Ва марои ҳамин бадал меояд ки ин мӯши чандини қӯт бдлириӣ метавонад кард . Табарии талаб то сӯрох ӯ бигушоем ва бингарам ки ӯро зхиртӣ ва астзҳорӣ ҳаст ки бқўти он иқдом метавонад намӯд . Дар ҳол табар биовараданд , ва ман он соъат дар сӯрох дигар будам ва ин моҷаро май шунӯдам . Ва дар сўорхи ман ҳазор динори вебад . Надонистам ки кадоми каси ниҳода буд , локин барон меғалтид майу шоди идлу фараҳи табъи ман азон май афзуд ,у ҳаргоҳ ки азон ё дамӣ кардамӣ нишот дар ман зоҳири гаштӣ . Меҳмон замин бшикофт то бзр расед , бардошту зоҳидро гуфт : беш он таъарруз натавонад расед . Ман ин сухан май шунӯдаму асари заъфу инкисору далели ҳайрату анхзол дар зот хеш медидам ,у бзрўрт аз сӯрохи хеш нақл боист кард .

و مرا همین بدل می‌آید که این موش چندین قوت بدلیریی می‌تواند کرد. تبری طلب تا سوراخ او بگشایم و بنگرم که او را ذخیرتی و استظهاری هست که بقوت آن اقدام می‌تواند نمود. در حال تبر بیاوردند، و من آن ساعت در سوراخ دیگر بودم و این ماجرا می‌شنودم. و در سوارخ من هزار دینار وبد. ندانستم که کدام کس نهاده بود، لکن بران می‌غلتید می‌و شاد یدل و فرح طبع من ازان می‌افزود،و هرگاه که ازان یا دمی کردمی نشاط در من ظاهر گشتی. مهمان زمین بشکافت تا بزر رسید، برداشت و زاهد را گفت: بیش آن تعرض نتواند رسید. من این سخن می‌شنودم و اثر ضعف و انکسار و دلیل حیرت و انخزال در ذات خویش می‌دیدم، و بضرورت از سوراخ خویش نقل بایست کرد.

Ва нагузашт , баси рӯзгорӣ ки ҳақорати нафасу инҳитоти манзалати хеш дар дил мӯашон бишнохтам ,у тўқиру эҳтирому эҷобу икроми маъҳуди нуқсони фоҳиши пазируфт ,у кор аз дарҷати тбсти бҳд тасаллут расед , ва таҳаккумҳои беваҷҳ дар миён омад , ва ҳамон одат бар сила ҷустан таваққуъ намуданд , чун дасти надод аз мтобъту мушояати ман эъроз карданд ва бояк дигар гуфтанд « кор ӯ буду сахти зуди муҳтоҷи таъаҳҳуд мо хоҳад шуд . » дар ҷумлаи бтрк ман бигуфтанду бдшмнон ман пайвастанд , ва рӯй бтқрири маъоӣиб ман овараданд ва дар нақси нафаси ман достонҳо сохтанд ва беш зикри ман бахӯбӣ бар забон наронданд .

و نگذشت، بس روزگاری که حقارت نفس و انحطاط منزلت خویش در دل موشان بشناختم،و توقیر و احترام و ایجاب و اکرام معهود نقصان فاحش پذیرفت، و کار از درجت تبسط بحد تسلط رسید،و تحکمهای بی وجه در میان آمد، و همان عادت بر سله جستن توقع نمودند، چون دست نداد از متابعت و مشایعت من اعراض کردند و بایک دیگر گفتند «کار او بود و سخت زود محتاج تعهد ما خواهد شد. » در جمله بترک من بگفتند و بدشمنان من پیوستند، و روی بتقریر معایب من آوردند و در نقص نفس من داستانها ساختند و بیش ذکر من بخوبی بر زبان نراندند.

