Рӯзии зоғу мӯшу бохаҳ фароҳам омаданду соъатии оҳӯро интизор намуданд наомад . Дил нигарон шуданд ,у чунонкии одати мшФқонсти тқсм хотир оварад ,у андешаи баҳр чиз кашид . Мӯшу бохаҳи зоғро гуфтанд : ранҷӣ баргирад ва дар ҳаволӣ мо бингар то оҳӯро асарии бинӣ . Зоғ татаббуъ кард , оҳӯро дар банд дид , бар Фўр боз омаду ёронро эълом дод . Зоғу бохаҳи мӯшро гуфтанд ки : дар ин ҳаводиси ҷузи бтўи умед натавонад дошт , ки кор аз даст мо бигузашт ,

روزی زاغ و موش و باخه فراهم آمدند و ساعتی آهو را انتظار نمودند نیامد. دل نگران شدند ,و چنانکه عادت مشفقانست تقسم خاطر آورد ,و اندیشه بهر چیز کشید. موش و باخه زاغ را گفتند: رنجی برگیرد و در حوالی ما بنگر تا آهو را اثری بینی. زاغ تتبع کرد ,آهو را در بند دید ,بر فور باز آمد و یاران را اعلام داد. زاغ و باخه موش را گفتند که: در این حوادث جز بتو امید نتواند داشت ,که کار از دست ما بگذشت ,

Дарёб ки аз дасти ту ҳам дар гузарад

دریاب که از دست تو هم در گذرد

Мӯши бтги истоду бнздик оҳӯ омад ва гуфт : эй бзозри мушфиқ , чигуна дар ин варта афтодӣ бо чандон хирад ва киёсту зкоу Фтнт ? ҷавоб дод ки : дар муқобилаи тақдири осмонӣ . Ки на онро тавон дид ва на бҳилти ҳангоми онро дар тавон ёфт , зиракӣ чаҳ суд дорад ? дарини миёна бохаҳ барисед , оҳӯро гуфт : ки эй бзозр , омадан ту ӣнҷо бар ман душвортар аз ин воқеааст , ки агар сайёд бмо расаду мӯши бандҳои ман бурӣда бошад бтнг бо ӯ мсобқти тавонам кардан , ва зоғ биппарад ,у мӯш дар сӯрохи гурезад , ва ту на пои гурези дорӣ ва на дасти муқовимат , ин тҷшм чаро намӯдӣ ? бохаҳ гуфт : чигуна нёмдмӣу бачаи тоўили таваққуфи равои доштамӣ , ва аз он зиндагонӣ ки дар фироқ дӯстон гузарад чаҳ лиззат тавон ёфт ?у кадоми хирадманди онро вазнии ниҳодаи сет ва аз умри шимурда ? вики аз мъўнт бар хурсандӣу оромиши нафас дар нўоиби дидор бародаронасту мФоўзти эшон дар ончии бсбру тасаллии пайвандаду фироқу раҳояшро мутазаммин бошад , ки чун касе дар сухан ҳиҷр афтод ҳарими дил ӯ ғамро мубоҳ гардаду басару басирати нуқсони пазираду ройу рӯят беманфиат монад . Ва дар ҷумла мутафаккир мабош , ки ҳамин соъати халоси ёбӣ ва ин уқда кушода шавад . Вдри ҳамаи аҳволи шукр воҷибаст , ки агар захмӣ раседӣу бҷони газандӣ будӣ тадоруки он дар майдони ваҳми нгнҷидӣ ,у талофии он дар нигорхонаи ҳуш мутасаввир нанамудӣ

موش بتگ ایستاد و بنزدیک آهو آمد و گفت: ای بذاذر مشفق ,چگونه در این ورطه افتادی با چندان خرد و کیاست و ذکا و فطنت؟ جواب داد که: در مقابله تقدیر آسمانی. که نه آن را توان دید و نه بحیلت هنگام آن را در توان یافت ,زیرکی چه سود دارد؟ دراین میانه باخه برسید ,آهو را گفت: که ای بذاذر ,آمدن تو اینجا بر من دشوارتر از این واقعه است , که اگر صیاد بما رسد و موش بندهای من بریده باشد بتنگ با او مسابقت توانم کردن ,و زاغ بپرد ,و موش در سوراخ گریزد ,و تو نه پای گریز داری و نه دست مقاومت ,این تجشم چرا نمودی؟ باخه گفت: چگونه نیامدمی و بچه تاویل توقف روا داشتمی ,و از آن زندگانی که در فراق دوستان گذرد چه لذت توان یافت؟ و کدام خردمند آن را وزنی نهاده ست و از عمر شمرده؟ ویکی از معونت بر خرسندی و آرامش نفس در نوایب دیدار برادران است و مفاوضت ایشان در آنچه بصبر و تسلی پیوندد و فراغ و رهایش را متضمن باشد ,که چون کسی در سخن هجر افتاد حریم دل او غم را مباح گردد و بصر و بصیرت نقصان پذیرد و رای و رویت بی منفعت ماند. و در جمله متفکر مباش,که همین ساعت خلاص یابی و این عقده گشاده شود. ودر همه احوال شکر واجب است ,که اگر زخمی رسیدی و بجان گزندی بودی تدارک آن در میدان وهم نگنجیدی ,و تلافی آن در نگارخانه هوش متصور ننمودی

