зи хок ҳар сари хорӣ ки мешавад пайдо

ز خاک هر سر خاری که میشود پیدا

Бишоратаст ба тавҳиди воҳиди якто

بشارت است به توحید واحد یکتا

зи сабза ҳар рақами тоза бар ҳавошии ҷӯй

ز سبزه هر رقم تازه بر حواشی جوی

Иборатаст зи ибдоъи мубдиъи ашё

عبارت است ز ابداع مبدع اشیا

Ба дасти шоҳиди бустони заҳри гули оинаи ист

به دست شاهد بستان زهر گل آینه‌ایست

Дар ӯ намӯда рухи сунъи бӯстони оро

در او نموده رخ صنع بوستان آرا

Ҳазор шохи зи як об ва гул намӯда нимув

هزار شاخ ز یک آب و گل نموده نمو

Ки каси надидаи якеро ба дайгарии моно

که کس ندیده یکی را به دیگری مانا

Ҳазор барги заҳри шохи руста каз ҳар як

هزار برگ زهر شاخ رسته کز هر یک

Аломатӣ дигараст аз муғоирати пайдо

علامتی دگر است از مغایرت پیدا

Яке агар на баҳри як ташаххусӣ дода

یکی اگر نه بهر یک تشخصی داده

Ки шох ва барг наяндоз чаҳ рӯ ба як симо

که شاخ و برگ نینداز چه رو به یک سیما

Тасаввури ҳукамои он ки мекунанд падед

تصور حکما آن که می‌کنند پدید

Қувоӣ наУмия дар чӯб хшг нашаву намо

قوای نامیه در چوب خشگ نشو و نما

Таваҳҳуми дгарони ин ки мезанад шаҳи гул

توهم دگران این که می‌زند شه گل

Ба тарафи боғчаи хари гуҳи зи лутфи обу ҳаво

به طرف باغچه خر گه ز لطف آب و هوا

Гирифтам ин ки чунинаст агарчӣ нест чунин

گرفتم این که چنین است اگرچه نیست چنین

Каз иқтидор ки зин сон қавӣаст дасти қуво

کز اقتدار که زین سان قویست دست قوا

Дигар зи обу ҳавои ҳам шукуфтаи гулшану гул

دگر ز آب و هوا هم شکفته گلشن و گل

Ки тарбияти даҳ об ва ҳавост эй сФҳо

که تربیت ده آب و هواست ای سفها

Чаҳ шоху барг ва чаҳ нуру самар чаҳ хор ва чаҳ гул

چه شاخ و برگ و چه نور و ثمر چه خار و چه گل

Якояканд хбрдаҳи зи фард бе ҳамто

یکایکند خبرده ز فرد بی‌همتا

Даруни маҳди замини сад ҳазор Тифли набот

درون مهد زمین صد هزار طفل نبات

Ба ҷунбишанд ба ҷунбишдиҳанда роҳи намо

به جنبشند به جنبش دهنده راه نما

зи Тифли Марям бе ҷуфти ҳайрати афзотар

ز طفل مریم بی‌جفت حیرت افزاتر

Муназзаҳи омада аз ИМАот ва аз обо

منزه آمده از امهات و از آبا

Дар осмону замини кирдигорро матлаб

در آسمان و زمین کردگار را مطلب

Ки бениёз набошад ниёзманд ба ҷо

که بی‌نیاز نباشد نیازمند به جا

Ба ақли хоҳиши канааши чунон буд ки кунанд

به عقل خواهش کنهش چنان بود که کنند

Ба нури машъалаи меҳри ҷустуҷӯии сҳо

به نور مشعله مهر جستجوی سها

Мадори умед ба кас каз худо хабар диҳадат

مدار امید به کس کز خدا خبر دهدت

Чаҳ олам ва чаҳ муаллим чаҳ муфтӣу мулло

چه عالم و چه معلم چه مفتی و ملا

Ба вартае ки шӯии ноумед аз ҳамаи кас

به ورطه‌ای که شوی ناامید از همه‌کس

Бибин ба кист умедат бдонкаҳ ӯст худо

ببین به کیست امیدت بدانکه اوست خدا

Худои малику малики сайри бахши фалаку фалак

