Рой гуфт : « шунӯдам мисли душмани озурда ки дил бар истимолат ӯ нёромд , агар чаҳ дар мулотафати маболиғати намояд ва дар тўдди тнўқ воҷиб дорад . Акнӯн бозгуед достони мулӯк дар ончии миёни эшону наздикон ҳодис гардад , пас аз тақдими ҷафоу уқубату зуҳӯри ҷурму хиёнати муроҷиати сӯрати бандаду тозаи гардонӣдани эътимод ба ҳзм наздик бошад . »
رای گفت: «شنودم مثل دشمن آزرده که دل بر استمالت او نیارامد، اگر چه در ملاطفت مبالغت نماید و در تودد تنوق واجب دارد. اکنون بازگوید داستان ملوک در آنچه میان ایشان و نزدیکان حادث گردد، پس از تقدیم جفا و عقوبت و ظهور جرم و خیانت مراجعت صورت بندد و تازهگردانیدن اعتماد به حزم نزدیک باشد.»
Брҳмн ҷавоб дод ки « агар подшоҳон , дар афву иғмоз баста гардонанд , ва аз ҳаркии андаки хиёнатии бенанд ё дар боби вай ба кроҳит мисол диҳанд беш бар ваии эътимоди нФрмоинд ; корҳо мӯҳмал шавад ва эшон аз лиззати афву миннати бинсиб монанди . » ва Маъмун мегуяд : разии аллоҳи анҳу аҳли алҷроими лиззатии фии алъФўи лорткбўҳо .
برهمن جواب داد که «اگر پادشاهان، در عفو و اغماض بسته گردانند، و از هرکه اندک خیانتی بینند یا در باب وی به کراهیت مثال دهند بیش بر وی اعتماد نفرمایند؛ کارها مهمل شود و ایشان از لذت عفو و منت بینصیب مانند.» و مامون میگوید: رضی الله عنه اهل الجرایم لذتی فی العفو لارتکبوها.
Ва ҷамоли ҳолу камоли кори мардро на ҳеҷ пероя аз афв зеботараст ва на ҳеҷ далел аз иғмозу таҷовузи равшантар .
و جمال حال و کمال کار مرد را نه هیچ پیرایه از عفو زیباتر است و نه هیچ دلیل از اغماض و تجاوز روشنتر.
Ва писандидатар сиратии мулӯкро онаст ки ҳукми хеш дар ҳаводиси ақли кулро созанд , ва дар ҳеҷ вақти ахлоқи худро аз Лутфӣ безаъфу унфӣ холӣ нагузоранд , то корҳо миёни хавфу раҷо равон бошад . На мухлисон навмед шаванд ва на осӣон далер гирданд . Яке аз машойихи тариқатро пурседанд ки :у алкозмини алғизу алъоФини ани анносро маънӣ бигӯӣ . Пери раҳмаи аллоҳи алайҳ ҷавоб дод ки « возеҳи оят дар шариъат муставфӣ биоварадаанд ва барон мазид нест , аммо перони тариқати ризвони аллоҳи алайҳим чунин гуфтаанд ки : « хашми фурӯ хӯрдани онсткаҳ дар уқубат маболиғат наравад . » ва бибояд донист ки эзади таъолии бандагони хешро макорим ахлоқ омӯхтааст ва бар одоти сутӯда тҳриз карда ,у ҳркрои саодати аслӣу анояти азалии ёру муайян буд қибла ӣ дилу каъба ӣ ҷони ваии аҳкоми қуръон азим бошад .
و پسندیدهتر سیرتی ملوک را آنست که حکم خویش در حوادث عقل کل را سازند، و در هیچ وقت اخلاق خود را از لطفی بیضعف و عنفی خالی نگذارند، تا کارها میان خوف و رجا روان باشد. نه مخلصان نومید شوند و نه عاصیان دلیر گردند. یکی از مشایخ طریقت را پرسیدند که: و الکاظمین الغیظ و العافین عن الناس را معنی بگوی. پیر رحمة الله علیه جواب داد که «واضح آیت در شریعت مستوفی بیاوردهاند و بران مزید نیست، اما پیران طریقت رضوان الله علیهم چنین گفتهاند که: «خشم فرو خوردن آنستکه در عقوبت مبالغت نرود.» و بباید دانست که ایزد تعالی بندگان خویش را مکارم اخلاق آموخته است و بر عادات ستوده تحریض کرده، و هرکرا سعادت اصلی و عنایت ازلی یار و معین بوَد قبلهی دل و کعبهی جان وی احکام قرآن عظیم باشد.
Ва ҳаргоҳ ки дар ин мақомоти таъаммулӣ бсзо рафту фазойили афву эҳсони муқарари гашт ; ҳиммат бар мулозимати он сират мқсўр шаваду ваҷҳи салоҳу тариқи савоб дарон муштабаҳ нагардад ва пӯшида нест ки одамӣ аз саҳву ғифлату ҷурму зулат кам маъсӯм тавонад буд , ва агар дармуқобилаи ин маъонӣу тадоруки ин абвоби ғулуви ҷоиз шимурда шавад музирати он муҳимот сироят кунад .
و هرگاه که در این مقامات تأملی بسزا رفت و فضایل عفو و احسان مقرر گشت؛ همت بر ملازمت آن سیرت مقصور شود و وجه صلاح و طریق صواب دران مشتبه نگردد و پوشیده نیست که آدمی از سهو و غفلت و جرم و زلت کم معصوم تواند بود، و اگر درمقابله این معانی و تدارک این ابواب غلو جایز شمرده شود مضرت آن مهمات سرایت کند.
