Яке дашт пеш омадаш ногаҳон
یکی دشت پیش آمدش ناگهان
Ки пайдо набӯдаш канору гарон
که پیدا نبودش کنار و گران
Ҳамаи дашти оканда аз хор буд
همه دشت آکنده از خار بود
Бурун рафтан аз дашти душвор буд
برون رفتن از دشت دشوار بود
Бипурсед коинҷо чу чизаст пас
بپرسید کاینجا چو چیز است پس
Ки аз кӣнаи андар ситезаст бас
که از کینه اندر ستیز است بس
Бигуфто биёбони мӯрон буд
بگفتا بیابان موران بود
Тиҳии ин биёбони зи гӯрон буд
تهی این بیابان ز گوران بود
Биёбони ҳамаи пари з мӯраст бас
بیابان همه پر ز مور است بس
Тиҳии ин биёбони з гӯраст бас
تهی این بیابان ز گور است بس
Ҳрони кас ки оради бад-ӣни раҳи гузар
هرآن کس که آرد بدین ره گذر
Бадаранд мӯронаш аз икдгр
بدرند مورانش از یکدگر
Ҳамаи ҳамчу гургасту гуфтори тез
همه همچو گرگ است و گفتار تیز
з шерон наёранд рух дар гурез
ز شیران نیارند رخ در گریز
Сипаҳдор гуфташ ки эй номвар
سپهدار گفتش که ای نامور
Чисон метавон рафт зини раҳи бадар
چسان می توان رفت زین ره بدر
Ки мӯрон на чун шер ва гиреҳгон буванд
که موران نه چون شیر و گرگان بوند
Ки дар кӣнаи мӯрон чу шерон буванд
که در کینه موران چو شیران بوند
Форуманд барҷои ҷумҳӯри шоҳ
فروماند برجای جمهور شاه
Надонист то чун кунад сози роҳ
ندانست تا چون کند ساز راه
Сипаҳдори ҳам зин фурӯ монад низ
سپهدار هم زین فرو ماند نیز
Сараш буд аз кини мизроби тез
سرش بود از کین مضراب تیز
Фурӯд омад онҷоӣ бо сарварон
فرود آمد آنجای با سروران
Яке оҳӯ аз дашт омад дмон
یکی آهو از دشت آمد دمان
Сипаҳдори бардошти печони каманд
سپهدار برداشت پیچان کمند
Нишаст азбри тозии аспи баланд
نشست ازبر تازی اسپ بلند
Сроҳўикро бдом оварад
سرآهویک را بدام آورد
Саги нафасро дил бком оварад
سگ نفس را دل بکام آورد
Гурезон шуд аз пеши оҳӯи давон
گریزان شد از پیش آهو دوان
Бирафт аз пасаш номвари паҳлавон
برفت از پسش نامور پهلوان
Яке пушта дид биҳди баланд
یکی پشته دید بیحد بلند
Барони пуштаи бурдандаи раш ? каманд
برآن پشته بردنده رش؟ کمند
Яке қалъа Эй дид баси устувор
یکی قلعه ای دید بس استوار
Бад-ӣни раҳи бик майл карда ҳисор
بدین ره بیک میل کرده حصار
Зираи пӯши мардии броФрози бом
زره پوش مردی برافراز بام
Бар асбии савору Рахши тираи фом
بر اسبی سوار و رخش تیره فام
Сияҳи знгӣии ҳамчуи як кӯҳи қор
سیه زنگئی همچو یک کوه قار
Абри тоқи дарвозаи бади устувор
ابر طاق دروازه بد استوار
Камоне бадасти андараш бо хаданг
کمانی بدست اندرش با خدنگ
Ту гўӣӣ ки дорад магари рои ҷанг
تو گوئی که دارد مگر رای جنگ
Ки ҳаркас ки ояд ба наздик дар
که هرکس که آید به نزدیک در
Занад бар сараши тири хорои гузар
زند بر سرش تیر خارا گذر
Сипаҳбад надонист ки онҷо куҷост
سپهبد ندانست که آنجا کجاست
Басии гашт ҳар сӯй аз чапу рост
بسی گشت هر سوی از چپ و راست
Ҳамеи бонги қамарӣу булбули бадӣ
همی بانگ قمری و بلبل بدی
Ба қалъау рони бонги ғулғули бадӣ
به قلعه و ران بانگ غلغل بدی
Набӯдаш дар он қалъа чаҳ ҳеҷ роҳ
نبودش در آن قلعه چه هیچ راه
Форуманд он паҳлавони сипоҳ
فروماند آن پهلوان سپاه
Яке чашма Эй дид пари оби сард
یکی چشمه ای دید پر آب سرد
