Ман ва ду асбаи дўонидни каммияти қалам

من و دو اسبه دوانیدن کمیت قلم

Ба мадҳи яккаи савори қалами рӯи одам

به مدح یکه سوار قلم رو آدم

Ману муҷоҳида дар роҳи дайн ба калаку забон

من و مجاهده در راه دین به کلک و زبان

зи васфи шоҳи муҷоҳид ба зулфиқори ду дам

ز وصف شاه مجاهد به ذوالفقار دو دم

Ману расондани сяти санои зи ғурфаи моҳ

من و رساندن صیت ثنا ز غرفهٔ ماه

Ба офтоби фалаки чокари фириштаи ҳашам

به آفتاب فلک چاکر فرشتهٔ حشم

Вале холиқи Акбари алии олии қадар

ولی خالق اکبر علی عالی قدر

Ки ҳаст нотиқаи пеши саноӣ ӯ абкм

که هست ناطقه پیش ثنای او ابکم

Алӣами илми ладуннӣ казу варои набӣ

علیم علم لدنی کزو ورای نبی

Ҳамин ягонаи худованд аъламаст илм

همین یگانه خداوند اعلم است علم

Амини ганҷи илоҳӣ ки рози хилвати ғайб

امین گنج الهی که راز خلوت غیب

Тамом гуфта ба ӯ Мустафои бўҷаҳи атум

تمام گفته به او مصطفی بوجه اتم

Муҳӣти маркази дили кончаҳ дар хаёл ҳануз

محیط مرکز دل کانچه در خیال هنوز

Надода даст баҳам ҳаст пеш ӯ мулҳам

نداده دست بهم هست پیش او ملهم

Шаҳӣ ки хоҳад агар иттиҳоди навъ ба ҷинс

شهی که خواهد اگر اتحاد نوع به جنس

Диҳанд дасти маишат ба ҳам рмзу асм

دهند دست معیشت به هم رمض و اصم

Вагар ирода кунад фаслро мбаҳи ин навъ

و گر اراده کند فصل را مبه این نوع

Каманди рабт ва мусовот бугсаланд зи ҳам

کمند ربط و مساوات بگسلند ز هم

Дили ҳақири навозиш ки ҷилва гоҳ худост

دل حقیر نوازش که جلوه‌گاه خداست

Чу каъбаи ист ки аз арш аъзамаст аъзам

چو کعبه‌ایست که از عرش اعظم است اعظم

зи фарш чун наниҳад по ба арши бути шиканӣ

ز فرش چون ننهد پا به عرش بت‌شکنی

Ки бахташ аз брдўш набӣ диҳад силам

که بختش از بردوش نبی دهد سلم

Ба мӯъҷизаш зад ва сад солаи раҳи расонади бод

به معجزش زد و صد ساله ره رساند باد

Забони абкми фитрии сухан ба гӯши асм

زبان ابکم فطری سخن به گوش اصم

Ба ҷанби чашмаи файзаши сари тафохури хеш

به جنب چشمهٔ فیضش سر تفاخر خویش

Ба ҷайби ҷоҳи фурӯи барда аз ҳаёи замзам

به جیب جاه فرو برده از حیا زمزم

Чаҳ ӯ ки дидаи Аминӣ ки дар ҳарими висол

چه او که دیده امینی که در حریم وصال

Миёни сари худоу набӣ буд муҳаррам

میان سر خدا و نبی بود محرم

Пас аз расӯл ба аз ваии гулии надоди бурун

پس از رسول به از وی گلی نداد برون

Қадими гулбуни гули бори бӯстони қадам

قدیم گلبن گل بار بوستان قدم

Дар омадан ба ҷаҳони пои арши сои ниҳод

در آمدن به جهان پای عرش سای نهاد

зи батни шамсаи бурҷи шараф ба фарши ҳарам

ز بطن شمسه برج شرف به فرش حرم

Қадами ниҳоди буруни ҳам ба масҷид аз дунё

قدم نهاد برون هم به مسجد از دنیا

