Чунин гуяд Абулҳасани Абдуллоҳи ибни алмқФъ , раҳмаи аллоҳ , пас аз ҳамди бории ъзи исма ,у дуруд бар Сайиди алмрслин , алайҳи алслоаҳу ассалом , ки эзади табораку таъолии бкмоли қудрату ҳикмат , оламро бёФрид ,у одамиёнро ба фазлу миннати хеш ба мазияти ақлу руҷҳони хирад аз дигари ҷонварон мумайиз гардонид , зеро ки ақл , бар итлоқ , калиди хайроту пои банд съодотаст ,у масолеҳи маошу маъоду дўсткомии дунёу растгории охирати бадв бозбстаҳаст . Ва он ду навъаст : ғарӣзӣ , ки эзади ҷли ҷалола арзонӣ дораду мктсб , ки аз рӯй таҷориб ҳосил ояд . Ва ғарӣзӣ дар мардум ба манзалат оташаст дар чӯб ,у чунонкии зуҳӯри он бе адавоти оташ задан мумкин набошад ; асари ин бетҷрбту муморасати ҳам зоҳир нашуд , ва ҳукамо гуфтаанд ки : « алтҷорби лиқоҳи алъқўл » . Ва ҳарки аз файзи осмонӣу ақли ғарӣзии баҳра манд шуд ва бар касби ҳунар мувозибат намӯд ва дар таҷориби мутақаддимони тааммули оқилона воҷиб дид орзӯҳои дунё биёбад ва дар охирати неки бахти хезад . Валлоҳи алҳодии илои мо ҳўи алоўзҳи сбилоу алоршди длило .

چنین گوید ابوالحسن عبدالله ابن المُقَفَع، رحمه الله، پس از حمد باری عز اسمه، و درود بر سید المرسلین، علیه الصلاة و السلام، که ایزد تبارک و تعالی بکمالِ قدرت و حکمت، عالَم را بیافرید، و آدمیان را به فضل و منت خویش به مزیتِ عقل و رُجحانِ خِرد از دیگر جانوران ممیز گردانید، زیرا که عقل ، بر اطلاق ، کلیدِ خیرات و پای بندِ سعادات است، و مصالحِ معاش و معاد و دوستکامیِ دنیا و رستگاری آخرت بدو بازبسته است. و آن دو نوع است: غریزی، که ایزد جل جلاله ارزانی دارد و مُکتسِب، که از روی تجارب حاصل آید. و غریزی در مردم به منزلتِ آتش است در چوب، و چنانکه ظهورِ آن بی اَدواتِ آتش زدن ممکن نباشد؛ اثر این بی تجربت و ممارست هم ظاهر نشد، و حکما گفته‌اند که: «التجارب لقاح العقول». و هرکه از فیضِ آسمانی و عقلِ غریزی بهره‌مند شد و بر کسبِ هنر مواظبت نمود و در تجاربِ متقدمان تأملِ عاقلانه واجب دید آرزوهای دنیا بیابد و در آخرت نیک بخت خیزد . والله الهادیٌ الی ما هو الاوضح سبیلاً و الارشد دلیلاً.