Фурӯд омад онҷо ва ором кард
فرود آمد آنجا و آرام کرد
Бросўди лухтӣ ва обӣ бихӯрад
برآسود لختی و آبی بخورد
Фурӯ рафт бар ҷойу хобаши бабрад
فرو رفت بر جای و خوابش ببرد
Рӯонаши равони беша дар хоби хуш
روانش روان بیشه در خواب خوش
Ки мардӣ ба боло ва бо ёли каш
که مردی به بالا و با یال کش
Ки эй гирди фарзанд шод омадӣ
که ای گرد فرزند شاد آمدی
Ба меҳмонии мо чаҳ бод омадӣ
به مهمانی ما چه باد آمدی
Ҳамоно ндонӣ ки ӣнҷоӣ чист
همانا ندانی که اینجای چیست
Ндонӣ ки ин мард гӯянда кист
ندانی که این مرد گوینده کیست
Манам гирди Гаршосб эй номдор
منم گرد گرشاسب ای نامدار
Буд дахмаи ман даруни ҳисор
بود دخمه من درون حصار
Мари ин қалъаи худ хаймаи гоҳ ман аст
مر این قلعه خود خیمه گاه من است
Савораши ғуломи сипоҳ ман аст
سوارش غلام سپاه من است
Ки ин дахмаро посбонасту бас
که این دخمه را پاسبان است و بس
БоФсони чунон зу нишонаст бас
بافسان چنان زو نشان است بس
Биё то бибинӣ яке рӯй ман
بیا تا ببینی یکی روی من
Дар ин боғи он сарви дилҷӯии ман
در این باغ آن سرو دلجوی من
Чаҳ бедор шуд он яли номи ҷӯй
چه بیدار شد آن یل نام جوی
Дрқлъаҳ бикшод бар рӯй ӯ ( ӣ )
درقلعه بگشاد بر روی او(ی)
Бишуд дар даруни он яли номдор
بشد در درون آن یل نامدار
Яке боғ дид ӯ чаҳ хуррами баҳор
یکی باغ دید او چه خرم بهار
Ҳамаи боғи пари сунбулу лола буд
همه باغ پر سنبل و لاله بود
зи булбули ҳамаи боғи пурнола буд
ز بلبل همه باغ پرناله بود
Миён бар яке гунбадӣ дид шер
میان بر یکی گنبدی دید شیر
Ба гунбад даромад диловари далер
به گنبد درآمد دلاور دلیر
Сросрбди он гунбад аз лоҷувард
سراسربد آن گنبد از لاجورد
Дарави банду девори ёқӯти зард
درو بند و دیوار یاقوت زرد
Миён бар яке дар диловар бидид
میان بر یکی در دلاور بدید
Зада қуфлу брпҳлўӣ ӯ калид
زده قفل و برپهلوی او کلید
Гушӯд он замон дар яли номдор
گشود آن زمان در یل نامدار
Даромад дар он дахмаи яли шаҳриёр
درآمد در آن دخمه یل شهریار
Чаҳ омад ба сардобаи шери далер
چه آمد به سردابه شیر دلیر
з зар дид карда миёни чори шер
ز زر دید کرده میان چار شیر
БроФрози он чори шери бузург
برافراز آن چار شیر بزرگ
Яке тахт дид он далери сутург
یکی تخت دید آن دلیر سترگ
Мари он тахт яксар зи ёқӯти ноб
مر آن تخت یکسر ز یاقوت ناب
Дарахшнда монандаи офтоб
درخشنده ماننده آفتاب
Баромад бар он тахти шери далер
برآمد بر آن تخت شیر دلیر
Сарафрозу шери авжану шергир
سرافراز و شیر اوژن و شیرگیر
Се кас дид хобидаи баррӯии тахт
سه کس دید خوابیده برروی تخت
Ба монандаи сояи густари дарахт
به ماننده سایه گستر درخت
з рӯй яке парда чун барграфт
ز روی یکی پرده چون برگرفت
зи рухсор ӯ монад андари шигифт
ز رخسار او ماند اندر شگفت
Ту гўӣӣ ки он мард дар хоб буд
تو گوئی که آن مرد در خواب بود
Чунон хуфта дар хоби бедор буд
چنان خفته در خواب بیدار بود
Ба болини сари бадаши лавҳии зи зар
به بالین سر بدش لوحی ز زر
Бихонад он замони лавҳи он номвар
بخواند آن زمان لوح آن نامور
Навишта ки ин мурдаи нотавон
نوشته که این مرده ناتوان
Буд соми нирми яли паҳлавон
بود سام نیرم یل پهلوان
Марои хуфтаи ҳаркас ки бинад ба хок