خدای ملک و ملک سیر بخش فلک و فلک

Ҳафизи сФл ва улувва подшоҳи арзу само

حفیظ سفل و علو پادشاه ارض و سما

Мусаввири сувар бемисол дар арҳом

مصور صور بی‌مثال در ارحام

Бенон карда қалами каши қалами мураккаби со

بنان کرده قلم کش قلم مرکب سا

Ҷаҳандаи қатрае андари мшимаҳи созанда

جهنده قطره‌ای اندر مشیمه سازنده

Чмндаҳи сарви самани чеҳра ва сеӣ боло

چمنده سرو سمن چهره و سهی بالا

Дигар зи ғайрати он ҳасан каз завол барӣаст

دگر ز غیرت آن حسن کز زوال بریست

Чу чанги нахли ҷинонрокунанда пушти дўто

چو چنگ نخل جنان را کننده پشت دوتا

Касе ки дар зулмот раҳм кунад тасвир

کسی که در ظلمات رحم کند تصویر

Ки дар басират ӯ шак кунад ба ҷузи аъмо

که در بصیرت او شک کند به جز اعما

Зиҳии ҳакими ълимӣ ки дар тилисми набшат

زهی حکیم علیمی که در طلسم نبشت

Ҳазор боби вуқуф аз қувои хумсаи куҷо

هزار باب وقوف از قوای خمسه کجا

Диҳад ба босираи нурӣ ки бинад аз паии меҳр

دهد به باصره نوری که بیند از پی مهر

Ҳилоли як шабаҳро чошт бар фалаки маҷро

هلال یک شبه را چاشت بر فلک مجرا

Диҳад ба сомъаҳ дар кӣ ки фарқ ёбад агар

دهد به سامعه در کی که فرق یابد اگر

Барояд аз қадами ошноу ғайри садо

برآید از قدم آشنا و غیر صدا

Диҳад ба шомаи огоҳӣ ки гум нашавад

دهد به شامه آگاهی که گم نشود

Насими ғунчау гул бе тафовутии зи сабо

نسیم غنچه و گل بی‌تفاوتی ز صبا

Диҳад ба зоиқаи лиззати шиносӣ ки кунад

دهد به ذائقه لذت شناسی که کند

зи ҳам ду миваи як шохро ба таъми ҷудо

ز هم دو میوه یک شاخ را به طعم جدا

Диҳад ба ломисаи ҳиссӣ ки дар таҳарруки набз

دهد به لامسه حسی که در تحرک نبض

Кунад миёни саҳеҳу сқими тафриқа ҳо

کند میان صحیح و سقیم تفرقه‌ها

Ҳазор рамз ба ҷунбидани забон дар ком

هزار رمز به جنبیدن زبان در کام

Фиристад аз дил гуё ба хотири шунаво

فرستد از دل گویا به خاطر شنوا

Ҳазор рози зи соӣидни қалам ба варақ

هزار راز ز سائیدن قلم به ورق

Ба дидаҳо супурд то ба дил кунад анҳо

به دیده‌ها سپرد تا به دل کند انها

Ҳазор қалъаи дониш ба даст фаҳм диҳад

هزار قلعهٔ دانش به دست فهم دهد

Кигар тиҳӣ кунад аз кангараши каманди раҷо

که گر تهی کند از کنگرش کمند رجا

Ҳазор ганҷи зи маънӣ ба пой фикр кашад

هزار گنج ز معنی به پای فکر کشد

Ки хусравони ҷаҳонро бар он набошад по

که خسروان جهان را بر آن نباشد پا

Тилисми дидаи чунон баста каз гушӯдан он

طلسم دیده چنان بسته کز گشودن آن

Шавад ҳубоби ҳақирии муҳӣти арзу само

شود حباب حقیری محیط ارض و سما

Ба ним чашм задани пайки тези гоми назар

به نیم چشم زدن پیک تیز گام نظر

Убӯр мекунад аз ҳафт ғурфаи воло

عبور می‌کند از هفت غرفه والا

Ба ин санад ки з бурҳон қотеъанд барин

به این سند که ز برهان قاطعند برین

Акобри уламоу аҷалаи ҳукамо