зи фитнаи зоӣии афъоли зодаи мулҷам

ز فتنه زائی افعال زاده ملجم

Ду дар як садафашро намӯна будандӣ

دو در یک صدفش را نمونه بودندی

Ба исо ар зи қазо Мӯсо шудӣ туам

به عیسی ار ز قضا موسی شدی توام

Ба баҳр агар фитад авроқи мадҳу манқибаташ

به بحر اگر فتد اوراق مدح و منقبتش

зи ҳифзи холиқ ӣам то абад нагирад нам

ز حفظ خالق یم تا ابد نگیرد نم

Бибин чунин ки расидааст аз Наими ато

ببین چنین که رسیده است از نعیم عطا

Ба булбулони гулистони манқибат чаҳ нъм

به بلبلان گلستان منقبت چه نعم

Алӣ алхусус ба сари хайли манқибати гӯйон

علی‌الخصوص به سر خیل منقبت گویان

Ки рехтӣ дар ҷинати баҳои зи нӯки қалам

که ریختی در جنت بها ز نوک قلم

Фасеҳи булбули хуши лаҳҷаи кошии маддоҳ

فصیح بلبل خوش لهجه کاشی مداح

Ки буд равзаи омули азуи риёзи Ирам

که بود روضهٔ آمل ازو ریاض ارم

Ба мадҳи шоҳи адуи бандаш аз маҳорати табъ

به مدح شاه عدو بندش از مهارت طبع

Чу дод силсилаи ҳафт банди дасти баҳам

چو داد سلسلهٔ هفت بند دست بهم

Агар ба сари хФӣ буд агар бўҷаҳи ҷлӣ

اگر به سر خفی بود اگر بوجه جلی

Барои ӯ сала ҳо шуд зи калаки ғайби рақам

برای او صله‌ها شد ز کلک غیب رقم

Ба пайравии ман густох ҳам барисам қадим

به پیروی من گستاخ هم برسم قدیم

Ба ҳукми шавқи ниҳодам бар он бисоти қадам

به حکم شوق نهادم بر آن بساط قدم

Ба қадари вусъи дарии сифтам аз татаббуъи он

به قدر وسع دری سفتم از تتبع آن

Кигар з ман набадӣ қиматаш набӯдӣ кам

که گر ز من نبدی قیمتش نبودی کم

Вараши хирад ба тарозуӣ табъ санҷидӣ

ورش خرد به ترازوی طبع سنجیدی

Шудӣ ҳар оинаи шоҳини он тарозуи хам

شدی هر آینه شاهین آن ترازو خم

Дар интизор нишастам ба соҳили умед

در انتظار نشستم به ساحل امید

Ки мавҷ кӣ занад аз баҳри ман муҳӣти карам

که موج کی زند از بحر من محیط کرم

Кӣ аз риёзи амл сар баровард нахлӣ

کی از ریاض امل سر برآورد نخلی

Кӣ аз дилами баради оради замонаи бехи ?илам

کی از دلم برد آرد زمانه بیخ الم

Расонади мужда ба як бори ҳотифӣ ки навишт

رساند مژده به یک بار هاتفی که نوشت

Бароти ҷоизаи шоҳи араб ба шоҳи аҷам

برات جایزه شاه عرب به شاه عجم

Сипеҳри кавкабаи Таҳмосби подшоҳ ки барад

سپهر کوکبه طهماسب پادشاه که برد

Ба Ямани нусрати дайни брнҳми сипеҳри илм

به یمن نصرت دین برنهم سپهر علم

Муҷоҳидӣ ки зи таҳдид ӯ бидида кашанд

مجاهدی که ز تهدید او بدیدهٔ کشند

Ғубори роҳи ибоди самади убайди санам

غبار راه عباد صمد عبید صنم

Шаҳӣ ки ходим шаръанд дар асокир ӯ

شهی که خادم شرعند در عساکر او

з меҳтаронамам то ба кеҳтарони хадам

ز مهتران امم تا به کهتران خدم