مرا خفته هرکس که بیند به خاک
зи меҳр ҷаҳон барканд ҷони пок
ز مهر جهان برکند جان پاک
Арӯси ҷаҳон гарчи ҳам хоба аст
عروس جهان گرچه هم خوابه است
Ки охири туро ҷой сардоба аст
که آخر تو را جای سردابه است
Дигар ончӣ аз баҳман ояд падед
دگر آنچه از بهمن آید پدید
Саросар бидон лавҳ хонд ва шунид
سراسر بدان لوح خواند و شنید
Биёмад ба болини мард дигар
بیامد به بالین مرد دگر
Яке колбуд дид бозебу фар
یکی کالبد دید بازیب و فر
Фурӯзони Рахш буд монанди хур
فروزان رخش بود مانند خور
Намурдааст хобида гуфтӣ магар
نمرده است خوابیده گفتی مگر
Яке лавҳи заррини бзири сараш
یکی لوح زرین بزیر سرش
Бдибои бпўшидаҳи симини буриш
بدیبا بپوشیده سیمین برش
Бузади дасту бардошти он лавҳи зар
بزد دست و برداشت آن لوح زر
Сипаҳдори широўжни номвар
سپهدار شیراوژن نامور
Навишта ки ин яли Наримон буд
نوشته که این یل نریمان بود
Ки зини гӯна дар хоки пинҳон буд
که زین گونه در خاک پنهان بود
Супурдаи равону тани афтодаи паст
سپرده روان و تن افتاده پست
Ҷуз аз хок чизе надорад бадаст
جز از خاک چیزی ندارد بدست
Саранҷоми гетӣ чаҳ зини сон буд
سرانجام گیتی چه زین سان بود
Хунаки онкӣ бо дод яздон буд
خنک آنکه با داد یزدان بود
Напечад сар аз дод кайҳони хдиў
نپیچد سر از داد کیهان خدیو
Напуед бидон раҳ ки орадаши дев
نپوید بدان ره که آردش دیو
Нкўшд ки созад валеро нижанд
نکوشد که سازد ولی را نژند
Ки яздон надорад нижандии писанд
که یزدان ندارد نژندی پسند
Дигар ончӣ аз баҳман ояд бидид
دگر آنچه از بهمن آید بدید
Саросар бидон лавҳ хонд ва шунид
سراسر بدان لوح خواند و شنید
Бидон лавҳи ҳам роз баҳман бихонад
بدان لوح هم راز بهمن بخواند
Бидида бидон лавҳ гавҳар фишонд
بدیده بدان لوح گوهر فشاند
Баборед аз дидагони оби зард
ببارید از دیدگان آب زرد
Бинолед бар мижгон нола кард
بنالید بر مژگان ناله کرد
Биболин он дигар омад фароз
ببالین آن دیگر آمد فراز
Мронгар ( д ) гардани каши сарфароз
مرآن گر(د) گردن کش سرفراز
Яке мард дид ӯ ба болои баланд
یکی مرد دید او به بالا بلند
Кашида баробараши кҳлӣ ба банд
کشیده برابرش کهلی به بند
Чаҳ он пардаи бардошт бар рӯй ӯ
چه آن پرده برداشت بر روی او
Фурӯ монад бар рӯй аз мӯӣ ӯ
فرو ماند بر روی از موی او
Паҳни синаи сари гирду риши сифед
پهن سینه سر گرد و ریش سفید
Миёни тангу рухсора монанд шед
میان تنگ و رخساره مانند شید
зи зери сараши лавҳи бардошти гирд
ز زیر سرش لوح برداشت گرد
Навишта ки эй мард бо дастбурд
نوشته که ای مرد با دستبرد
Бар ин мурдаи Гаршосби родости бас
بر این مرده گرشاسب راداست بس
Ки дар дасташ аз даҳр бодаст бас
که در دستش از دهر باد است بس
Ба гетии даруни сол ҳафтсад бидам
به گیتی درون سال هفتصد بدم
На ҳаргизи бкорикаҳи бад бад бидам
نه هرگز بکاریکه بد بد بدم
Ҳама сола будам ба некони гузор
همه ساله بودم به نیکان گزار
Набӯд ( м ) биҷузи никўӣии ҳеҷ кор
نبود(م) بجز نیکوئی هیچ کار
Чаҳ кардам саранҷом аз даҳри пушт
چه کردم سرانجام از دهر پشت
Набудам биҷузи мушти хокӣ ба мушт
نبودم بجز مشت خاکی به مشت
Мабандед дил дар сарои сипанҷ
مبندید دل در سرای سپنج