Бохаҳ ҳануз ин сухан мегуфт ки сайёд аз давр омад . Мӯш аз баридан бандҳо пардохта буд . Оҳӯ биҷуст ва зоғ биппареду мӯш дар сӯрох гурехт . Сайёд барисед , пои доми оҳӯ бурӣда ёфт , дар ҳайрат афтод . Чап ва рост нагирист , ногоҳ назар бар бохаҳ афганд , ӯро бигирифт ва мҳкн бибаст ва рӯй бозуи ниҳод . Дар соъати ёронаш ҷумла шуданду кори бохаҳро търФӣ карданд .

باخه هنوز این سخن می‌گفت که صیاد از دور آمد. موش از بریدن بندها پرداخته بود. آهو بجست و زاغ بپرید و موش در سوراخ گریخت. صیاد برسید,پای دام آهو بریده یافت ,در حیرت افتاد. چپ و راست نگریست ,ناگاه نظر بر باخه افگند ,او را بگرفت و محکن ببست و روی بازو نهاد. در ساعت یارانش جمله شدند و کار باخه را تعرفی کردند.

Маълум шуд ки дар дом балост .

معلوم شد که در دام بلاست.

Мӯш гуфт : ҳаргиз хоҳад буд ки ин бахти хуфта бедор гардад ва ин фитнаи бедори бёромд ? ва он ҳаким рост гуфтааст ки « мардум ҳамеша некӯ ҳоласт то як бори пой ӯ дар санг наёмада сет чун як Крет дар ранҷ афтоду врғи накбати сӯй ӯ бишикаст ҳрсоъти сайли офати қавитару мавҷи меҳнатҳо ял тар мегардад .

موش گفت: هرگز خواهد بود که این بخت خفته بیدار گردد و این فتنه بیدار بیارامد؟ و آن حکیم راست گفته است که «مردم همیشه نیکو حالست تا یک بار پای او در سنگ نیامده ست چون یک کرت در رنج افتاد و ورغ نکبت سوی او بشکست هرساعت سیل آفت قوی تر و موج محنت‌ها یل تر می‌گردد.

Ва ҳаргоҳ ки даст дар шохӣ занад бори дигар дар сар ояд , ва Маслан санги роҳ дар ҳар гоми пои дом ӯ бошад » . Ва онгоҳи кадоми мусӣбатро бар фироқи дӯстони баробар тавон кард ? ки сӯзи фироқ агар оташ дар қаър дарё занад хоки азу бар орад , ва агар дӯди босмони расонади рухсори сипеди рӯз сиёҳ гардад

و هرگاه که دست در شاخی زند بار دیگر در سر آید ,و مثلا سنگ راه در هر گام پای دام او باشد ». و آنگاه کدام مصیبت را بر فراق دوستان برابر توان کرد؟ که سوز فراق اگر آتش در قعر دریا زند خاک ازو بر آرد ,و اگر دود بآسمان رساند رخسار سپید روز سیاه گردد

Ва аз пой нанишаст ин бахти хуфта то дасти ман бар натофт ,у чунонкии миёни ману аҳлу фарзанду мол ҷдоӣӣ афганда буд дӯстиро ки бқўти суҳбат ӯ мезистам аз ман брбўд , рӯй размаи ёрону воситаи қаллодаи бзозон , ки маваддат ӯ аз ваҷҳи тамаъ мукофот набӯд , локини баннои онро бдўоъии караму ақлу вафоу фазли таъкидӣ бсзо дода буд , чунонкии бҳичи ҳодиса халал напазируфтӣ . Ва агар на онстӣ ки тани ман барӣни ранҷҳо алиф гирифтааст ва дар мқосоти шдоид ху карда дар ин ҳаводиси зиндагонӣ чигуна мумкин бошадӣу бачаи қӯт бо он муқовимати сӯрати бнддӣ ?

