Ҷаҳони ҷӯии Аржанг бар басти кӯс
جهان جوی ارژنگ بر بست کوس
Ба фил ҷаҳон шуд зи гирди обнӯс
به فیل جهان شد ز گرد آبنوس
Ду ҷанг гарон карда шуд дар се рӯз
دو جنگ گران کرده شد در سه روز
Чаҳорум чу бФрўхт гетӣ фурӯз
چهارم چو بفروخت گیتی فروز
Ду лашкар баробар ситоданд боз
دو لشکر برابر ستادند باز
Баромади дам ноӣ жўбини дароз
برآمد دم نای ژوبین دراز
Ба майдон даромад мари он сурхпуш
به میدان درآمد مر آن سرخپوش
Талаб кард мард ва даромад Биҷӯш
طلب کرد مرد و درآمد بجوش
Бишуд гирди шнгоўаҳи разми хоҳ
بشد گرد شنگاوه رزم خواه
Броўихт бо ӯ ба овардгоҳ
برآویخت با او به آوردگاه
Саранҷоми бардошти он сурхи пӯш
سرانجام برداشت آن سرخ پوش
Каманд ва фикандаш абри ёлу дӯш
کمند و فکندش ابر یال و دوش
Сари дӯш шнгоўаҳ омад ба банд
سر دوش شنگاوه آمد به بند
Кашидаш бзир аз фарози саманд
کشیدش بزیر از فراز سمند
Ба басташи ду дасту ббрдши биҷой
به بستش دو دست و ببردش بجای
Баромади заҳри сӯии овоз ноӣ
برآمد زهر سوی آواز نای
Чу шнгоўаҳ дар банди яли аўФтод
چو شنگاوه در بند یل اوفتاد
Ҷаҳони ҷӯй алмос омад чу бод
جهان جوی الماس آمد چو باد
Варо низ бар басту барадаши кашон
ورا نیز بر بست و بردش کشان
Чунон ҳаст оварад гарданкашон
چنان هست آورد گردنکشان
Ҷаҳони ҷӯй беҳзод омад чу шер
جهان جوی بهزاد آمد چو شیر
Варо низ барбаст гирди далер
ورا نیز بربست گرد دلیر
Чу султон бидид он чунон дастбурд
چو سلطان بدید آن چنان دستبرد
Бишуд шодмони номвари марди гирд
بشد شادمان نامور مرد گرد
Дигарбора наъра зад он сурхпуш
دگرباره نعره زد آن سرخپوش
Ки мардии даройади або то ва туаш
که مردی درآید ابا تا و توش
Куҷо рафт он номдори далер
کجا رفت آن نامدار دلیر
Ки дируз омад ба майдон чу шер
که دیروز آمد به میدان چو شیر
Баҳона каз эй дар бирафт аз барам
بهانه کز ای در برفت از برم
Чу тарсид аз гурзи кӯи пайкарам
چو ترسید از گرز کو پیکرم
Бигуфту барангехт аз ҷои саманд
بگفت و برانگیخت از جا سمند
Бузин гурз дар дасти печони каманд
بزین گرز در دست پیچان کمند
Биёмад бидонҷо куҷои бади дирафш
بیامد بدانجا کجا بد درفش
Рух аз бими Аржангро шуд бунафш
رخ از بیم ارژنگ را شد بنفش
Ба танг андараш ронад он сурхпуш
به تنگ اندرش راند آن سرخپوش
Буғурред ҷӯшед чун шер зуаш
بغرید جوشید چون شیر زوش
Биндохт дар гардани шаҳи каманд
بینداخت در گردن شه کمند
Сари шоҳ Аржанг омад ба банд
سر شاه ارژنگ آمد به بند
Аз он тахти пелаш бзир оваред
از آن تخت پیلش بزیر آورید
Бурун аз сипоҳаш чу шер оваред
برون از سپاهش چو شیر آورید
Сипоҳаши саросар гурезон шуданд
سپاهش سراسر گریزان شدند
Баҳри сӯии афтон ва хезон шуданд
بهر سوی افتان و خیزان شدند
Зару молу асбобу харгоҳи шоҳ
زر و مال و اسباب و خرگاه شاه
Ҳамаи баради он сурхи пӯш аз сипоҳ
همه برد آن سرخ پوش از سپاه
Ҳамаи ганҷи оканда шоҳ бишуд
همه گنج آکنده شاه بشد
зи тахту кулоҳи зи харгоҳу барад
ز تخت و کلاه ز خرگاه و برد
Сутурону пелону бахтии ҳиўн
ستوران و پیلان و بختی هیون
зи заррини иморӣу симини сутун
