эй фалак каз ҷавр ва бедодасту кини бунёди ту
ای فلک کز جور و بیدادست و کین بنیاد تو
Айшро бунёди кундии вой аз бедоди ту
عیش را بنیاد کندی وای از بیداد تو
Зоташ ҳастӣ нашуд равшани дарин торики бум
زاتش هستی نشد روشن درین تاریک بوم
Шамъи тобоне ки давронаш накишт аз боди ту
شمع تابانی که دورانش نکشت از باد تو
Тешаи бедоду зулмати реша махлуқ кунад
تیشهٔ بیداد و ظلمت ریشهٔ مخلوق کند
Пеш холиқ мебаранд аҳл тазаллум дод ту
پیش خالق میبرند اهل تظلم داد تو
Ҳаркиро ҳастӣ сало дод аз ту мстосл фитод
هرکه را هستی صلا داد از تو مستاصل فتاد
Бӯда гўӣии баҳри истисоли халқи эҷоди ту
بوده گوئی بهر استیصال خلق ایجاد تو
Табъи даҳр бе вафои нисбат ба арбоби вафо
طبع دهر بیوفا نسبت به ارباب وفا
Май баради бедод аз ҳад лек аз имдоди ту
میبرد بیداد از حد لیک از امداد تو
Муҳлати як тани надод аз кӯдаку бурноу пер
مهلت یک تن نداد از کودک و برنا و پیر
Марг бемуҳлат ки ҳаст андари ҷаҳони ҷаллоди ту
مرگ بیمهلت که هست اندر جهان جلاد تو
Ҳркҷои ганҷӣ ки ганҷури вуҷӯдаш пос дошт
هرکجا گنجی که گنجور وجودش پاس داشت
Шуд ба хоки тираи яксон дар хароби ободи ту
شد به خاک تیره یکسان در خراب آباد تو
Хоссаи ганҷи махзани исмат ки ганҷури замон
خاصه گنج مخزن عصمت که گنجور زمان
Аз камол эҳтиҷобаш хонд номӯси замон
از کمال احتجابش خواند ناموس زمان
Шамсаи олии насаби бонӯии гардуни эҳтишом
شمسهٔ عالی نسب بانوی گردون احتشام
Зуҳраи Заҳрои ҳасби билқиси брҷиси эҳтиром
زهرهٔ زهرا حسب بلقیس برجیس احترام
Зубдаи номӯсёни даҳри хонпарвар ки зад
زبدهٔ ناموسیان دهر خان پرور که زد
Дар азали парвардгораши сиккаи исмат ба ном
در ازل پروردگارش سکهٔ عصمت به نام
Сарви гули накҳат ки буи ӯ сабо дар маҳди аҳд
سرو گل نکهت که بوی او صبا در مهد عهد
Дояро аз ғайрат иффат намезад бар машом
دایه را از غیرت عفت نمیزد بر مشام
Он ки то рӯзи қиёмат аз фироқ рӯй хеш
آن که تا روز قیامت از فراق روی خویش
Субҳи айшу хуррамиро бар қабоили сохт шом
صبح عیش و خرمی را بر قبایل ساخت شام
Сарви тӯбои қомати кӯтоҳи умр кам бақо
سرو طوبی قامت کوتاه عمر کم بقا
Бе муроди ноумеди мшги буии талхи ком
بیمراد ناامید مشگ بوی تلخکام
Форс гардун фитод аз пушти зини кони нозанин
فارس گردون فتاد از پشت زین کان نازنین
Кард бар чубинаи мураккаби сӯии гӯристони хиром
کرد بر چوبینه مرکب سوی گورستان خرام
Бонги мотами ғулғули андари олам боло фиканд
بانگ ماتم غلغل اندر عالم بالا فکند
Космони нахли баландии ин чунин аз по фиканд
کاسمان نخل بلندی این چنین از پا فکند
Ҳар падар чун меҳри тоҷ сарварӣ зад бар замин
هر پدر چون مهر تاج سروری زد بر زمین
Ҳам бародари ҳамчуи оташи гашт хокистар нишин
هم برادر همچو آتش گشت خاکستر نشین
Шираи ҷон дар тани ҳамшира ҳо шуд заҳри ноб
شیرهٔ جان در تن همشیرهها شد زهر ناب
Каз шароб марг шуд талхи он лаб чун ангабин
کز شراب مرگ شد تلخ آن لب چون انگبین
Оташ уфтад дар ҷаҳон каз хомаи орад бар забон
آتش افتد در جهان کز خامه آرد بر زبان