و از پای ننشست این بخت خفته تا دست من بر نتافت ,و چنانکه میان من و اهل و فرزند و مال جدائی افگنده بود دوستی را که بقوت صحبت او می‌زیستم از من بربود ,روی رزمه یاران و واسطه قلاده بذاذان ,که مودت او از وجه طمع مکافات نبود ,لکن بنای آن را بدواعی کرم و عقل و وفا و فضل تاکیدی بسزا داده بود ,چنانکه بهیچ حادثه خلل نپذیرفتی. و اگر نه آنستی که تن من براین رنجها الف گرفته است و در مقاسات شداید خو کرده در این حوادث زندگانی چگونه ممکن باشدی و بچه قوت با آن مقاومت صورت بنددی؟

Вой ба ин шахси дармондаи бчнголи бало , асири тсориФи замона ,у бастаи тақаллуби аҳвол , офот бар ваии муҷтамаъу хайрот ӯ бедавом , чун тулӯъу ғуруби ситора ки яке дар фароз май намояду дайгарӣ дар нишеб , авҷу ҳазизи он яксону болоу пасти баробар . Вғми ҳиҷрон монанди ҷароҳатӣаст ки чун рӯй бсҳт наад захмӣ дигар барон ояд ва ҳар ду баҳами пайвандад , ва беш умеди шифо боқӣ намонад . Ва ранҷҳои дунёи бадӣдори дӯстони нуқсони пазирад , он кас ки азишон дўроФтди тасаллӣ аз чаҳ тариқ ҷӯяду бкдоми муфарраҳи тдоўии талабад ?

وای به این شخص درمانده بچنگال بلا، اسیر تصاریف زمانه، و بسته تقلب احوال، آفات بر وی مجتمع و خیرات او بی دوام، چون طلوع و غروب ستاره که یکی در فراز می‌نماید و دیگری در نشیب، اوج و حضیض آن یکسان و بالا و پست برابر. وغم هجران مانند جراحتی است که چون روی بصحت نهد زخمی دیگر بران آید و هر دو بهم پیوندد، و بیش امید شفا باقی نماند. و رنجهای دنیا بدیدار دوستان نقصان پذیرد، آن کس که ازیشان دورافتد تسلی از چه طریق جوید و بکدام مفرح تداوی طلبد؟

Зоғ ва оҳӯ гуфтанд : агар чаҳ сухани мо фасеҳ ва балиғ бошад бохаҳро ҳеҷ суд надорад . Бҳсни аҳди он лоиқтар ки ҳилтии андешӣ ки мутазаммини халос ӯ бошад , ки гуфтаанд « шуҷоъу далери рӯзи ҷанг озмуда гардад ,у амин вақт доду ситад ,у зану фарзанд дар айёми фоқа ,у дӯсту бзозр дар ҳангоми нўоиб . »

زاغ و آهو گفتند: اگر چه سخن ما فصیح و بلیغ باشد باخه را هیچ سود ندارد. بحسن عهد آن لایق تر که حیلتی اندیشی که متضمن خلاص او باشد، که گفته‌اند «شجاع و دلیر روز جنگ آزموده گردد، و امین وقت داد و ستد، و زن و فرزند در ایام فاقه، و دوست و بذاذر در هنگام نوایب. »

Мӯши оҳӯро гуфт : ҳиялат онаст ки ту аз пеши сайёди даройӣу хештани бргзр ӯ биФгнӣ . Ва худро чун малули маҷрӯҳи бадви намое . Ва зоғ бар ту нишинад чунонкии гӯйии қасд ту дорад . Чндонкаҳи чашми сайёд бар ту афтод лошки длдри ту бандад , бохаҳро бо рахти бунаад ва рӯй бтўи орад , ҳаргоҳ ки наздик омад лангони лангон аз пеш ӯ май рӯ , аммо таъҷил макун то тмғ аз ту набард . Ва ман бар асар ӯ меоем , умед чунин дорам ки шумо ҳануз дар тгопўӣ бошед ки ман банди бохаҳи бабрам ва ӯро мухлиси гардонам .

موش آهو را گفت:حیلت آنست که تو از پیش صیاد درآیی و خویشتن برگذر او بیفگنی. و خود را چون ملول مجروح بدو نمایی. و زاغ بر تو نشیند چنانکه گویی قصد تو دارد. چندانکه چشم صیاد بر تو افتاد لاشک دلدر تو بندد، باخه را با رخت بنهد و روی بتو آرد، هرگاه که نزدیک آمد لنگان لنگان از پیش او می‌رو، اما تعجیل مکن تا طمغ از تو نبرد. و من بر اثر او می‌آیم، امید چنین دارم که شما هنوز در تگاپوی باشید که من بند باخه ببرم و او را مخلص گردانم.