зи сяти тқўиш аз хавфи ном худ ларзад

ز صیت تقویش از خوف نام خود لرزد

Чу лола дар гузари боди ҷом дар кафи ҷам

چو لاله در گذر باد جام در کف جم

зи бими шаҳнаи номӯс ӯ аён нашавад

ز بیم شحنهٔ ناموس او عیان نشود

з содагӣ нарасад то бас ки рӯй дирам

ز سادگی نرسد تا بس که روی درم

зи даст аз шафақ оташ бисоз худ Зуҳра

ز دست از شفق آتش بساز خود زهره

Ки дода зон амалаши иҷтиноби шоҳи қисм

که داده زان عملش اجتناب شاه قسم

Саҳоб бо каф ӯ дошт баҳс бар сари файз

سحاب با کف او داشت بحث بر سر فیض

зи шарми гашти арақи рези бас ки шуд мулзам

ز شرم گشت عرق ریز بس که شد ملزم

Дилу кафши гуҳи эсор дар мувофиқат анд

دل و کفش گه ایثار در موافقت‌اند

Ду қулзуми муталотим ба якдигари мунзам

دو قلزم متلاطم به یکدیگر منضم

Суҳайли лутфаш агар партави афканд бар зер

سهیل لطفش اگر پرتو افکند بر زیر

зи оташ ҳасад ояд ба ҷӯши хӯн ба Қум

ز آتش حسد آید به جوش خون به قم

Маи сари илм ӯ кунад чу панҷаи дароз

مه سر علم او کند چو پنجه دراز

Ба аштлми зи сар меҳр барканд парчам

به اشتلم ز سر مهر برکند پرچم

Амӯди хораи шикан гар кунад баланд шавад

عمود خاره شکن گر کند بلند شود

зи боди зарбат ӯ кӯра дар камари мдғм

ز باد ضربت او کوره در کمر مدغم

Хамади зи гурзи гарони санг ӯ агар ба мисл

خمد ز گرز گران سنگ او اگر به مثل

Шавад сутуни сипару дасту бозуии рустам

شود ستون سپر و دست و بازوی رستم

Мабор зонаш агар тохт бар замона кунанд

مبار زانش اگر تاخت بر زمانه کنند

Диҳанд гови заминро зи фарти зилзилаи Ром

دهند گاو زمین را ز فرط زلزله رم

Ба хаймаи гоҳи сипоҳаш замин кунад пайдо

به خیمه‌گاه سپاهش زمین کند پیدا

ЛкошФ аз кашиш беҳад таноб хем

لکاشف از کشش بی‌حد طناب خیم

Саг дараш набӯдгар ба мардумии маъмур

سگ درش نبود گر به مردمی مامور

Ба заҳр чашм кунад оби Зуҳраи зиғм

به زهر چشم کند آب زهره ضیغم

Фусуни ҳифзаш агар бар замин шавад марқӯм

فسون حفظش اگر بر زمین شود مرقوم

Равад газандагӣ аз табъи афъии арқм

رود گزندگی از طبع افعی ارقم

зи шаҳсавори араб канда шуд дар аз хайбар

ز شهسوار عرب کنده شد در از خیبر

зи шаҳриёри аҷам аз замонаи бехи ситам

ز شهریار عجم از زمانه بیخ ستم

Фалак ба ботин ва зоҳир наметавонад ёфт

فلک به باطن و ظاهر نمی‌تواند یافت

Ду шаҳсавори чунин дар қасидаи олам

دو شهسوار چنین در قصیده عالم

Ҷаҳон ба маънӣ ва сӯрат наметавонад ҷуст

جهان به معنی و صورت نمی‌تواند جست

Ду шоҳи байти чунин дар қасидаи олам

دو شاه بیت چنین در قصیدهٔ عالم

Аҷабтар он ки яке карда бо яке зи хулӯс

عجب‌تر آن که یکی کرده با یکی ز خلوص