Сӯзи он модар ки бинад марги фарзандии чунин
سوز آن مادر که بیند مرگ فرزندی چنین
Хона то мекард равшан рӯй он шамъи тароз
خانه تا میکرد روشن روی آن شمع طراز
Хоки сад ғмхонаҳ аз ашг қабоил шуд аҷин
خاک صد غمخانه از اشگ قبایل شد عجین
Вақт рафтани чашми пари ҳасрат чу бар ҳам май ниҳод
وقت رفتن چشم پر حسرت چو بر هم مینهاد
Оташи андари хушк ва тар зад аз нигоҳи охирин
آتش اندر خشک و تر زد از نگاه آخرین
Остин аз каҳкашон бар чашм тар монад осмон
آستین از کهکشان بر چشم تر ماند آسمان
Бар ҷаҳон ифшоанд чун он покдомони остин
بر جهان افشاند چون آن پاکدامان آستین
Гарми бозории зи шӯри алФроқу алўдоъ
گرم بازاری ز شور الفراق و الوداع
Кард чун он сарви наврас рафтан худро яқин
کرد چون آن سرو نورس رفتن خود را یقین
Буд анҷоми видоъаши ин сухани к-эии дӯстон
بود انجام وداعش این سخن کای دوستان
Чун зи файзи абри Нитсаон сабз гардад бӯстон
چون ز فیض ابر نیسان سبز گردد بوستان
Аз ману сари сабзии бустони ман ёд оваред
از من و سر سبزی بستان من یاد آورید
Вази ҷаҳони ороӣии даврони ман ёд оваред
وز جهان آرائی دوران من یاد آورید
Дар гулистон чун насим аз сунбул ифшоанд ғубор
در گلستان چون نسیم از سنبل افشاند غبار
Аз насими ҷаъди мшги афшони ман ёд оваред
از نسیم جعد مشگ افشان من یاد آورید
Чашми наргис чун шавад дар фитнасозӣ бе ҳиҷоб
چشم نرگس چون شود در فتنهسازی بیحجاب
Аз ҳиҷоби наргиси фаттони ман ёд оваред
از حجاب نرگس فتان من یاد آورید
Сарв чун нозад ба хӯбӣ дар баҳористони ноз
سرو چون نازد به خوبی در بهارستان ناز
Аз сеӣ сарви нгорстони ман ёд оваред
از سهی سرو نگارستان من یاد آورید
Домани гул дар чамани булбул чу олоед ба ашг
دامن گل در چمن بلبل چو آلاید به اشگ
Аз ман ва аз покии домони ман ёд оваред
از من و از پاکی دامان من یاد آورید
Ҷазбаи хоҳиш чу бахшишро кунад бозори гарм
جذبهٔ خواهش چو بخشش را کند بازار گرم
Аз сахоу бахшишу эҳсони ман ёд оваред
از سخا و بخشش و احسان من یاد آورید
Ман ба хоки ин аҳду паймон мебарам бошад шумо
من به خاک این عهد و پیمان میبرم باشد شما
Рӯзӣ аз аҳди ману паймони ман ёд оваред
روزی از عهد من و پیمان من یاد آورید
Он шукри лаби космон аз рафтанаш лаб ме гузид
آن شکر لب کاسمان از رفتنش لب میگزید
Ин сухан мегуфт ва ин ҳарф аз қабоил ме шунид
این سخن میگفت و این حرف از قبایل میشنید
К-эии гулистони ҳаёи ҳайф аз гули рухсори ту
کای گلستان حیا حیف از گل رخسار تو
Бемаҳал рафтӣ дареғ аз сарви хуши рафтори ту
بیمحل رفتی دریغ از سرو خوش رفتار تو
Чархгар баҳри ту шамшер аҷал мекард тез
چرخ گر بهر تو شمشیر اجل میکرد تیز
Коши аввали кори мо ме сохт онгаҳ кори ту
کاش اول کار ما میساخت آنگه کار تو
Марги айёми ҷавонӣ бо ту ма пайкар накард
مرگ ایام جوانی با تو مهپیکر نکرد
Он чаҳ бо мо мекунад маҳрӯмии дидори ту
آن چه با ما میکند محرومی دیدار تو
Нест гўӣӣ дар фалаки анҷум ки чашми моҳ ро
نیست گوئی در فلک انجم که چشم ماه را
Гиря бар умр камасту ҳасрат бисёр ту
