Чаҳ аз кӯҳ бинмуд рухсори меҳр

چه از کوه بنمود رخسار مهر

Франк чунин гуфт к-эии хуби чеҳр

فرانک چنین گفت کای خوب چهر

Як имрӯз дорам ҳавои шикор

یک امروز دارم هوای شکار

Ту низ эй накӯи рух кунун шӯи савор

تو نیز ای نکو رخ کنون شو سوار

Ки аз сабза даштаст зангори пӯш

که از سبزه دشتست زنگار پوش

Ба ҷӯшаст дашт аз туюру вуҳуш

به جوش است دشت از طیور و وحوش

Нишастанд брбораҳи гӯри сам

نشستند برباره گور سم

Баромади дами нолаи гови дам

برآمد دم ناله گاو دم

Чаҳ шерон ба нахҷӣри дртохтнд

چه شیران به نخجیر درتاختند

Ба нахҷӣр чун шер дар тохтанд

به نخجیر چون شیر در تاختند

Ба гӯрон саҳро намуданд шӯр

به گوران صحرا نمودند شور

Чунон чун ки кард аз раҳи гӯри гӯр

چنان چون که کرد از ره گور گور

Шуд азбими чанголи шоҳин чаҳ гов

شد ازبیم چنگال شاهین چه گاو

Дар он дашти нахҷӣр дар гӯшу гов

در آن دشت نخجیر در گوش و گاو

зи юзон чунон шуд дару дашти танг

ز یوزان چنان شد در و دشت تنگ

Ки кард аз раҳи ранги чанги паланг

که کرد از ره رنگ چنگ پلنگ

Гавазнону шерон сутӯҳ омаданд

گوزنان و شیران ستوه آمدند

Саросари миён гуруҳ омаданд

سراسر میان گروه آمدند

зи тозии чунон дашт дар ҷӯш шуд

ز تازی چنان دشت در جوش شد

Ки дар бинии шер харгӯш шуд

که در بینی شیر خرگوش شد

Шуд аз бо шаҳу ҷазаъу шоҳину боз

شد از با شه و جزع و شاهین و باز

Дар фитна бар рӯй дроҷи боз

در فتنه بر روی دراج باز

Чунон андари он дашт ба нахҷӣри рехт

چنان اندر آن دشت به نخجیر ریخت

Ки аз бими борони малахи зери рехт

که از بیم باران ملخ زیر ریخت

зи баси кушта шер афтод паст

ز بس کشته شیر افتاد پست

Камари гови зери заминро шикаст

کمر گاو زیر زمین را شکست

Франк чаҳ дид он броФрохти теғ

فرانک چه دید آن برافراخت تیغ

Хурушону ҷӯшон ба кирдори меғ

خروشان و جوشان به کردار میغ

Илм кард чун шери шамшер ро

علم کرد چون شیر شمشیر را

Пас афканди он дашти нахҷӣр ро

پس افکند آن دشت نخجیر را

Камандаши гулӯи гир нахҷӣр шуд

کمندش گلو گیر نخجیر شد

Гурезони зи шамшер ӯ шер шуд

گریزان ز شمشیر او شیر شد

Длороми ҳам низ нахҷӣр кард

دلارام هم نیز نخجیر کرد

Баровард шамшераш аз шер кард

برآورد شمشیرش از شیر کرد

бадингуна нахҷӣри бад то сипеҳр

بدینگونه نخجیر بد تا سپهر

Нигун кард тоси зарандуди меҳр

نگون کرد طاس زراندود مهر

Аз он дашти нахҷӣр боз омаданд

از آن دشت نخجیر باز آمدند

зи нахҷӣр чун шер боз омаданд

ز نخجیر چون شیر باز آمدند

Длоромро буд андешаи он

دلارام را بود اندیشه آن

Ки бошад Франки варои миҳмон

که باشد فرانک ورا میهمان

Бирезад ба май доруии ҳуш бар

بریزد به می داروی هوش بر

Дарорад ба бандаш дар он ҳилаи сар

درآرد به بندش در آن حیله سر

Қазоро яке аз сарон саранд

قضا را یکی از سران سراند

Бади огоҳ аз он макру тазвиру банд

بد آگاه از آن مکر و تزویر و بند

Бирафт ва аз он бо Франк бигуфт

برفت و از آن با فرانک بگفت

зи дарҳои но сифтаниро бсФт

ز درهای نا سفتنی را بسفت

Франк чаҳ зи он макр огоҳ шуд

فرانک چه ز آن مکر آگاه شد

Рухи арғавоняш чун коҳ шуд

رخ ارغوانیش چون کاه شد

Чаҳ наздик шаҳр омаданд аз шикор

چه نزدیک شهر آمدند از شکار

Длоромро гуфт к-эии глъзор