اکابر علما و اجلهٔ حکما

Ки то хутут шуъоъӣ намерасад зи басар

که تا خطوط شعاعی نمی‌رسد ز بصر

Ба мубсирот ниҳонанд дар ҳиҷоби хафо

به مبصرات نهانند در حجاب خفا

Пас аз нигаҳ ба савобати зуҳӯри он аҷром

پس از نگه به ثوابت ظهور آن اجرام

зи ҳафт парда ба курсии нишонди ин даъво

ز هفت پرده به کرسی نشاند این دعوا

Кадоми ҷузви з аҷзоӣ одамӣаст ки нест

کدام جزو ز اجزای آدمیست که نیست

Далели ҳикмат ӯ ъзи шонаи алоъло

دلیل حکمت او عز شانهٔ الاعلا

зи ҷунбиши муташобиҳи забон ба қудрат кист

ز جنبش متشابه زبان به قدرت کیست

Замони румон ба ибороти мухталиф гуё

زمان رمان به عبارات مختلف گویا

Ба шуғлу шеъру муаммои бенон фикрат ро

به شغل و شعر و معما بنان فکرت را

Ки мекунад ҳамаи дами уқдаи банду уқдаи гшо

که می‌کند همه دم عقده بند و عقده گشا

Ки сохтааст даҳан кист он муайяни ду даст

که ساخته است دهن کیست آن معین دو دست

Ки ҳар як аз ҳунарӣ ҳоҷатӣ кунанд раво

که هر یک از هنری حاجتی کنند روا

зи қӯти асабонӣ барои таии туруқ

ز قوت عصبانی برای طی طرق

Ткоўрони қадамро ки мекунад ақўо

تکاوران قدم را که می‌کند اقوا

Чаҳ рост дошта ёрб ба хеши лангар ӯ

چه راست داشته یارب به خویش لنگر او

Алӣ алхусус дар эҷоди чархи мстъло

علی‌الخصوص در ایجاد چرخ مستعلا

Хаёли баста ки ин тоқи худ гирифта улувва

خیال بسته که این طاق خود گرفته علو

Қадирӣ аз яд улё накарда ин аъло

قدیری از ید علیا نکرده این اعلا

Қарор дода ки ин гӯй бе қарори зи хеш

قرار داده که این گوی بی‌قرار ز خویش

Вуҷӯд дорад ва дорад зи мавҷади истиғно

وجود دارد و دارد ز موجد استغنا

Лҷоҷи варзӣ ва ин кори ҳасан ба ин ғоят

لجاج ورزی و این کار حسن به این غایت

Асари аҷаб ки кунад дар дили асири ъмо

اثر عجب که کند در دل اسیر عما

Назар ба хонаи занбӯрии афкан эй мункир

نظر به خانهٔ زنبوری افکن ای منکر

Бибин баннои чунон мумкинаст бе банно

ببین بنای چنان ممکن است بی‌بنا

Пас ин равоқ муқарнас бибину қойили шӯ

پس این رواق مقرنس ببین و قایل شو

Бноӣӣ ки ниҳодааст ин баланди банно

بنائی که نهاده است این بلند بنا

Ба ҳашари мурдаи аҷзо ба бод бар шуда ро

به حشر مرده اجزا به باد بر شده را

Ба як ишора ӯ мунтақил шавад аъзо

به یک اشارهٔ او منتقل شود اعضا

зи сад ҳазор ҳаким ӣнқадар наме ояд

ز صد هزار حکیم اینقدر نمی‌آید

Ки гар кунанд пари пашша Эй ниҳанд ба ҷо

که گر کنند پر پشه‌ای نهند به جا

з офаридани деву парӣу инсу малик

ز آفریدن دیو و پری و انس و ملک

зи халқ кардани ваҳши замину тайри ҳаво

ز خلق کردن وحش زمین و طیر هوا

Ба пӯши чашм ба мӯрӣ назар фикан ки буд

به پوش چشم به موری نظر فکن که بود

Ба дидаи хиради аҳқри зи аксари ашё

به دیدهٔ خرد احقر ز اکثر اشیا

Ки чун ирода ҷунбиш кунад наме гардад