گریه بر عمر کم است و حسرت بسیار تو
Боғи пари гул буд ёрб аз чаҳ аввал май ниҳод
باغ پر گل بود یارب از چه اول مینهاد
Рӯ ба хорстон бе баррагии гул бе хори ту
رو به خارستان بیبرگی گل بیخار تو
Буд сад бозор аз колоӣ ҳастӣ пари матоъ
بود صد بازار از کالای هستی پر متاع
Садамаи тороҷ бар ҳам зад чаро бозори ту
صدمه تاراج بر هم زد چرا بازار تو
Аз сипеҳри оташи афрӯзи ин гумон ҳаргиз набӯд
از سپهر آتش افروز این گمان هرگز نبود
Кин чунин бегаи براردи дӯд аз гулзори ту
کاین چنین بیگه برآرد دود از گلزار تو
Печад онгаҳ дар кафани сарви қсби пӯши ту ро
پیچد آنگه در کفن سرو قصب پوش تو را
Яксар аз хоки лаҳад пар созад оғӯши ту ро
یکسر از خاک لحد پر سازد آغوش تو را
Ин чаҳ вақти барги рези нахли нави хези ту буд
این چه وقت برگ ریز نخل نو خیز تو بود
Ин чаҳ ҳангоми хазони ҳасрати ангези ту буд
این چه هنگام خزان حسرت انگیز تو بود
Киштзор бе нами мо аз ту сад умед дошт
کشتزار بینم ما از تو صد امید داشت
Ин чаҳ вақти хушкии абри мтри рези ту буд
این چه وقت خشکی ابر مطر ریز تو بود
Рафтӣ ва овехт он дилҳо ба мўӣии рӯзгор
رفتی و آویخت آن دلها به موئی روزگار
Каз қабоил дар хами мӯии диловези ту буд
کز قبایل در خم موی دلاویز تو بود
Растхезӣ каз қиёматаши сад қиёмат беш хост
رستخیزی کز قیامتش صد قیامت بیش خاست
Дар дами охири видоъи ваҳшати ангези ту буд
در دم آخر وداع وحشت انگیز تو بود
Он чаҳ хайри андари ҷаҳони айши мо бар бод дод
آن چه خیر اندر جهان عیش ما بر باد داد
Вақт рафтани хайри боди навҳаомез ту буд
وقت رفتن خیر باد نوحه آمیز تو بود
Вон чаҳ бех айш кунад эй хусрави ширини лабон
وآن چه بیخ عیش کند ای خسرو شیرین لبان
Ёлу дам ба баридани гулгуну шабдизи ту буд
یال و دم به بریدن گلگون و شبدیز تو بود
Ақўё доданд чун Фарҳод тарк хӯрду хоб
اقویا دادند چون فرهاد ترک خورد و خواب
Ҷон ширин дод аммо он ки парвизи ту буд
جان شیرین داد اما آن که پرویز تو بود
Аз ту гетии як ҷаҳони хӯбӣ ба зери хоки барад
از تو گیتی یک جهان خوبی به زیر خاک برد
Ва он чаҳ ҳасан андӯхт умрӣ силӣ омад поки барад
و آن چه حسن اندوخت عمری سیلی آمد پاک برد
Ҳайф аз он рои муниру ҳайф аз он табъи равон
حیف از آن رای منیر و حیف از آن طبع روان
Ҳайф аз он ҳасани мақолу ҳайф аз он ҳасани баён
حیف از آن حسن مقال و حیف از آن حسن بیان
Ҳайф аз он исмат ки дар зери ҳазорон парда аст
حیف از آن عصمت که در زیر هزاران پرده است
Ҳасан беолоиш ӯро ҷаҳони андари ҷаҳон
حسن بیآلایش او را جهان اندر جهان
Ҳайф аз он иффат ки ғайр аз боғбон нишнид кас
حیف از آن عفت که غیر از باغبان نشنید کس
Буии он гулҳо ки будаш бӯстон дар бӯстон
بوی آن گلها که بودش بوستان در بوستان
Ҳайф аз он покӣ ки май рафтанди зи ихлоси дуруст
حیف از آن پاکی که میرفتند ز اخلاص درست
Покдомонон ба тарафи остинаши остон
پاکدامانان به طرف آستینش آستان
Ҳайф аз он ойини маҳбӯбӣ ки аз оиниаҳ низ
حیف از آن آئین محبوبی که از آینیه نیز
Ғайраташ мехост дорад талъати вирои ниҳон
