Малик гуфт : чаҳ хабар тавонад буд дар он кас ки аз саҳвҳои дӯстони эъроз натавонад намӯд ва , аз сари ҳақаду озори чунон брнтўонд хост ки дар муддат умр бидон муроҷиати нпиўндд ва , бҳичи вақт ва дар ҳеҷ ҳол бар саҳифаи дил ӯ азон андак ва бисёр нишоне ёфта нашавад ва , аътзору истиғфори асҳобро боҳтзозу астбшор талаққӣ нанамояд ? қол алнабӣ слии аллоҳи алайҳу силам : алои анбӣкми башари аннос : ман лоиқбли узроу лоиқбли ъушра . Ва ман бории замири худро ҳарчӣ софитар май байнам ва аз йени абвоб ки баршумурда меояд дар хотири худ асарӣ намеёбам , ва ҳамеша ҷониби афви ман атбоъро ммҳд бӯда сету анъому эҳсони ман хдмтгоронро мабзул .

ملک گفت: چه خبر تواند بود در آن کس که از سهوهای دوستان اعراض نتواند نمود و، از سر حقد و آزار چنان برنتواند خاست که در مدت عمر بدان مراجعت نپیوندد و، بهیچ وقت و در هیچ حال بر صحیفه دل او ازان اندک و بسیار نشانی یافته نشود و، اعتذار و استغفار اصحاب را باهتزاز و استبشار تلقی ننماید؟ قال النبی صلی الله علیه و سلم: الا انبئکم بشر الناس: من لایقبل عذرا و لایقبل عشرة. و من باری ضمیر خود را هرچه صافی تر می‌بینم و از ین ابواب که برشمرده می‌آید در خاطر خود اثری نمی یابم، و همیشه جانب عفو من اتباع را ممهد بوده ست و انعام و احسان من خدمتگاران را مبذول.

Фнзаҳ гуфт :

فنزه گفت:

Ман медонам ки гуноҳи корам , ва агар чаҳ мубтадӣ набӯдаам мътдӣ ҳастам ,у ҳарки дар кафи пой ӯ қрҳаҳ Эй бошад агар чаҳ бсботи азму қӯти табъ бе бокӣ кунад ва дар санги дурушт рафтани ҷоизи шимурда чора набошад аз ончии ҷароҳат тоза шаваду пой аз кор бимонад . Чунонкии брхоки нарм рафтан беш дасти надиҳад ,у онкӣ бо иллати Ромади истиқболи шимол ҷоиз бинад ҳиммат ӯ бртързи кӯрӣ мқсўр бошад . Ва мқорбти ман бо ту ҳамин мизоҷ дораду тҳрз азон аз ваҷҳи шаръу қонӯни расм фарзаст , қоли аллоҳи таъолӣ : влотлқўои боидикми илои алтҳлкаҳ . Ва иститоати хилоиқ азон натавонади гузашт ки дар сиёнати зоти худ он қадари маболиғати намоянд ки бензади худ маъзӯр гирданд . Чаҳ ҳаркии брқўти зоту зӯри нафас эътимод кунад лошк дар мхоўФ ва мзоиқ уфтаду ақтҳом ӯ мӯҷиби ҳалок ва бўор бошад ,у ҳаркии миқдори таом ва шароб нашносад ва чандон хӯрд ки меъда аз ҳазми он оҷиз ояд , ё луқмаи барандоза даҳон накунад то дар гулӯ биёвезад , ӯро душмани худ бояд шимурд .

من می‌دانم که گناه کارم، و اگر چه مبتدی نبوده ام معتدی هستم، و هرکه در کف پای او قرحه ای باشد اگر چه بثبات عزم و قوت طبع بی باکی کند و در سنگ درشت رفتن جایز شمرده چاره نباشد از آنچه جراحت تازه شود و پای از کار بماند. چنانکه برخاک نرم رفتن بیش دست ندهد، و آنکه با علت رمد استقبال شمال جایز بیند همت او برتعرض کوری مقصور باشد. و مقاربت من با تو همین مزاج دارد و تحرز ازان از وجه شرع و قانون رسم فرض است، قال الله تعالی: ولاتلقوا بایدیکم الی التهلکة. و استطاعت خلایق ازان نتواند گذشت که در صیانت ذات خود آن قدر مبالغت نمایند که بنزد خود معذور گردند. چه هرکه برقوت ذات و زور نفس اعتماد کند لاشک در مخاوف و مضایق افتد و اقتحام او موجب هلاک و بوار باشد، و هرکه مقدار طعام و شراب نشناسد و چندان خورد که معده از هضم آن عاجز آید، یا لقمه براندازه دهان نکند تا در گلو بیاویزد،او را دشمن خود باید شمرد.

