Яке кӯҳ дид он яли номвар
یکی کوه دید آن یل نامور
Каз афроз ӯ мурғи афкандаи пар
کز افراز او مرغ افکنده پر
Яке қалъа бар кӯҳсори баланд
یکی قلعه بر کوهسار بلند
Бадви андаруни ҷои деви дманд
بدو اندرون جای دیو دمند
Бадии роҳи он қалъаи душвори танг
بدی راه آن قلعه دشوار تنگ
. . . Девораш аз хораи санг
. . . دیوارش از خاره سنگ
Чунон танг бар кӯҳи он роҳи давр
چنان تنگ بر کوه آن راه دور
Ки аз рафтанаш буд дилтанги бўр
که از رفتنش بود دلتنگ بور
Сипаҳбад фурӯд омад аз пушти асп
سپهبد فرود آمد از پشت اسپ
Бидон кӯҳ бар шуд чаҳ озргшсп
بدان کوه بر شد چه آزرگشسپ
Чунин то бнздикӣ дар расед
چنین تا بنزدیکی در رسید
БкФ бар зи кини гурз ва ханҷар кашид
بکف بر ز کین گرز و خنجر کشید
Дарӣ дид аз оҳани бдрўозаҳ дар
دری دید از آهن بدروازه در
зи кори ситамдидагони баста тар
ز کار ستمدیدگان بسته تر
Ҷаҳон ҷӯй бикшод печони каманд
جهان جوی بگشاد پیچان کمند
Бияфканад брбораҳи қалъаи банд
بیفکند برباره قلعه بند
Бидон қалъаи рафтанд ҳар ду далер
بدان قلعه رفتند هر دو دلیر
Гурозону оҳиста чун нараҳ шер
گرازان و آهسته چون نره شیر
зи девони яке бар дар қалъа буд
ز دیوان یکی بر در قلعه بود
Гирифтанд ӯроу бастанди зуд
گرفتند او را و بستند زود
Ки бинмо бмои ҷои мизроб ро
که بنما بما جای مضراب را
Бидон то аз ин банди гардии раҳо
بدان تا از این بند گردی رها
Бадв дев гуфт к-эии яли номдор
بدو دیو گفت کای یل نامدار
Кунун рафт мизроби сӯии шикор
کنون رفت مضراب سوی شکار
Яке жарфи чоҳии яли номи вар
یکی ژرف چاهی یل نام ور
Каз он чоҳ бошад равонро хатар
کز آن چاه باشد روان را خطر
Бидон чоҳи мأўоӣ девасту бас
بدان چاه مأوای دیو است و بس
Биҷуз ӯ дар йени чоҳи норафтаи кас
بجز او در ین چاه نارفته کس
Сипаҳдори гуфто ки бинмоӣ чоҳ
سپهدار گفتا که بنمای چاه
Вази он пас сари дев аз ман бихоҳ
وز آن پس سر دیو از من بخواه
Ббрдш ба наздики он чоҳ сор
ببردش به نزدیک آن چاه سار
Яке чоҳ дид он яли номдор
یکی چاه دید آن یل نامدار
зи фикри муҳандиси бенаш нопадид
ز فکر مهندس بنش ناپدید
Бидон гӯнаи чоҳӣ замона надид
بدان گونه چاهی زمانه ندید
зи хорои бурӣдаи мари он чоҳ ро
ز خارا بریده مر آن چاه را
Бидон чаҳ фиканда мари он моҳ ро
بدان چه فکنده مر آن ماه را
Ҷаҳони ҷӯй чун дид он жарфи чоҳ
جهان جوی چون دید آن ژرف چاه
Ба ҷумҳӯр гуфт эй яли неки хоҳ
به جمهور گفت ای یل نیک خواه
Фурӯ рафт хоҳам бад-ӣни чоҳи танг
فرو رفت خواهم بدین چاه تنگ
Буд коўрми моҳи хўршидрнг
بود کآورم ماه خورشیدرنگ
Нигаҳи дори ту қалъа ва ин каманд
نگه دار تو قلعه و این کمند
Бидон то даройам ба чоҳи баланд
بدان تا درآیم به چاه بلند
Сар хом бигирифт ҷумҳӯри шоҳ
سر خام بگرفت جمهور شاه
Сипаҳдор бар шуд бидон тираи чоҳ
سپهدار بر شد بدان تیره چاه
зи хоро яке хонд дид устувор
ز خارا یکی خواند دید استوار
Миёни брикии тахти гавҳар нигор
میان بریکی تخت گوهر نگار
Мари он нозанинро зи мӯии сараш
مر آن نازنین را ز موی سرش
Фурӯи баста бар пои тахти зараш
فرو بسته بر پای تخت زرش
Ҳаме нола мекард аз дили бзор
همی ناله می کرد از دل بزار
Биёмад буриши номвари шаҳриёр
بیامد برش نامور شهریار
Длором чун дид бардошти ғў
دلارام چون دید برداشت غو
Бигуфто ҷаҳонҷуи сипаҳдори нав
بگفتا جهانجو سپهدار نو