ز زرین عماری و سیمین ستون
Камар бо кулоҳу зираи барад низ
کمر با کلاه و زره برد نیز
Сипарҳои заррини ҳаргунаи хез
سپرهای زرین هرگونه خیز
Намонданд чизеи биҷузи он сипоҳ
نماندند چیزی بجز آن سپاه
Ба ғорати ббрднд аз он размгоҳ
به غارت ببردند از آن رزمگاه
Чаҳ шаб шуд биҷузгоҳ Аржанг рафт
چه شب شد بجزگاه ارژنگ رفت
Нишаст аз бар тахти Аржанги тафт
نشست از بر تخت ارژنگ تفت
Талаб кард беҳзодро дар замон
طلب کرد بهزاد را در زمان
Бадв гуфт к-эии гирди равшани равон
بدو گفت کای گرد روشن روان
Чу хоҳӣ ки ёбии рҳоӣии зи банд
چو خواهی که یابی رهائی ز بند
Камари ёбӣу тахту гоҳи баланд
کمر یابی و تخت و گاه بلند
Аз он тахти пелаш бзир оваред
از آن تخت پیلش بزیر آورید
Бурун аз сипоҳаш бзир оваред
برون از سپاهش بزیر آورید
Бибин чист пеши ту аз хоста
ببین چیست پیش تو از خواسته
Зару гавҳару ганҷу ороста
زر و گوهر و گنج و آراسته
Куҷо аз хазинаи шҳншаҳи бурун
کجا از خزینه شهنشه برون
Бабради он ҷавони яли зуфунун
ببرد آن جوان یل ذوفنون
Кунун он бмн ҷумла бисипор шод
کنون آن بمن جمله بسپار شاد
Ки карданд пеши ман аз ганҷи ёд
که کردند پیش من از گنج یاد
Бадв гуфт беҳзоди к-эии биҳмол
بدو گفت بهزاد کای بیهمال
Мубиноади хуршеди бахтати завол
مبیناد خورشید بختت زوال
Биорам ман ( он ) мол ва он хоста
بیارم من (آن) مال و آن خواسته
Ба пеши ҷаҳонҷӯии ороста
به پیش جهانجوی آراسته
Бирафтанд бо ваии савории ҳазор
برفتند با وی سواری هزار
Кашиданд он хоста аз ҳисор
کشیدند آن خواسته از حصار
Чиҳил пел дар зери зар буду бас
چهل پیل در زیر زر بود و بس
Чиҳил ҳам бзири гуҳар буду бас
چهل هم بزیر گهر بود و بس
Мрони ҷумлаи пеши сипаҳдор буд
مرآن جمله پیش سپهدار بود
Бгнҷўр ӯ як ба як баршумурд
بگنجور او یک به یک برشمرد
Яке ҳафта буд андари он корзор
یکی هفته بود اندر آن کارزار
Сар ҳафта омад ба пои ҳисор
سر هفته آمد به پای حصار
Далерӣ ба фармони он сурхи пӯш
دلیری به فرمان آن سرخ پوش
Баровард чун шери ғурони хурӯш
برآورد چون شیر غران خروش
Ки эй шоҳи ҳитоли озодаи бахт
که ای شاه هیتال آزاده بخت
Сарафрози гоҳу нигаҳдори тахт
سرافراز گاه و نگهدار تخت
Буруни ой аз қалъа дар дами дмон
برون آی از قلعه در دم دمان
Ки хоҳад туро номвари паҳлавон
که خواهد تو را نامور پهلوان
Ки душманатро бар ту бо бастаи даст
که دشمنت را بر تو با بسته دست
Сипорад ба яздони яздони параст
سپارد به یزدان یزدان پرست
Бишуд шоҳи ҳитол ва омад бурун
بشد شاه هیتال و آمد برون
Абои тӯҳфау ҳадяи он зуфунун
ابا تحفه و هدیه آن ذوفنون
Баҳамроҳ ӯ сад ҷавони далер
بهمراه او صد جوان دلیر
Ҳамон боҷи гирсру ардаи шер
همان باج گیرسر و ارده شیر
Чу омад ба наздики харгоҳи шоҳ
چو آمد به نزدیک خرگاه شاه
Барони бад ки оёбри он никхўоаҳ
برآن بد که آیابر آن نیکخواه
Ба рсмрл ? найзаи наздик ӯ
به رسمرل؟ نیزه نزدیک او
Кунад равшани ин ҷони торик ӯ
کند روشن این جان تاریک او
з харгаҳ наомад буруни номдор
ز خرگه نیامد برون نامدار
На аз паҳлавони ханҷари гузор