Баҳами алоқаи фарзандӣу ғуломии зм

بهم علاقه فرزندی و غلامی ضم

Фалак суол кунонаст азин тавозуъ ва нест

فلک سئوال کنانست ازین تواضع و نیست

Ҷузи ин мақолаи ҷавоби шаҳи ситораи ҳашам

جز این مقاله جواب شه ستاره حشم

Бадар ки шоҳи вилоят буд чаро назанад

بدر که شاه ولایت بود چرا نزند

Писар ки шоҳ ҷаҳон бошад аз ғуломии дам

پسر که شاه جهان باشد از غلامی دم

Муҳими ?данеу уқбо фитодааст маро

مهم دنیی و عقبی فتاده است مرا

Ба ин шҳншаҳи аъзам ба он шаҳи акрам

به این شهنشه اعظم به آن شه اکرم

Казу ба равзаи ризвони расм чаҳ мурда ба ҷон

کزو به روضهٔ رضوان رسم چه مرده به جان

Вазин блҷаҳи эҳсони расм чаҳ ташнаи бим

وزین بلجهٔ احسان رسم چه تشنه بیم

Ягонаи подшҳо як гадост дар аҳдат

یگانه پادشها یک گداست در عهدت

Ки рафъи пастӣ худ карда аз улувва ҳамм

که رفع پستی خود کرده از علو همم

зи бори фақр ба ҷонаст ва хам накарда ҳануз

ز بار فقر به جانست و خم نکرده هنوز

Ба саҷдаи маликони пушти худ барои шикам

به سجدهٔ ملکان پشت خود برای شکم

Бурун нарафта барои тамаъи зи кишвари шоҳ

برون نرفته برای طمع ز کشور شاه

Агар ба малики худаш хондаи фии алмисли ҳотам

اگر به ملک خودش خوانده فی‌المثل حاتم

Кунун ки одати фақраши нишонда бар сари роҳ

کنون که عادت فقرش نشانده بر سر راه

Ки рўброаҳи ниёзи ор ё ба роҳи адам

که روبراه نیاز آر یا به راه عدم

Ҳамон ба ҳолат хешаст ва бениёзӣ ро

همان به حالت خویش است و بی‌نیازی را

Шиору шева худ карда аз ҷамеъ шем

شعار و شیوهٔ خود کرده از جمیع شیم

Ҳон ба вақти ҳиммати мадад наме талабад

هان به وقت همت مدد نمی‌طلبد

зи ақўёии ҷаҳон дар миёни лашгари ғам

ز اقویای جهان در میان لشگر غم

Агар Карим ба боради зи осмони ҳошо

اگر کریم به بارد ز آسمان حاشا

Ки ҷузи зи Подшаҳ худ шавад раҳин карам

که جز ز پادشه خود شود رهین کرم

Чу доғ бо дил хунин нишаста то рӯзӣ

چو داغ با دل خونین نشسته تا روزی

зи лутфи шоҳи пазиради ҷароҳаташи марҳам

ز لطف شاه پذیرد جراحتش مرهم

Қисм ба шоҳ ва ба нъмош кончаҳ гуфтам азу

قسم به شاه و به نعماش کانچه گفتم ازو

Фалаки мутобиқ воқеъ шунид ва гуфт нъм

فلک مطابق واقع شنید و گفت نعم

Чу муҳташам шудаи номаш агар мсмӣ ро

چو محتشم شده نامش اگر مسمی را

Ба исм рабт диҳад шоҳи азу чаҳ гардад кам

به اسم ربط دهد شاه ازو چه گردد کم

Ҳамеша то зи паии бурдани матоъи бақо

همیشه تا ز پی بردن متاع بقا

Кунад фанои барраи дасти баради пои муҳкам

کند فنا بره دست برد پا محکم

Барои поси бақои ту аз каманди дуо

برای پاس بقای تو از کمند دعا

Ду даст ӯ ба қафои бастаи боди мустаҳкам

دو دست او به قفا بسته باد مستحکم