دلارام را گفت کای گلعذار

Як имшаби биёи сӯии Эрони ман

یک امشب بیا سوی ایران من

Ббоши имшабии шоди меҳмони ман

بباش امشبی شاد مهمان من

Длороми гуфто ки эй симбр

دلارام گفتا که ای سیمبر

Туро зебади ин тоҷу тахти камар

تو را زیبد این تاج و تخت کمر

Як имшаб дигар мизбонами туро

یک امشب دگر میزبانم ترا

зи ҷони чокару посбонами туро

ز جان چاکر و پاسبانم ترا

Франк барошуфт к-эии чора гар

فرانک برآشفت کای چاره گر

Баронӣ ки аз ту надорам хабар

برآنی که از تو ندارم خبر

Бифармуд ковро ба банд оваред

بفرمود کاو را به بند آورید

Сарашро бахам каманд оваред

سرش را بخم کمند آورید

Длором донист каши кори хом

دلارام دانست کش کار خام

з нопухтанӣ шуд дар омад бдом

ز ناپختنی شد در آمد بدام

Кашид аз камари ханҷари обдор

کشید از کمر خنجر آبدار

Бадишон даромад чу абрбҳор

بدیشان درآمد چو ابربهار

Чаҳ бигирифт шамшер барон ба мушт

چه بگرفت شمشیر بران به مشت

Савори се чор аз далерон бикушт

سوار سه چار از دلیران بکشت

Даромад ба танги Франки далер

درآمد به تنگ فرانک دلیر

Бёзиди сари панҷа чун нараҳ шер

بیازید سر پنجه چون نره شیر

Гирифташ камар дар рабӯд аз саманд

گرفتش کمر در ربود از سمند

Бузад бар замин даст кардаш ба банд

بزد بر زمین دست کردش به بند

Франки бузади наъра бар саракашон

فرانک بزد نعره بر سرکشان

Ки эй номдорони лашкари кашон

که ای نامداران لشکر کشان

Бигирӣд ин шавам кирдор ро

بگیرید این شوم کردار را

Мар ин шавам кирдори макор ро

مر این شوم کردار مکار را

Саворон гирифтанд гардиши фурӯ

سواران گرفتند گردش فرو

Барояд зи майдони кини ҳопҳў

برآید ز میدان کین هاپهو

Ялоне ки ҳамраҳ длором дошт

یلانی که همره دلارام داشت

зи баҳри чунин рӯзи худ ком дошт

ز بهر چنین روز خود کام داشت

Ҳамаи даст бар теғ ва ханҷар заданд

همه دست بر تیغ و خنجر زدند

Баромади хурӯш аз ялон саранд

برآمد خروش از یلان سرند

Длороми бнўохти шипўр ро

دلارام بنواخت شیپور را

Чаҳ дид он чунон фитнау шӯр ро

چه دید آن چنان فتنه و شور را

Чаҳ бар чархи гардандаи он ҷӯш шуд

چه بر چرخ گردنده آن جوش شد

Хабардор аз ӯ зангӣ зуаш шуд

خبردار از او زنگی زوش شد

Бурун омад аз кӣна ки номи дор

برون آمد از کینه که نام دار

Абои номи дорони ханҷари гузор

ابا نام داران خنجر گزار

Ниҳоданд шамшер дар ҳиндён

نهادند شمشیر در هندیان

Баромади бгрдўни гардони фиғон

برآمد بگردون گردان فغان

Чу диданди шамшеру захми дурушт

چو دیدند شمشیر و زخم درشت

Гурезони сӯй шаҳр доданд пушт

گریزان سوی شهر دادند پشت

Франки бадаст длором монад

فرانک بدست دلارام ماند

Бад-ӣни ҳилаи он мурғ дар дом монад

بدین حیله آن مرغ در دام ماند

Чунон бастаи барадаши сӯии боргоҳ

چنان بسته بردش سوی بارگاه

Бадв гуфт к-эй ба дрги кӣнаи хоҳ

بدو گفت کای به درگ کینه خواه

Ҷаҳони ҷӯйро дар каманди афканӣ

جهان جوی را در کمند افکنی

Ба чора ба чоҳи баланди афканӣ

به چاره به چاه بلند افکنی

Бидон чора кардяш дар чоҳи банд

بدان چاره کردیش در چاه بند

Бад-ӣни чораи ман ҳам кушодами каманд

بدین چاره من هم گشادم کمند

Макун чорау чоҳ дар раҳ макун

مکن چاره و چاه در ره مکن