Ва мисли машҳураст ки ман қул молаи ҳони алии аҳла . Пас бо худ гуфтам : ҳар ки мол надорад ӯро аҳлу табаъу дӯсту бзозр ва ёр набошад ,у изҳори маваддату метанати ройу рзонти рӯят бемол мумкин нагардад ,у бҳкми ин муқаддамот меваон донист ки тиҳии дасти андаки мол агар хоҳад ки дар талаби кории истади дарвешӣ ӯро бинишонад ,у ҳроинаҳ аз идроки орзӯ ва талаб наҳиммат боз монад , чунонкии борони тобистон дар аўодиҳо ночиз гардад , на боб дарё тавонад расед ва на биҷавӣҳои хирад тавонад пайваст , чаҳ ӯро мададӣ нест ки бенҳоят ҳиммат бирасонад . Ва рост гуфтаанд ки « ҳарки бзозр надорад ғариб бошад , зикр ӯ зуд мдрўс шавад , ҳарки молӣ надорад аз фоидаи ройу ақл бебаҳра монад , дар днтоу охират бмродӣ нарасад . » чаҳ ҳаргоҳ ки ҳоҷатманди гашти ҷамъи дӯстонаш чун бенот наъши прогннд ,у аФўоҷи ғаму андӯҳ чун парвин гирд ояд ,у бнздики ақрону ақрабоу кеҳтарон худхор гардад

و مثل مشهور است که من قل ماله هان علی اهله. پس با خود گفتم: هر که مال ندارد او را اهل و تبع و دوست و بذاذر و یار نباشد، و اظهار مودت و متانت رای و رزانت رویت بی مال ممکن نگردد، و بحکم این مقدمات می‌وان دانست که تهی دست اندک مال اگر خواهد که در طلب کاری ایستد درویشی او را بنشاند، و هراینه از ادراک آرزو و طلب نهمت باز ماند، چنانکه باران تابستان در اوادیها ناچیز گردد، نه بآب دریا تواند رسید و نه بجویهای خرد تواند پیوست، چه او را مددی نیست که بنهایت همت برساند. و راست گفته‌اند که «هرکه بذاذر ندارد غریب باشد، ذکر او زود مدروس شود، هرکه مالی ندارد از فایده رای و عقل بی بهره ماند،در دنطا و آخرت بمرادی نرسد. »چه هرگاه که حاجتمند گشت جمع دوستانش چون بنات نعش پراگنند، و افواج غم و اندوه چون پروین گرد آید، و بنزدیک اقران و اقربا و کهتران خودخوار گردد

Ва бисёр бошад ки бсбби қӯти хешу нафақаи аёл музтар шавад баталаб рӯзӣ аз ваҷҳи номашрӯъ ,у табаъати он ҳиҷоби Наим охират гардаду шақовати абадӣ ҳосил ояд . Хусри алднёу алохраҳ . Ва ҳақиқати бидонад ки дарахт ки дар шўрстони равед ва аз ҳар ҷониб осебӣ меёбад некӯи ҳолтар аз дарвешӣаст ки бамурдмон муҳтоҷ бошад , ки мазаллати ҳоҷати кор душвораст . Ва гуфтаанд : ъзолрҷли астғноўаҳи ани аннос . » ва дар вишии асли балоҳо ,у доъии дшмноигии халқ ва , рабояндаи шарму мурувват ,у зоилкунанда зӯру ҳамият ва , маҷмаъи шар ва офатаст ,у ҳаркии бадани дармонд чора нашносад аз онкии ҳиҷоби ҳаё аз миён баргирад .

و بسیار باشد که بسبب قوت خویش و نفقه عیال مضطر شود بطلب روزی از وجه نامشروع، و تبعت آن حجاب نعیم آخرت گردد و شقاوت ابدی حاصل آید. خسر الدنیا و الاخرة. و حقیقت بداند که درخت که در شورستان روید و از هر جانب آسیبی می‌یابد نیکو حال تر از درویشی است که بمردمان محتاج باشد، که مذلت حاجت کار دشوار است. و گفته اند: عزالرجل استغناوه عن الناس. » و در ویشی اصل بلاها، و داعی دشمنایگی خلق و، رباینده شرم و مروت، و زایل کننده زور و حمیت و، مجمع شر و آفت است، و هرکه بدن درماند چاره نشناسد از آنکه حجاب حیا از میان برگیرد.