که چون اراده جنبش کند نمی‌گردد

Сукӯнпазир ба саҳари Абӯалии сино

سکون پذیر به سحر ابوعلی سینا

Вагар зи ҷунбиши худ боз монад ва уфтад

و گر ز جنبش خود باز ماند و افتد

Ба иҳтимом сулаймон намешавад барпо

به اهتمام سلیمان نمی‌شود برپا

Кадоми шеваи зи ҳасани сифот ӯ гӯям

کدام شیوه ز حسن صفات او گویم

Ки шевае дигарам дар наёвард ба сано

که شیوه‌ای دگرم در نیاورد به ثنا

Кадоми шоҳи ғанӣ каз ниёз наниҳода

کدام شاه غنی کز نیاز ننهاده

Назар ба моидаи ризқ ӯ фақири осо

نظر به مائدهٔ رزق او فقیر آسا

Гуҳии ҷбобраҳи даҳрро расад ки зананд

گهی جبابره دهر را رسد که زنند

Сродқи азимат бар лаби муҳӣти Гана

سرادق عظمت بر لب محیط غنا

Ки рӯзӣ аз лаб ноне зӣанд мустағнӣ

که روزی از لب نانی زیند مستغنی

Ду рӯз бар дам обӣ зананд истиғно

دو روز بر دم آبی زنند استغنا

Азин ҷамоати муҳтоҷ каз тасаллути ман

ازین جماعت محتاج کز تسلط من

Ҳамеша бар дар ризқанд чун гуруҳи гадо

همیشه بر در رزقند چون گروه گدا

Чаҳ турфа буд ки баъзе ба даъвии самадӣ

چه طرفه بود که بعضی به دعوی صمدی

Намӯдаанд басиро зи аҳли ҷаҳли иғво

نموده‌اند بسی را ز اهل جهل اغوا

Чунин касон ба худовандии Арас зо бошанд

چنین کسان به خداوندی ارس زا باشند

Батон ба ин самт ботиланд низ сазо

بتان به این سمت باطلند نیز سزا

Ҳазор нафаси зи бими ҳалоки худ фиръавн

هزار نفس ز بیم هلاک خود فرعون

Ба ханҷари ситаму теғ кин фиканд аз по

به خنجر ستم و تیغ کین فکند از پا

Яке нагуфт ки маъбудӣу ҳароси аҷал

یکی نگفت که معبودی و هراس اجل

Ба кеш кист дуруст ва ба мазҳаб ки раво

به کیش کیست درست و به مذهب که روا

Худоу бими зи махлуқи худ мъозоллаҳ

خدا و بیم ز مخلوق خود معاذالله

Харон сазост ки бо ин кунанд истеҳзо

خران سزاست که با این کنند استهزا

Хдоӣии он самадиро расад ки гирду ҷаҳон

خدائی آن صمدی را رسد که گرد و جهان

Баҳам хӯрд наҳаросад бақоӣ ӯ зи фано

بهم خورد نهراسد بقای او ز فنا

Чаро ба зумра шаддодён нагуфт касе

چرا به زمره شدادیان نگفت کسی

Ки эй зи нодқаҳи маъбуди носазои шумо

که ای ز نادقهٔ معبود ناسزای شما

Агар зи тахти зарандуд худ наме ҷунбад

اگر ز تخت زراندود خود نمی‌جنبد

з фазла мекунад онро ба як ду рӯзи андо

ز فضله می‌کند آن را به یک دو روز اندا

Надорад он ки ду рӯзи ихтиёри пайкари хеш

ندارد آن که دو روز اختیار پیکر خویش

Чаҳ сон буд гуҳу бегаи Ҳафизи ҳайкали мо

چه‌سان بود گه و بیگه حفیظ هیکل ما

Сухан кашид ботаноб ва дар насиҳати нафас

سخن کشید باطناب و در نصیحت نفس

Нагашт булбули боғи балоғи нағмаи саро

نگشت بلبل باغ بلاغ نغمه سرا

Магари қасидаи дигар ба силки назми кашам

مگر قصیده دیگر به سلک نظم کشم

Ки гӯши ҳуши пар аз дар шавад дар он асно

که گوش هوش پر از در شود در آن اثنا