Казу нест ҷузи дарду андӯҳу ранҷ
کزو نیست جز درد و اندوه و رنج
Бад-ӣни лавҳ ҳам кард гирди ҷавон
بدین لوح هم کرد گرد جوان
Ки баҳман чаҳ созад бад-ӣни дудмон
که بهمن چه سازد بدین دودمان
Бапушед равшани дили номдор
بپوشید روشن دل نامدار
Баборед об ва бинолед зор
ببارید آب و بنالید زار
з сардоба омад буруни номвар
ز سردابه آمد برون نامور
Халидаи равону гусастаи ҷигар
خلیده روان و گسسته جگر
Фурӯи баст дарро яли номи дор
فرو بست در را یل نام دار
Чунон чун казон пеши бади устувор
چنان چون کزان پیش بد استوار
Вази он пас даруни дахма яксар бихонад
وز آن پس درون دخمه یکسر بخواند
Бар он дахма аз дида гавҳар фишонд
بر آن دخمه از دیده گوهر فشاند
зи гунбад чаҳ омад буруни сарфароз
ز گنبد چه آمد برون سرفراز
Сурӯшии бгўшш чунин гуфт роз
سروشی بگوشش چنین گفت راز
Ки шаб аз биёбон мӯрон бирав
که شب از بیابان موران برو
Ки гаштии сарафрози солори нав
که گشتی سرافراز سالار نو
Яке дастае гул аз он боғи чид
یکی دسته ای گل از آن باغ چید
Бурун рафт дарро дигар баста дид
برون رفت در را دگر بسته دید
Биёмад ба наздики ҷумҳӯри шоҳ
بیامد به نزدیک جمهور شاه
Бадв гуфт дид ончии он неки хоҳ
بدو گفت دید آنچه آن نیک خواه
Нишонд ва бирав даста гул намӯд
نشاند و برو دسته گل نمود
Каз он дахма хуррам оварда буд
کز آن دخمه خرم آورده بود
Бадв гуфт ҷумҳӯри к-эии номдор
بدو گفت جمهور کای نامدار
Маро низ бар то бубинами ҳисор
مرا نیز بر تا ببینم حصار
Ббрдши басии гашт дигар наёфт
ببردش بسی گشت دیگر نیافت
Мрони қалъа ҳар чанд ҳар сӯи шитофт
مرآن قلعه هر چند هر سو شتافت
Шаби тираи зонҷо ба бастанди бор
شب تیره زآنجا به بستند بار
Чаҳ ҷумҳӯри гирди он яли шаҳриёр
چه جمهور گرد آن یل شهریار
Шаби тираи он роҳи бгзоштнд
شب تیره آن راه بگذاشتند
Аз он чашма сероб бардоштанд
از آن چشمه سیراب برداشتند
Чаҳ мӯрон дар он шаб хабар ёфтанд
چه موران در آن شب خبر یافتند
Сӯии номдорон камӣн сохтанд
سوی نامداران کمین ساختند
Сари андари пай номдорон заданд
سر اندر پی نامداران زدند
Ҳамаи наъра чун шер ғурон заданд
همه نعره چون شیر غران زدند
Ду гирд аз ялони бостўрони бзор
دو گرد از یلان باستوران بزار
Бимонаданд дар чанг мӯрон назор
بماندند در چنگ موران نزار
Барояшон чаҳ мӯрон бипардохтанд
برایشان چه موران بپرداختند
Ялони зи он биёбон бурун тохтанд
یلان ز آن بیابان برون تاختند
Чаҳ рӯз дигар офтоби баланд
چه روز دگر آفتاب بلند
Даромад барин тахт нилӣ паранд
درآمد برین تخت نیلی پرند
Бирафтанд аз он водии ҳавлнок
برفتند از آن وادی هولناک
Ду тан шуд аз он номдорони ҳалок
دو تن شد از آن نامداران هلاک
Фурӯд омад онго ( ҳ ) дар пеши ҷӯй
فرود آمد آنگا(ه) در پیش جوی
Бсўднд дар хоки тираи ду рӯй
بسودند در خاک تیره دو روی
Замонии ғмўднду бархестанд
زمانی غمودند و برخاستند
Тан аз баҳр рафтан биёростанд
تن از بهر رفتن بیاراستند
Ба ҷумҳӯр гуфт он замони паҳлавон
به جمهور گفت آن زمان پهلوان
Ки эй гирди равшани дили кордон
که ای گرد روشن دل کاردان
Дарин манзили панҷум аз рӯзгор
درین منزل پنجم از روزگار
Шигифтӣ чаҳ байнами дарини корзор
شگفتی چه بینم دراین کارزار