غیرتش میخواست دارد طلعت ویرا نهان
Ҳайф аз он сӯрат ки вақти ҳайрати назора аш
حیف از آن صورت که وقت حیرت نظارهاش
Хома афтодӣ кироми алкотбинро аз бенон
خامه افتادی کرام الکاتبین را از بنان
Ҳайф аз он пои нигорин каз тақозои аҷал
حیف از آن پای نگارین کز تقاضای اجل
Шуд ба таъҷил аз нгорстон ба гӯристони равон
شد به تعجیل از نگارستان به گورستان روان
Бо лаҳади андоми глФоми туро эй ҷон чикор
با لحد اندام گلفام تو را ای جان چکار
Нкҳтстони туро бо хоки гӯристон чикор
نکهتستان تو را با خاک گورستان چکار
Зери хок эй муътадили сарви он тани зебои дареғ
زیر خاک ای معتدل سرو آن تن زیبا دریغ
Вондри оғӯши лаҳади он қад ва он болои дареғ
واندر آغوش لحد آن قد و آن بالا دریغ
Хобгоҳ аз гӯр кард он пайкари пари нури ҳайф
خوابگاه از گور کرد آن پیکر پر نور حیف
Серумаи нок аз хоки гашти он наргиси Шаҳлои дареғ
سرمه ناک از خاک گشت آن نرگس شهلا دریغ
Шуд дафин дар хоки он ганҷи гарони қимати фусӯс
شد دفین در خاک آن گنج گرانقیمت فسوس
Шуд чароғи қабри он рӯй ҷаҳони орои дареғ
شد چراغ قبر آن روی جهان آرا دریغ
Аз кусуфи марг каз олам баруфтад номи вай
از کسوف مرگ کز عالم برافتد نام وی
Офтоби бурҷи исмати гашти нопидои дареғ
آفتاب برج عصمت گشت ناپیدا دریغ
Нахли нўхизӣ ки будаш руста аз боғи биҳишт
نخل نوخیزی که بودش رسته از باغ بهشت
Чун з ҷо бархест афкандаши сипеҳр аз пои дареғ
چون ز جا برخاست افکندش سپهر از پا دریغ
Он ки бар ҳасани мақолаши булбулонро ршг буд
آن که بر حسن مقالش بلبلان را رشگ بود
То абади хомӯши гашташи ғунча гуё дареғ
تا ابد خاموش گشتش غنچه گویا دریغ
Вонкаҳи гардиши сад парастор аз қабоил беш буд
وانکه گردش صد پرستار از قبایل بیش بود
Монад дар зиндони маҳрӯмии тан танҳо дареғ
ماند در زندان محرومی تن تنها دریغ
Лаҷаи насл шарифаш дошт як дар ятем
لجه نسل شریفش داشت یک در یتیم
Рафт ва дар дарёии меҳнат то абад кардаш сқим
رفت و در دریای محنت تا ابد کردش سقیم
То ки аз гирди ятемӣ пок созад рӯй ӯ
تا که از گرد یتیمی پاک سازد روی او
То ки ифшоанд ба длҷўӣии ғубор аз мӯӣ ӯ
تا که افشاند به دلجوئی غبار از موی او
То ки дар нозуки мзоҷиҳои ҷон сӯзиш кунад
تا که در نازک مزاجیهای جان سوزش کند
Созгорӣ бо мизоҷу ҳамраҳе бо хуй ӯ
سازگاری با مزاج و همرهی با خوی او
То ки вақти тндхўӣии чора созӣҳо кунад
تا که وقت تندخوئی چارهسازیها کند
Дар тасаллии кории хуии баҳонаи ҷӯй ӯ
در تسلی کاری خوی بهانه جوی او
То ки ҳангоми навозиш кардани атфоли хеш
تا که هنگام نوازش کردن اطفال خویش
Гуҳ ки андозад нигаҳҳои туфайлии сӯй ӯ
گه که اندازد نگههای طفیلی سوی او
Аз мусӣбати гиря бар перу ҷавон май афканд
از مصیبت گریه بر پیر و جوان میافکند
Дидани Тифлони дигари шод дар паҳлавӣ ӯ
دیدن طفلان دیگر شاد در پهلوی او
Вой каз сангинии бори сари андӯҳи гашт
وای کز سنگینی بار سر اندوه گشت
Суда дар аҳди туфулияти сари зонуӣ ӯ
سوده در عهد طفولیت سر زانوی او
Гуҳи гуҳаш ба раҳи тасаллии сӯии қабр вай баранд