نه از پهلوان خنجر گذار
Аз он гашти ҳитолро тира бар чашм
از آن گشت هیتال را تیره بر چشم
Ҳаме рафт ва бо худ ҳаме кард хашм
همی رفت و با خود همی کرد خشم
Ки эй аблаҳи ғофил аз рӯзгор
که ای ابله غافل از روزگار
зи баҳр чаҳ берун шудӣ аз ҳисор
ز بهر چه بیرون شدی از حصار
Мабодо ки ин сурхи пӯши далер
مبادا که این سرخ پوش دلیر
Бигирад туро ва бидӯзад ба тир
بگیرد تو را و بدوزد به تیر
Валикин набад чора омад ба пеш
ولیکن نبد چاره آمد به پیش
Чунин то ба наздики он поки кеш
چنین تا به نزدیک آن پاک کیش
Наҷунбед аз ҷои он сурхи пӯш
نجنبید از جای آن سرخ پوش
Дил аз ҷон ҳитол омад Биҷӯш
دل از جان هیتال آمد بجوش
Бузади наъраи он сурхи пӯши далер
بزد نعره آن سرخ پوش دلیر
Ки эй номдорони бикрдори шер
که ای نامداران بکردار شیر
Бабандед он ( бе ) баҳоро дӯдаст
ببندید آن (بی)بها را دودست
Ки срхўоҳмш кард аз кӣнаи паст
که سرخواهمش کرد از کینه پست
Сару дасти ҳитоли бастанди сахт
سر و دست هیتال بستند سخت
Ба дил гуфт ҳитоли баргашти бахт
به دل گفت هیتال برگشت بخت
Ҳамон боҷи гир ва дигар ардаи шер
همان باج گیر و دگر ارده شیر
Далерон ки буданд бо ваии далер
دلیران که بودند با وی دلیر
Бибастанд мари ҷумларо поу даст
ببستند مر جمله را پا و دست
Кашидандашон ҷумларо бастаи даст
کشیدندشان جمله را بسته دست
Бифармуд то дор барпо кунанд
بفرمود تا دار برپا کنند
Ҷаҳонро пар аз шӯр ва ғавғо кунанд
جهان را پر از شور و غوغا کنند
Заданд он замон бар дар шаҳри дор
زدند آن زمان بر در شهر دار
Мрони иўзбо ( но ) Ни ханҷари гузор
مرآن یوزبا(نا)ن خنجر گذار
Бифармуд ки Аржангро дар замон
بفرمود که ارژنگ را در زمان
Бадаргоҳи оранди кшнаҳи кашон
بدرگاه آرند کشنه کشان
Расонданди онгоҳи Аржанг ро
رساندند آنگاه ارژنگ را
Мрони шоҳи рафтаи зи рухи ранг ро
مرآن شاه رفته ز رخ رنگ را
Бузади наъраи он сурхи пӯши далер
بزد نعره آن سرخ پوش دلیر
Ки эй шоҳи Аржангу ҳитоли шер
که ای شاه ارژنگ و هیتال شیر
Табираи манам шоҳи меҳроҷ ро
تبیره منم شاه مهراج را
Сипоред акнӯн ба ман тоҷ ро
سپارید اکنون به من تاج را
зи малики срондиб то равад санад
ز ملک سراندیب تا رود سند
Саросари зи ман кишти ин малики ҳинд
سراسر ز من کشت این ملک هند
Набошад ду шаҳ дар хури як сарой
نباشد دو شه در خور یک سرای
Шунидам ман аз мард дониш физой
شنیدم من از مرد دانش فزای
Ду теғ ситезанд дарӣки ниёам
دو تیغ ستیزند دریک نیام
Накарданд ҳаргиз ба гетии мақом
نکردند هرگز به گیتی مقام
Кунун ҳар дуро ман барорам бидор
کنون هر دو را من برآرم بدار
Нишонами фару фитнаи рӯзгор
نشانم فر و فتنه روزگار
Бигуфт ин фармуд ҷаллод ро
بگفت این فرمود جلاد را
Ки ин ҳар ду нопоки бедод ро
که این هر دو ناپاک بیداد را
Аз эдар бабри банд ва баркаш бидор
از ایدر ببر بند و برکش بدار
Ки то орамида шавад рӯзгор
که تا آرمیده شود روزگار
Ббрднди мар ҳар дуро бастаи даст
ببردند مر هر دو را بسته دست
зи харгоҳи беруни бикрдори маст
ز خرگاه بیرون بکردار مست
Ки но ( го ) ҳи мардии баромади зи дашт