Ки акнӯн макун нолаи дилшоди дор
که اکنون مکن ناله دلشاد دار
Дилатро зи банди ғами озоди дор
دلت را ز بند غم آزاد دار
Бигуфт ин ва бикшод дасташи зи банд
بگفت این و بگشاد دستش ز بند
Ббрдш бидонҷо бгоҳ каманд
ببردش بدانجا بگاه کمند
Длороми гуфто ки эй номдор
دلارام گفتا که ای نامدار
Ҷаҳони ҷӯйу гарданкаши комкор
جهان جوی و گردنکش کامکار
Кунун бист рӯзаст то дар каманд
کنون بیست روز است تا در کمند
Фитодам бчнголи деви дманд
فتادم بچنگال دیو دمند
Сипаҳдори гуфто кунун шод бош
سپهدار گفتا کنون شاد باش
зи банди ғаму ғусса озод бош
ز بند غم و غصه آزاد باش
Кунун бар камари банди тори каманд
کنون بر کمر بند تار کمند
Бидон то броӣии зи чоҳи баланд
بدان تا برآئی ز چاه بلند
Смнбри миёнро бидон хами хом
سمنبر میان را بدان خم خام
Фурӯи басту буришади гӯи никном
فرو بست و برشد گو نیکنام
БроФрози он чаҳ кашидаш ба бар
برافراز آن چه کشیدش به بر
Длором чун дид рӯй падар
دلارام چون دید روی پدر
зи дарди дил аздидаҳ борид об
ز درد دل ازدیده بارید آب
Фузуни зи онкии борони баборади саҳоб
فزون ز آنکه باران ببارد سحاب
Дар қалъа карданд он гоҳи боз
در قلعه کردند آن گاه باز
Бурун омад аз қалъаи он сарфароз
برون آمد از قلعه آن سرفراز
Мар он нараҳ девӣ ки омад ба банд
مر آن نره دیوی که آمد به بند
Сарашро ба шамшер аз тан фиканд
سرش را به شمشیر از تن فکند
Ба ҷумҳӯри гуфтоу таркиши бшиб
به جمهور گفتا و ترکش بشیب
зи мизроб дар дили мёўри наҳиф
ز مضراب در دل میاور نهیب
Ки ман дар камӣни гоҳи ин дев зуаш
که من در کمین گاه این دیو زوش
Нишинам дамии лаби з гуфтан хамӯш
نشینم دمی لب ز گفتن خموش
Чаҳ омад сарашро бабрам ба теғ
چه آمد سرش را ببرم به تیغ
зи шамшер хунаш фишонам ба меғ
ز شمشیر خونش فشانم به میغ
Бадв гуфт ҷумҳӯри к-эии номдор
بدو گفت جمهور کای نامدار
Макун қасди ин деви ворунаи кор
مکن قصد این دیو وارونه کار
Ки мизроби дев ситамкора аст
که مضراب دیو ستمکاره است
Ки дар чанг ӯ шер бечора аст
که در چنگ او شیر بیچاره است
Чаҳ дар даст омад длором равад
چه در دست آمد دلارام رود
Манеҳ беш азин ҷойгаҳи гоми зуд
منه بیش ازین جایگه گام زود
Сипаҳдори гуфтои бдодори пок
سپهدار گفتا بدادار پاک
Ки то девро ман насозам ҳалок
که تا دیو را من نسازم هلاک
Азин кўҳср худ ниёем бзир
ازین کوهسر خود نیایم بزیر
Кӣ аз пеш душман бирафтаст шер
کی از پیش دشمن برفتست شیر
Равон рафт ҷумҳӯри сӯии нишеб
روان رفت جمهور سوی نشیب
Дилаш буд аз кори ял дар наҳиф
دلش بود از کار یل در نهیب
Чаҳ омад ба наздикии он дарахт
چه آمد به نزدیکی آن درخت
Ки будӣ бидон бастаи сгсори сахт
که بودی بدان بسته سگسار سخت
Ки омад ҳамон гоҳи мизроби дев
که آمد همان گاه مضراب دیو
Хурушону ҷӯшон бар шоҳи ню
خروشان و جوشان بر شاه نیو
Бадв гуфт Эй шавам бади рӯзгор
بدو گفت ای شوم بد روزگار
Чаҳ сон омадӣ андарин кӯҳсор
چه سان آمدی اندرین کوهسار
Мари ин моҳро чун кашидӣ бурун
مر این ماه را چون کشیدی برون
Азин чоҳи тира ба қалъаи дарун
ازین چاه تیره به قلعه درون
Ҳамоно ки аз ман надории ту бим
همانا که از من نداری تو بیم
Ки аз ман дил ҷон набошад ду ним
که از من دل جان نباشد دو نیم
Агар аждаҳои вари ситезандаи абр
اگر اژدها ور ستیزنده ابر
Дигар фил ё шери ҷангии ҳужабр