Нюаши ин зи гӯяндаи марди куҳан

نیوش این ز گوینده مرد کهن

Макун чора бурдор аз роҳи санг

مکن چاره بردار از راه سنگ

Ки охири туро ҷост дар гӯри танг

که آخر تو را جاست در گور تنگ

Нўндӣ равон шуд бшоаҳ саранд

نوندی روان شد بشاه سراند

Хабари барад аз он бар сипоҳ саранд

خبر برد از آن بر سپاه سرند

Давраи сад ҳазор аз далерони кор

دوره صد هزار از دلیران کار

Ба сӯии срондиби бастанди ёр

به سوی سراندیب بستند یار

Вази он рӯи срондибёнро хабар

وز آن رو سراندیبیان را خبر

Шуд аз кору кирдори он симбр

شد از کار و کردار آن سیمبر

Ҳамаи шаҳр бар зан баромад Биҷӯш

همه شهر بر زن برآمد بجوش

Чаҳ аз боди дарёи براردи хурӯш

چه از باد دریا برآرد خروش

Дар шаҳри бастанд ва бархест ғў

در شهر بستند و برخاست غو

Фалаки бози тарҳӣ дар андохти нав

فلک باز طرحی در انداخت نو

Чаҳ зин огаҳӣ ёфт яли ардаи шер

چه زین آگهی یافت یل ارده شیر

Бишуд шод ва шуд сӯии гирди далер

بشد شاد و شد سوی گرد دلیر

Ҷаҳони ҷӯйро кард буруни зи банд

جهان جوی را کرد برون ز بند

Абои номдорон шоҳ саранд

ابا نامداران شاه سرند

Табираи фурӯи кӯфти он номдор

تبیره فرو کوفت آن نامدار

Ки давлат буд ёвари шаҳриёр

که دولت بود یاور شهریار

Длором чун гашти огаҳ аз он

دلارام چون گشت آگه از آن

Ки аз шаҳри брхўости бонгу фиғон

که از شهر برخواست بانگ و فغان

Надонист кони шӯру ғавғо з чист

ندانست کآن شور و غوغا ز چیست

Ба шаҳри андаруни фитна ангез кист

به شهر اندرون فتنه انگیز کیست

Ки омад савории ҳам андари замон

که آمد سواری هم اندر زمان

Ки ба шитоби зии шаҳри к-эии Комрон

که به شتاب زی شهر کای کامران

Ки кард Ардашери он яли номдор

که کرد اردشیر آن یل نامدار

зи зиндони буруни номвари шаҳриёр

ز زندان برون نامور شهریار

Длором бо номдорони далер

دلارام با نامداران دلیر

Биёмад дмон то бар ардаи шер

بیامد دمان تا بر ارده شیر

Гирифтанд шаҳри срондиб ро

گرفتند شهر سراندیب را

Ҷаҳон ҷӯй раст аз дами аждаҳо

جهان جوی رست از دم اژدها

Нишонданд бар тахти Аржанг ро

نشاندند بر تخت ارژنگ را

Ба бастанд дар фитнау ҷанг ро

به بستند در فتنه و جنگ را

Чаҳ Аржанги бртхт меҳроҷ шуд

چه ارژنگ برتخت مهراج شد

Фурӯзандаи зўбораҳ ва тоҷ шуд

فروزنده زوباره و تاج شد

Биёрост айвони ҳитол ро

بیاراست ایوان هیتال را

Талаб кард бонӯии тўпол ро

طلب کرد بانوی توپال را

Ҷаҳони ҷӯии шамшери зани шаҳриёр

جهان جوی شمشیر زن شهریار

Бадв гуфт к-эии бонӯии глъзор

بدو گفت کای بانوی گلعذار

Бидиҳ духтари худ ба яли ардаи шер

بده دختر خود به یل ارده شیر

Козў буд хоҳад азин баси сўир

کازو بود خواهد ازین بس سویر

Азин пас срондибро шоҳ ӯст

ازین پس سراندیب را شاه اوست

Чу аз ҷон ба Аржанг шоҳаст дӯст

چو از جان به ارژنگ شاه است دوست

Бидоданд маро ба яли ардаи шер

بدادند مه را به یل ارده شیر

Бидодаш шаҳи Аржанги тоҷу сарир

بدادش شه ارژنگ تاج و سریر

Срондибро гашти волӣ ба ганҷ

سراندیب را گشت والی به گنج

Бадв ганҷ монад ва ба ҳитоли ранҷ

بدو گنج ماند و به هیتال رنج

Чунинаст расми сипеҳри баланд

چنین است رسم سپهر بلند

Ки гоҳе кунад шод ва гоҳе нижанд

که گاهی کند شاد و گاهی نژند

Якеро ба паст аз баландӣ кунад

