар аз сарвар ҳинд ояд тоҷ

که ز غیبش به سر از سرور هند آید تاج

Бар худ аз қайди бароварда ва дар сайри ҷаҳон

بر خود از قید برآورده و در سیر جهان

Чун касе каш буд аз иллати перии аФлоҷ

چون کسی کش بود از علت پیری افلاج

эй зи идроку ҷўонбхт ӣу доноӣии ту

ای ز ادراک و جوانبخت‌ی و دانائی تو

Гашта пайдои ҳамаи абкори суханро азўоҷ

گشته پیدا همه ابکار سخن را ازواج

Суханӣ дорам ва дорам тамаъи он ки бар он

سخنی دارم و دارم طمع آن که بر آن

Гузарӣ чун ба саодат нафитад дар адроҷ

گذری چون به سعادت نفتد در ادراج

Мутааҳҳил шудан ман чаҳ қиёсӣаст ақим

متاهل شدن من چه قیاسی است عقیم

Ки аз он ъқм буд дар ттқ ғайб натоҷ

که از آن عقم بود در تتق غیب نتاج

Ғайр беҳосилӣу булҳавасӣ ҳеҷ набӯд

غیر بی‌حاصلی و بوالهوسی هیچ نبود

Издивоҷи ман девонау тартиби дўоҷ

ازدواج من دیوانه و ترتیب دواج

Қрҳолъини ман он ахтари бурҷи ахаве

قرةالعین من آن اختر برج اخوی

Ҳам наомад ки Сироҷам шавад аз ваии вҳоҷ

هم نیامد که سراجم شود از وی وهاج

Нашавад мнзҷи ин модҳ каз ҳикмати ту

نشود منضج این مادح کز حکمت تو

Муҳтамил нест зи ҷлоби сабурии анзоҷ

محتمل نیست ز جلاب صبوری انضاج

Кавкаби лутфи тугар дрўтди толеъи ман

کوکب لطف تو گر دروتد طالع من

Ояд иқбол мусоид шавадам зон ҳилоҷ

آید اقبال مساعد شودم زان هیلاج

Гарчи шуд дохили ин назми қўоФии хунак

گرچه شد داخل این نظم قوافی خنک

Буд ночор чу дар оши марӣзи асФоноҷ

بود ناچار چو در آش مریض اسفاناج

Табъ дар мадҳи ту зиҳ карда камоне ки аз он

طبع در مدح تو زه کرده کمانی که از آن

Кас ба бозуӣ фасоҳат накушуд як қлоҷ

کس به بازوی فصاحت نکشد یک قلاج

Шеъри бофони сухан гарчи ба ин ранги кашанд

شعر بافان سخن گرچه به این رنگ کشند

Лек дар ҷанби мзъФр чаҳ намояди ттмоҷ

لیک در جنب مزعفر چه نماید تتماج

Он чаҳ дарди як хаёлами пазад аз завқи чшд

آن چه درد یک خیالم پزد از ذوق چشد

Накунад аз мазаи радгар ҳама бошад аўмоҷ

نکند از مزه رد گر همه باشد اوماج

Шӯр чун гашти зи итноби сухани хатми аввалӣ

شور چون گشت ز اطناب سخن ختم اولی

Ки агар низ малеҳаст чу млҳсти аҷоҷ

که اگر نیز ملیحست چو ملحست اجاج

То қазо бо қадар аз анҷуми соқт ҳар шаб

تا قضا با قدر از انجم ثاقت هر شب

Чанд аз лаъиби барин таҳтаи ҳамаи муҳраи оҷ

چند از لعب برین تخته همه مهرهٔ عاج

Форади арса ту бошӣ ва ба иқболи барӣ

فارد عرصه تو باشی و به اقبال بری

Нарад давлат ки ҳариф ар ҳама бошад лилоҷ

نرد دولت که حریف ار همه باشد لیلاج