دگر فیل یا شیر جنگی هژبر
Наёранд эдар зи бимами гузор
نیارند ایدر ز بیمم گذار
Магар ту нахурдӣ бҷон зинҳор
مگر تو نخوردی بجان زینهار
Нигаҳ кард чун шоҳ бар нараҳ дев
نگه کرد چون شاه بر نره دیو
Билразед гуфт эй дади пари зи рию
بلرزید گفت ای دد پر ز ریو
Ббрдии ту духтари бриў аз барам
ببردی تو دختر بریو از برم
Биёмад кунун гирди ҷанговарам
بیامد کنون گرد جنگاورم
Ки азтни саратро бабрад ба теғ
که ازتن سرت را ببرد به تیغ
Чаҳ бишунид ғуред диўк чу меғ
چه بشنید غرید دیوک چو میغ
Бузад даст бигирифт ҷумҳӯр ро
بزد دست بگرفت جمهور را
Ки созад сарашро зи пайкари ҷудо
که سازد سرش را ز پیکر جدا
Чу занҷони зангӣ чунон дид ҷуст
چو زنجان زنگی چنان دید جست
Чаҳ шерони ҷангии бёзиди даст
چه شیران جنگی بیازید دست
Гирифт ӯ камари банди мизроби дев
گرفت او کمر بند مضراب دیو
Баромад аз он дашти бонги ғарив
برآمد از آن دشت بانگ غریو
Ки аз рӯй дашти он замони сад савор
که از روی دشت آن زمان صد سوار
Расиданд ҳар як ба сад гиру дор
رسیدند هر یک به صد گیر و دار
Бидиданд шаҳро ва бишнохтанд
بدیدند شه را و بشناختند
Саросар бар шоҳ худ тохтанд
سراسر بر شاه خود تاختند
Бадишони длоромро дод шоҳ
بدیشان دلارام را داد شاه
Ки зии шаҳр мағриб барандаш зи роҳ
که زی شهر مغرب برندش ز راه
Ббрднди маро далерони кор
ببردند مه را دلیران کار
зи гирди саворони ҷаҳони гашти тор
ز گرد سواران جهان گشت تار
Сипаҳдор аз он кӯҳ сар бингаред
سپهدار از آن کوه سر بنگرید
Сари синау ёл мизроб дид
سر سینه و یال مضراب دید
Яке аҳриман дид монанди кӯҳ
یکی اهرمن دید مانند کوه
Замини зери поиши бадӣ дар сутӯҳ
زمین زیر پایش بدی در ستوه
Ки занҷони бадви андари овехта
که زنجان بدو اندر آویخته
Дил ҳар ду аз кӣнаи бгсихтаҳ
دل هر دو از کینه بگسیخته
Диловар чаҳ абр аз бар кӯҳсор
دلاور چه ابر از بر کوهسار
Буғурред омад сӯии корзор
بغرید آمد سوی کارزار
Нишаст аз бар бораи кӯҳи соӣ
نشست از بر باره کوه سای
Барангехти он кӯҳи пайкари зи ҷой
برانگیخت آن کوه پیکر ز جای
Фурӯи тохт чун шери брсўии дев
فرو تاخت چون شیر برسوی دیو
Яке брхрўшиди он гирди ню
یکی برخروشید آن گرد نیو
Чаҳ занҷони зангӣ яке бингаред
چه زنجان زنگی یکی بنگرید
Яли нюро дид комди падед
یل نیو را دید کآمد پدید
Чу раъд хурушон хурӯшед зор
چو رعد خروشان خروشید زار
Гирифтаи чунон девро устувор
گرفته چنان دیو را استوار
Ки омад сипаҳдори фархундаи ҷанг
که آمد سپهدار فرخنده جنگ
Яке брхрўшид ҳамчун паланг
یکی برخروشید همچون پلنگ
Ки эй зишти патёраи нобакор
که ای زشت پتیاره نابکار
Ҳам оварадат инак бар орои кор
هم آوردت اینک بر آرای کار
Набераи манам рустами зол ро
نبیره منم رستم زال را
Ки бФрохт аз кин чу купол ро
که بفراخت از کین چو کوپال را
На ҳиндӣ бимонад венаи деви сифед
نه هندی بماند ونه دیو سفید
На авлоди санҷари қмирону бед
نه اولاد سنجر قمیران و بید
Баровард аз кин чаҳ гурзи гарон
برآورد از کین چه گرز گران
з девон бипардохт Мозандарон
ز دیوان بپرداخت مازندران
Бигуфт ину бардошти гурзи кшн
بگفت این و برداشت گرز کشن
Яке ҳамла оварад бар аҳриман
یکی حمله آورد بر اهرمن
зи занҷон раҳо кард мизроби даст
ز زنجان رها کرد مضراب دست
Биёмад сӯии шери яздони параст
بیامد سوی شیر یزدان پرست