Ҳамчунин карданд . Ва сайёд дар талаби оҳӯ монда шуд ,

همچنین کردند. و صیاد در طلب آهو مانده شد،

Вен боз омад бохаҳро надид , ва бандҳои табара бурӣда ёфт . Ҳайрони шдў тафаккурӣ кард , аввали дрбридни банди оҳӯ ,у бози оҳӯи худро бемори сохтану нишастан зоғ биравӣ , ва баридани банди бохаҳ . Битарсед ва аз бими хӯн дар тани вай чун шох бқм шуду пӯсти брондоми вай чун зғФрони шохи гашт . Ва андешед ки « ин замин париёнасту ҷодӯон , зӯдтар бозбоид рафт . » ва бо худ гуфт :

ون باز آمد باخه را ندید،و بندهای تبره بریده یافت. حیران شدو تفکری کرد، اول دربریدن بند آهو، و باز آهو خود را بیمار ساختن و نشستن زاغ بروی، و بریدن بند باخه. بترسید و از بیم خون در تن وی چون شاخ بقم شد و پوست براندام وی چون زغفران شاخ گشت. و اندیشید که «این زمین پریانست و جادوان، زودتر بازباید رفت. » و با خود گفت:

Оҳӯу зоғу мӯшу бохаҳ фароҳам омаданду эмину мураффаҳи сӯии маскан , рафт беш на дасти балои бдомн эшон расед ва на чашми бади рухсори фироқи эшон зард гардонид . Бимни вифоқи айши эшон ҳар рӯзи хуррамтар буду аҳвол ҳар соъати мунтазамтар .

آهو و زاغ و موش و باخه فراهم آمدند و ایمن و مرفه سوی مسکن، رفت بیش نه دست بلا بدامن ایشان رسید و نه چشم بد رخسار فراغ ایشان زرد گردانید. بیمن وفاق عیش ایشان هر روز خرم تر بود و احوال هر ساعت منتظم تر.

Инаст достони мувофиқати дӯстон ва мисли мроФқти бзозрону мазоҳирати эшон дар сароу зроу шиддату рхоу фарти ӣстодагӣ кӣ ҳар як дар ҳаводиси айёму нўоиби замона биҷой овараданд . То ббркоти як дилӣу мхолст , ва меамн ҳам пуштӣу муовинат , аз чандини вартаи ҳоил халос ёфтанд ,у ақаботи офоти пас пушт карданд .

اینست داستان موافقت دوستان و مثل مرافقت بذاذران و مظاهرت ایشان در سرا و ضرا و شدت و رخا و فرط ایستادگی کی هر یک در حوادث ایام و نوایب زمانه بجای آوردند. تا ببرکات یک دلی و مخالصت، و میامن هم پشتی و معاونت، از چندین ورطه هایل خلاص یافتند، و عقبات آفات پس پشت کردند.

Ва хирадманд бояд ки дар ин ҳикоёти бнўри ақл тааммулӣ кунад , ки дӯстии ҷонварони заъифро , чун дилҳо софӣ мегардонанд ва дар дафъи муҳимоти даст дар даст мениҳанд , чандини самароти ҳнбӣу натоиҷ маразӣ мебошад , агар тайифаи уқало аз атни навъи мсодқтӣ банно ниҳанд ва онро бар ин мулотафат бпоён расонанд фавойиди он ҳамаи ҷавонибро чигуна шомил гардад ,у манофеу ъўорФи он брсФҳоти ҳаряки брчаҳи ҷумла зоҳир шавад .

و خردمند باید که در این حکایات بنور عقل تاملی کند، که دوستی جانوران ضعیف را، چون دلها صافی می‌گردانند و در دفع مهمات دست در دست می‌نهند، چندین ثمرات هنبی و نتایج مرضی می‌باشد، اگر طایفه عقلا از اطن نوع مصادقتی بنا نهند و آن را بر این ملاطفت بپایان رسانند فواید آن همه جوانب را چگونه شامل گردد،و منافع و عوارف آن برصفحات هریک برچه جمله ظاهر شود.

Эзади таъолии кафеи муъминонро саодати тавфиқ каромат кунод , ва дарҳои илму ҳикмат баришон кушода гардонод , бмнаҳи втўлаҳу қӯтау ҳавла .

ایزد تعالی کافه مومنان را سعادت توفیق کرامت کناد، و درهای علم و حکمت بریشان گشاده گرداناد، بمنه وطوله و قوته و حوله.