Ва ҳар ки бғрўр фирефта шавад бнздики асҳоби хирад аз арбоби ҷаҳлу залолат маъдӯд гардад . Ва ҳеҷ каси натавонади шинохт ки тақдири ди рҳқи вай чигуна ронда шудааст ва ӯро мутарассиди саодати рӯзгор мебояд гузошт ё мунтазир шақоват зист . Локин брҳмгнон воҷибаст ки корҳои хеш бар муқтазои ройҳои соиб мегузоранд , ва дар мурооти ҷониби ҳзм ,у хиради такаллуфи воҷиб май бенанд , ва дар ҳисоби нафаси хеши абвоби мноқшт лозим мешимуранд , ва дар майдони ҳавои Аннани худ гирд мегиранд , ва бо дӯсту душман дар хайроти сабқат май ҷӯянд , то ҳамеша мустаъиди қабулу иқбол ва давлат тавонанд буд , вогари иттифоқи хуб рӯй намояд аз ҷамоли он холӣ нанамояд .

و هر که بغرور فریفته شود بنزدیک اصحاب خرد از ارباب جهل و ضلالت معدود گردد. و هیچ کس نتواند شناخت که تقدیر د رحق وی چگونه رانده شده است و او را مترصد سعادت روزگار می‌باید گذاشت یا منتظر شقاوت زیست. لکن برهمگنان واجبست که کارهای خویش بر مقتضای رایهای صایب می‌گزارند، و در مراعات جانب حزم، و خرد تکلف واجب می‌بینند، و در حساب نفس خویش ابواب مناقشت لازم می‌شمرند، و در میدان هوا عنان خود گرد می‌گیرند، و با دوست و دشمن در خیرات سبقت می‌جویند، تا همیشه مستعد قبول و اقبال و دولت توانند بود، واگر اتفاق خوب روی نماید از جمال آن خالی ننماید.

Ва корҳои ҷаҳони худ брқзити ҳукм осмонӣ меравад , ва дарон зиёдату нуқсону тақдиму тохир сӯрат набандад . Вбри итлоқи оқили он касро тавон шинохт ки аз зулм кардану аизоӣ ҷонварон бипарҳезад ,у модом киро ҳи ҳазари пеши вай кушода бошад дар мақоми хавфу фазаъ на истад . Ва ман бмҳрби наздиками вгризгоаҳ , бисёр дорам , ва ҳаромаст бар ман таваққуф дар ин ҳайрату тараддуд , ки схти малики хӯни ман ҳалол дораду ончӣ аз ваҷҳи диёнату мурувват мҳзўраст мубоҳ донад . Ва умед чунин медорам ки ҳркҷои рӯми асбоби маишати ман сохта ва муҳайё бошад . Чаҳ ҳаркии панҷ хислатро бизоъату сармояи умр хеш созад баҳри ҷониб ки рӯй наад ағрози пеш ӯ мутааззир нагардаду мроФқти рафиқон мумтанеъ набошаду ваҳшати ғурбат ӯро мўонст бадал гардад , аз бдкрдории боз бӯдан , вози рибту хатари паҳлуи тиҳӣ кардан ,у макорими ахлоқро лозим гирифтан , вшъору дӣори худ кам озорӣу некӯи кории сохтан ,у ҳасани адаб дар ҳамаи авқоти нигоҳи доштан . Ва оқил чун дар маншау муваллиду миёни ақрабоу ъширти бҷони эмини натавонад бӯдани дил бар фироқи аҳли вдўстону фарзандону пайвастагон хуш кунад , ки ин ҳамаро иваз мумкин гардад .

و کارهای جهان خود برقضیت حکم آسمانی می‌رود، و دران زیادت و نقصان و تقدیم و تاخیر صورت نبندد. وبر اطلاق عاقل آن کس را توان شناخت که از ظلم کردن و ایذای جانوران بپرهیزد، و مادام که را ه حذر پیش وی گشاده باشد در مقام خوف و فزع نه ایستد. و من بمهرب نزدیکم وگریزگاه، بسیار دارم، و حرام است بر من توقف در این حیرت و تردد، که سخط ملک خون من حلال دارد و آنچه از وجه دیانت و مروت محظور است مباح داند. و امید چنین می‌دارم که هرکجا روم اسباب معیشت من ساخته و مهیا باشد. چه هرکه پنج خصلت را بضاعت و سرمایه عمر خویش سازد بهر جانب که روی نهد اغراض پیش او متعذر نگردد و مرافقت رفیقان ممتنع نباشد و وحشت غربت او را موانست بدل گردد، از بدکرداری باز بودن، واز ریبت و خطر پهلو تهی کردن، و مکارم اخلاق را لازم گرفتن، وشعار و دئار خود کم آزاری و نیکو کاری ساختن، و حسن ادب در همه اوقات نگاه داشتن. و عاقل چون در منشاء و مولد و میان اقربا و عشیرت بجان ایمن نتواند بودن دل بر فراق اهل ودوستان و فرزندان و پیوستگان خوش کند، که این همه را عوض ممکن گردد.