گه گهش به ره تسلی سوی قبر وی برند
То дилаш ором гирад як нафас аз буи ӯ
تا دلش آرام گیرد یک نفس از بوی او
Бар сари он қабри пиндорӣ ба алфози сурӯш
بر سر آن قبر پنداری به الفاظ سروش
Аз забони ҳоли он Маъсӯма меомад ба гӯш
از زبان حال آن معصومه میآمد به گوش
Кӣ касони ман кунун бо бекасон ёрӣ кунед
کی کسان من کنون با بیکسان یاری کنید
Тифли модари мурдаро некӯ нигаҳдорӣ кунед
طفل مادر مرده را نیکو نگهداری کنید
Он ки хунаш мехӯрд ҳолои ғам бе модарӣ
آن که خونش میخورد حالا غم بیمادری
Гуҳи гуҳаш чун модарон аз лутф ғмхўорӣ кунед
گه گهش چون مادران از لطف غمخواری کنید
Марги модар бар дили Тифлон буд бори гарон
مرگ مادر بر دل طفلان بود بار گران
Ҳсбҳллаҳи фикри ин гронборӣ кунед
حسبةلله فکر این گرانباری کنید
Чун азизони шумо бо Тифли ман хорӣ кунанд
چون عزیزان شما با طفل من خواری کنند
Қадари ман ёд овареду рафъи он хорӣ кунед
قدر من یاد آورید و رفع آن خواری کنید
Кӯдаконро аз ятемӣ нест озории бтар
کودکان را از یتیمی نیست آزاری بتر
эй накукорони ҳазар аз кӯдак озорӣ кунед
ای نکوکاران حذر از کودک آزاری کنید
Чун ятем бекасон бар бе касе зорӣ кунад
چون یتیم بیکسان بر بیکسی زاری کند
Иттифоқӣ бо дили зораш дар он зорӣ кунед
اتفاقی با دل زارش در آن زاری کنید
Дар маҳали оҳу зорӣ бар ятемиҳои ӯ
در محل آه و زاری بر یتیمیهای او
Аз дами оташи резӣ ва аз дида хўнборӣ кунед
از دم آتشریزی و از دیده خونباری کنید
Буд модар то ба ғояти мояи сомони вай
بود مادر تا به غایت مایهٔ سامان وی
Рафт модари ин замони ҷони шумоу ҷони вай
رفت مادر این زمان جان شما و جان وی
Ёрб он Маъсӯма бо хиролнсои маҳшури бод
یارب آن معصومه با خیرالنسا محشور باد
Маснадаш бенур агар шуд марқадаши пурнури бод
مسندش بینور اگر شد مرقدش پرنور باد
Нест фармони оташ овардан ба наздики биҳишт
نیست فرمان آتش آوردن به نزدیک بهشت
ӯ зи по то сар биҳиштаст оташ аз ваии даври бод
او ز پا تا سر بهشت است آتش از وی دور باد
Дар мзорстони ом аз партави ҳамсоягӣ
در مزارستان عام از پرتو همسایگی
Ҷисми прнўрши чароғи сад ҳазорон гӯри бод
جسم پرنورش چراغ صد هزاران گور باد
Калаки раҳмат ҳар таҳаррук каз пай ғуфрон кунад
کلک رحمت هر تحرک کز پی غفران کند
Оятӣ аз мағфират дар шан ӯ мстўри бод
آیتی از مغفرت در شان او مسطور باد
Дар ҷаҳонаши остини бӯси офтобу моҳ буд
در جهانش آستین بوس آفتاب و ماه بود
Дар ҷинонаши остони рўби остини ҳури бод
در جنانش آستان روب آستین حور باد
Аз фироқи қавму хеши имрӯз агар мағмуми гашт
از فراق قوم و خویش امروز اگر مغموم گشت
Аз висоли ҳури айни фардои дилаши масрури бод
از وصال حور عین فردا دلش مسرور باد
Аз ҷаҳон чун рафт бо эҳсони хайри он хира
از جهان چون رفت با احسان خیر آن خیره
Зикри хайраш дар маҳофил то абади мазкӯри бод
ذکر خیرش در محافل تا ابد مذکور باد
Муҳташам шуд қиссаи тӯлонии сухан кӯтоҳ кун
محتشم شد قصه طولانی سخن کوتاه کن
Баҳр ӯ ҳолои тшФъ аз расӯл аллоҳ кун
بهر او حالا تشفع از رسولالله کن