Ва чун парда шарм бадаред мбғўз гардад ,у боизо мубтало шаваду шодӣ дар дил ӯ бпжмрд ,у истилои ғами хирадро бапушанд ,у зеҳн ва киёсту ҳифзу ҳзоқти бротлоқ дар троҷъ уфтад , ва он кас ки бад-ӣни офоти мумтаҳани гашт ҳарчӣ гуяд ва кунад бирав ояд ,у манофеи рои росту тадбири дуруст дар ҳақи вай мзор бошад ,у ҳарки ӯро амини шимурдӣ дар маърази тӯҳмати оради Фўи гумонҳои неки дӯстон дар вай маъкӯс гардад ,у бгноаҳи дигарон мохўз бошад ,у ҳрклмтӣу иборатӣ ки тавонгариро мадҳаст дарвеширо накӯҳишаст : агар дарвеш далер бошад брҳмқ ҳамл уфтад , ва агар саховати варзади босроФу табзир мансӯб шавад , ва агар дар изҳор ҳалам кӯшад онро заъф шимуранд , вагар бўқор гароед коҳили намояд , ва агар забони аўрӣу фасоҳати намояд , ва агар забоноварӣу фасоҳати намояди бсёргўӣ ном кунанд , вагар бмомни хомӯшии гурезад мФҳм хонанд .

و چون پرده شرم بدرید مبغوض گردد، و بایذا مبتلا شود و شادی در دل او بپژمرد، و استیلای غم خرد را بپوشاند، و ذهن و کیاست و حفظ و حذاقت براطلاق در تراجع افتد، و آن کس که بدین آفات ممتحن گشت هرچه گوید و کند برو آید، و منافع رای راست و تدبیر درست در حق وی مضار باشد، و هرکه او را امین شمردی در معرض تهمت آرد فو گمانهای نیک دوستان در وی معکوس گردد، و بگناه دیگران ماخوذ باشد، و هرکلمتی و عبارتی که توانگری را مدح است درویشی را نکوهش است: اگر درویش دلیر باشد برحمق حمل افتد، و اگر سخاوت ورزد باسراف و تبذیر منسوب شود، و اگر در اظهار حلم کوشد آن را ضعف شمرند، وگر بوقار گراید کاهل نماید،و اگر زبان اوری و فصاحت نماید، و اگر زبان آوری و فصاحت نماید بسیارگوی نام کنند، و گر بمامن خاموشی گریزد مفحم خوانند .

Ва марги баҳамаи ҳол аз дарвешӣу суоли мардумон хуштараст , чаҳ дасти дрдҳони аждаҳо кардан . Ва аз пўзшири гуруснаи луқма рубудан бар Карими асоннтар аз суоли лӣиму бахил . Ва гуфтаанд « агар касе бнотўониии дармонд ки умед сиҳҳат набошад , ё бФроқӣ ки висол бар зиёрати хаёл мқсўр шавад , ё ғарибе ки на умеди боз омадан мустаҳкамаст ва на асбоби мақоми муҳайё , ё танги дасте ки бсўол кашад , зиндагонӣ ӯ ҳақиқат маргаст айни роҳат . »

و مرگ بهمه حال از درویشی و سوال مردمان خوشتر است، چه دست دردهان اژدها کردن. و از پوزشیر گرسنه لقمه ربودن بر کریم اسانن تر از سوال لئیم و بخیل. و گفته‌اند «اگر کسی بناتوانیی درماند که امید صحت نباشد، یا بفراقی که وصال بر زیارت خیال مقصور شود، یا غریبیی که نه امید باز آمدن مستحکم است و نه اسباب مقام مهیا، یا تنگ دستیی که بسوال کشد، زندگانی او حقیقت مرگ است عین راحت. »

Ва бисёр бошад ки шарму мурувват аз изҳори аҷзу эҳтиёҷ монеъ меояду фарти изтирори брхёнти мҳрз , то даст бимол мардумон дароз кунад , агарчӣ ҳамаи умр азон мҳтрз бӯдааст . Ва уламо гӯйанд « всмти гунаҳгии беҳтар аз баёни дурӯғ , ва самт кунад зФонии аввалитар аз фасоҳати бФҳш ,у мазаллати дарвешии некӯтар аз ъзи тавонгарӣ аз касби ҳарам . »

و بسیار باشد که شرم و مروت از اظهار عجز و احتیاج مانع می‌آید و فرط اضطرار برخیانت محرض، تا دست بمال مردمان دراز کند، اگرچه همه عمر ازان محترز بوده است. و علما گویند «وصمت گنگی بهتر از بیان دروغ، و سمت کند زفانی اولی تر از فصاحت بفحش، و مذلت درویشی نیکوتر از عز توانگری از کسب حرم. »