یکی را به پست از بلندی کند

Бадали буриши доғ нижандӣ кунад

بدل برش داغ نژندی کند

Якеро зи пастӣ ба болои барад

یکی را ز پستی به بالا برد

Сарашро бар ин чархи волои барад

سرش را بر این چرخ والا برد

Ду ҳафтаи бад-ӣн кор буданд шод

دو هفته بدین کار بودند شاد

Сими ҳафта чун шуд гуҳи бомдод

سیم هفته چون شد گه بامداد

Длоромро гуфт он номдор

دلارام را گفت آن نامدار

Ки он бандии ҳилагарро биор

که آن بندی حیله گر را بیار

Биоварад ӯро ба наздики шер

بیاورد او را به نزدیک شیر

Аз озарми яли сарфикандаи бзир

از آزرم یل سرفکنده بزیر

Сипаҳбад бадв гуфт эй чора гар

سپهبد بدو گفت ای چاره گر

Аз озарми афкандае беш сар

از آزرم افکنده ای بیش سر

Чаҳ дидӣ зи ман бад ки бади сохтӣ

چه دیدی ز من بد که بد ساختی

Чунин расми бади андари андохтӣ

چنین رسم بد اندر انداختی

Кунун ончӣ кардӣ ба бинии сазо

کنون آنچه کردی به بینی سزا

Ки ҷустани бадиро буд бади баҳо

که جستن بدی را بود بد بها

Франк бадв гуфт к-эии номдор

فرانک بدو گفت کای نامدار

Машав тунд ва дониш макун дар канор

مشو تند و دانش مکن در کنار

Падари мари марои шоҳи ҳитол буд

پدر مر مرا شاه هیتال بود

Ки бо теғ ва хуфтону купол буд

که با تیغ و خفتان و کوپال بود

Агар бе гунаҳи гирди беҳзоди кишт

اگر بی گنه گرد بهزاد کشت

Ба бедоди он шоҳ бо дод кишт

به بیداد آن شاه با داد کشت

Набераи ҷаҳони ҷӯии меҳроҷ буд

نبیره جهان جوی مهراج بود

Фурӯзанда зу гавҳару тоҷ буд

فروزنده زو گوهر و تاج بود

Бадасти яке бебаҳо шуд ббод

بدست یکی بی بها شد بباد

Маро срозин шуд пар аз кин ва дод

مرا سرازین شد پر از کین و داد

Дигар онкӣ рафтӣу ёр дигар

دگر آنکه رفتی و یار دگر

Гирифтӣу ваз ман буридӣ назар

گرفتی و وز من بریدی نظر

Гирифтам бад-ӣни кӣнаи Аржанг ро

گرفتم بدین کینه ارژنگ را

Дигар номваргар боҳонг ро

دگر نامور گر باهنگ را

Вале буд хотири марои сӯии ту

ولی بود خاطر مرا سوی تو

Ки дар банд кардам ду бозуии ту

که در بند کردم دو بازوی تو

Вагарна сарат мебуридам зи тан

وگرنه سرت می بریدم ز تن

Танат кардамӣ коми шерони кафан

تنت کردمی کام شیران کفن

Кунунам чунин бастаи пеши ту хор

کنونم چنین بسته پیش تو خوار

Гунаҳи кору шармандау хори зор

گنه کار و شرمنده و خوار زار

Агар май кашӣ май кашами рои ту

اگر می کشی می کشم رای تو

Сроинк ниҳодаст дрпои ту

سراینک نهاد است درپای تو

Сипаҳбад чаҳ бишунид саргурди зер

سپهبد چه بشنید سرگرد زیر

Бадви ҳеҷ посухи надоди он далер

بدو هیچ پاسخ نداد آن دلیر

Бидонаст каши дард буд аз падар

بدانست کش درد بود از پدر

Вагарнаи бкрдии чунин шӯру шар

وگرنه بکردی چنین شور و شر

Чунин гуфт бо ваии яли номдор

چنین گفت با وی یل نامدار

Сар аз кин тиҳӣ кардаму гиру дор

سر از کین تهی کردم و گیر و دار

Сипорам ба ту хӯнии боби ту

سپارم به تو خونی باب تو

Козў тира гашта чунин оби ту

کازو تیره گشته چنین آب تو

Шабистони Аржангро дар хурӣ

شبستان ارژنگ را در خوری

Ки ҳурии лқоӣӣу маи пайкарӣ

که حوری لقائی و مه پیکری

Ва дигар ки Аржанги шаҳи хеши тест

و دیگر که ارژنگ شه خویش تست

Зики кони гуҳаратон буд худ дуруст

زیک کان گهرتان بود خود درست