Ва бибояд донист ки зойеътар молҳо онаст ки азон интифоъ набошад ва ва дар ваҷҳ инфоқ нанишинад , ва нобакортар занон ӯст ки бо шӯй насозад , ва бтар фарзандон онаст ки аз итоати модару падари абои намояду ҳиммати бръқўқ мқсўр дорад ,у лӣимтар дӯстон ӯст ки дар ҳоли шиддату накбати дӯстӣу садоқатро мӯҳмал гузорад ,у ғофилтар мулӯк онаст ки бе гуноҳони азу тарсон бошанд ва дар ҳифзи мамолику иҳтимоми раоёи нкўшд ,у вайронтар шаҳрҳо онаст ки дарави амн кам иттифоқ уфтад . Вҳрчнди малик каромат мефармоеду анвоъи тмниту қӯти дил арзонӣ медорад ва онро бъҳўду мўосиқ муаккад мегирданд албата марои бнздик ӯ амон несту дрхдмту ҷавор ӯ эмин натавонам зист , чаҳ рӯзгор меон мо мФорқтӣ афганд ки мўослтро дар ҳаволии он маҷоли натавонад буд , ва дар мстқбли ҳаргоҳ ки иштиёқӣ ғолиб гардад ҳикояти ҷамоли тахти орои малик бар чеҳраи моҳу пайкар меҳр хоҳам диду ахбори саодат ӯ аз насим саҳарӣ хоҳам пурсед .

و بباید دانست که ضایع تر مالها آنست که ازان انتفاع نباشد و و در وجه انفاق ننشیند، و نابکارتر زنان اوست که با شوی نسازد، و بتر فرزندان آنست که از اطاعت مادر و پدر ابا نماید و همت برعقوق مقصور دارد، و لئیم تر دوستان اوست که در حال شدت و نکبت دوستی و صداقت را مهمل گذارد، و غافل تر ملوک آنست که بی گناهان ازو ترسان باشند و در حفظ ممالک و اهتمام رعایا نکوشد، و ویران تر شهرها آنست که درو امن کم اتفاق افتد. وهرچند ملک کرامت می‌فرماید و انواع تمنیت و قوت دل ارزانی می‌دارد و آن را بعهود و مواثیق موکد می‌گرداند البته مرا بنزدیک او امان نیست و درخدمت و جوار او ایمن نتوانم زیست، چه روزگار میآن ما مفارقتی افگند که مواصلت را در حوالی آن مجال نتواند بود، و در مستقبل هرگاه که اشتیاقی غالب گردد حکایت جمال تخت آرای ملک بر چهره ماه و پیکر مهر خواهم دید و اخبار سعادت او از نسیم سحری خواهم پرسید.

Ва аз ҳоли ғурбати ман рои маликро ҳам бар ин мизоҷ маълум тавонад шуд .

و از حال غربت من رای ملک را هم بر این مزاج معلوم تواند شد.

Бар ин калимаи сухани бохри рсондиднду маликро видоъ кард .

بر این کلمه سخن بآخر رساندیدند و ملک را وداع کرد.

Инаст достони ҳазар аз мходъти душмани муставлеу эҳтироз аз тасдиқи лоўаҳу зарқи хасми ғолиб . Ва бар оқил пӯшида намонад ки ғараз аз баёни ин мисол он бӯдааст то хирадмандон дар ҳаводиси ҳарякро эмоми созанду баннои корҳо брқзит он ниҳанд . Эзади таъолии ҷумлагии муъминонро шносои масолеҳи ҳолу молу бинои мнозми дайн ва дунё кунод , бмнаҳу раҳмата .

اینست داستان حذر از مخادعت دشمن مستولی و احتراز از تصدیق لاوه و زرق خصم غالب. و بر عاقل پوشیده نماند که غرض از بیان این مثال آن بوده است تا خردمندان در حوادث هریک را امام سازند و بنای کارها برقضیت آن نهند. ایزد تعالی جملگی مومنان را شناسای مصالح حال و مآل و بینای مناظم دین و دنیا کناد، بمنه و رحمته.