که نا(گا)ه مردی برآمد ز دشت
Ки аз наъли асбаши замини оби гашт
که از نعل اسبش زمین آب گشت
зи фӯлоди худу зи оҳани сипар
ز فولاد خود و ز آهن سپر
Зира дар бару танги бастаи камар
زره در بر و تنگ بسته کمر
Чаҳ шер омад онгоҳи он дор дид
چه شیر آمد آنگاه آن دار دید
Мари он ҷавшану шӯр пайкор дид
مر آن جوشن و شور پیکار دید
Бузад теғ бибаред аз дори банд
بزد تیغ ببرید از دار بند
Фурӯд омад аз пушти саркаши саманд
فرود آمد از پشت سرکش سمند
Ҳам онгоҳи бастанд бар пели кӯс
هم آنگاه بستند بر پیل کوس
Замин шуд бикрдори чархи обнӯс
زمین شد بکردار چرخ آبنوس
Бишуд дар замон то бар сурхи пӯш
بشد در زمان تا بر سرخ پوش
Ббрдши ҳам онгоҳи сар сӯй кӯш
ببردش هم آنگاه سر سوی کوش
Бгўшш фурӯ гуфт рози дароз
بگوشش فرو گفت راز دراز
Биҷуст он замони он яли сарфароз
بجست آن زمان آن یل سرفراز
Мари ин мардро гуфт дар зери банд
مر این مرد را گفت در زیر بند
Бидоред бо ҳалқаҳои каманд
بدارید با حلقه های کمند
Ҳам онгоҳи бастанд бар филашон
هم آنگاه بستند بر فیلشان
Бирафтанд аз онҷои гарданкашон
برفتند از آنجای گردنکشان
Ҳар он зар ки дар ганҷи ҳитол буд
هر آن زر که در گنج هیتال بود
Кашиданду бурданд монанди дӯд
کشیدند و بردند مانند دود
зи симу зару ҷаълати шоҳвор
ز سیم و زر و جعلت شاهوار
Злълу зару дибаҳи зарнигор
زلعل و زر و دیبه زرنگار
Зираҳои симини каллаҳои зар
زره های سیمین کله های زر
Зира бо камону калла бо сипар
زره با کمان و کله با سپر
Ҳама ҷумла карданд бар пели бор
همه جمله کردند بر پیل بار
Ялону далерони ханҷари гузор
یلان و دلیران خنجر گزار
Бихонад он замони гирди беҳзод ро
بخواند آن زمان گرد بهزاد را
Далери сарафрозу озод ро
دلیر سرافراز و آزاد را
Ду шоҳи ҷаҳонро чунон бастаи даст
دو شاه جهان را چنان بسته دست
Ба беҳзод биспурад он шери маст
به بهزاد بسپرد آن شیر مست
Ки дар қалъаи ин ҳар дуро банд кун
که در قلعه این هر دو را بند کن
Дил аз дард ва андӯҳ хурсанд кун
دل از درد و اندوه خرسند کن
Бидон то ки ман боз оем зи роҳ
بدان تا که من باز آیم ز راه
Дигар номвари паҳлавони сипоҳ
دگر نامور پهلوان سپاه
Сипаҳбади бибандади марогар ду даст
سپهبد ببندد مرا گر دو دست
Буд зи он ӯ ҳинду болоу паст
بود ز آن او هند و بالا و پست
Агар ман ду дасташ ба банд оварам
اگر من دو دستش به بند آورم
Сарашро бахам каманд оварам
سرش را بخم کمند آورم
Абои шоҳи ҳитоли Аржанги шоҳ
ابا شاه هیتال ارژنگ شاه
Бидорамаш бар дору созами табоҳ
بدارمش بر دار و سازم تباه
Турои зон сипас сарфарозии даҳум
ترا زآن سپس سرفرازی دهم
Миёни ялони сарфарозии даҳум
میان یلان سرفرازی دهم
Супурдаш ба беҳзод чун боди тафт
سپردش به بهزاد چون باد تفت
Вази он ҷойгаҳи роҳро барграфт
وز آن جایگه راه را برگرفت
Ду ганҷ ва ду шоҳи гарони мояи зуд
دو گنج و دو شاه گران مایه زود
Мрони номвар бо далерони гирд
مرآن نامور با دلیران گرد
Вазин рӯ чу беҳзод омад ба шаҳр
وزین رو چو بهزاد آمد به شهر
Ба ҳитоли бад кӣна оварад қаҳр
به هیتال بد کینه آورد قهر