Дар ҷумла бояд ки андозаи ихлосу мносҳту ҳунару кифояти он кас ки дар маъраз тӯҳматӣ афтод некӯ бишносад , агар дар масолеҳи бадв истионатӣ тавонад кард ва аз ройу амонат ӯ дафъ муҳиммӣ тавонад кард ва дар тозаи гардонӣдани эътимод бар ваии мубодирати намояд ва онро аз рибу айби холии пиндорад . Ва қӯти дил ӯ аз ваҷҳи истимолату толФи бқрори маъҳуди бози расонад ва ин ҳадисро эмом созад ки ақилўои зўии алҳиӣоти ъсротҳм . Чаҳ забти мамолик бевузароу муайянон дар имкон наёяду интифоъ аз бандагони онгоҳ муяссар гардад ки зоти эшон ба хираду ифофу ҳунару салоҳ ороста бошаду замир ба ҳақи гузорӣу насиҳату ҳавохоҳӣу маваддати пероста .
در جمله باید که اندازه اخلاص و مناصحت و هنر و کفایت آن کس که در معرض تهمتی افتاد نیکو بشناسد، اگر در مصالح بدو استعانتی تواند کرد و از رای و امانت او دفع مهمی تواند کرد و در تازه گردانیدن اعتماد بر وی مبادرت نماید و آن را از ریب و عیب خالی پندارد. و قوت دل او از وجه استمالت و تالف بقرار معهود باز رساند و این حدیث را امام سازد که اقیلوا ذوی الهیئات عثراتهم. چه ضبط ممالک بی وزرا و معینان در امکان نیاید و انتفاع از بندگان آنگاه میسر گردد که ذات ایشان به خِرَد و عفاف و هنر و صلاح آراسته باشد و ضمیر به حق گزاری و نصیحت و هواخواهی و مودت پیراسته.
Ва низ муҳимоти маликро ниҳоят несту ҳоҷати мулӯк ба кофёни носеҳ ки истеҳқоқи муҳаррамяти асрору истиқлоли тамшият аъмол доранд ҳама муқарараст ,у касоне ки бсдоду амонату тақвоу диёнат мтҳзманд андаки андаку тариқи рост дар ин маънии маърифати маҳосину мқобҳ атбоъасту вуқуф бар ончӣ аз ҳар як чаҳ кор ояду кадоми муҳимро шояд , ва чун подшоҳ ба атқону басирати маълуми рой хеш гардонид бояд ки ҳарякро фарохури ҳунару аҳилти барандозаи ройу шуҷоат ва ба миқдори ақлу кифоят корӣ мефармоед , ва агар дар муқобилаи ҳунарҳои касе айбӣ ёфта шавад азон ҳам ғофил набошад , ки ҳеҷ махлуқӣ бе айби натавонад буд .
و نیز مهمات ملک را نهایت نیست و حاجت ملوک به کافیان ناصح که استحقاق محرمیت اسرار و استقلال تمشیت اعمال دارند همه مقرر است، و کسانی که بسداد و امانت و تقوی و دیانت متحزماند اندک اندک و طریق راست در این معنی معرفت محاسن و مقابح اتباع است و وقوف بر آنچه از هر یک چه کار آید و کدام مهم را شاید، و چون پادشاه به اتقان و بصیرت معلوم رای خویش گردانید باید که هریک را فراخور هنر و اهیلت براندازه رای و شجاعت و به مقدار عقل و کفایت کاری میفرماید، و اگر در مقابله هنرهای کسی عیبی یافته شود ازان هم غافل نباشد، که هیچ مخلوقی بیعیب نتواند بود.
Ва пас аз тафҳими ин маъонӣу шинохти ин дақоиқ бар подшоҳ фарзаст ки тафаҳҳуси уммолу татаббуъи аҳволу ишғол ки ба кифояти эшон тафвиз фармӯда бошад , биҷой май орад . Ва аз нақӣру қтмири аҳволи ҳеҷ чиз бар вай пӯшида нагардад , то агар мухлисонро тавфиқ мусоидат кунад ва хидматӣ кунанд , ва ё хоинонро фурсатӣ уфтаду эҳмоли намоянд , ҳар ду медонаду самарати кирдори мухлисон ҳарчӣ мҳнотр арзонӣ медорад ,у ҷонёнро ба қадари гуноҳи танбеҳ воҷиб мебинад ; чаҳ агар яке аз ин ду тараф бериоят гардад муслеҳони коҳилу осони гиру муфсидони далер ва бебок шаванд , ва корҳо печидау аъмолу ишғоли мухтал ва мӯҳмал монад ,у талофии он душвори даст . Ва достони шеру шголи лоиқи ин тшбибаст . » рой ( гуфт : ) « чигунааст он ? »
و پس از تفهیم این معانی و شناخت این دقایق بر پادشاه فرض است که تفحص عمال و تتبع احوال و اشغال که به کفایت ایشان تفویض فرموده باشد، بجای میآرد. و از نقیر و قطمیر احوال هیچ چیز بر وی پوشیده نگردد، تا اگر مخلصان را توفیق مساعدت کند و خدمتی کنند، و یا خائنان را فرصتی افتد و اهمال نمایند، هر دو میداند و ثمرت کردار مخلصان هرچه مهناتر ارزانی میدارد، و جانیان را به قدر گناه تنبیه واجب میبیند؛ چه اگر یکی از این دو طرف بیرعایت گردد مصلحان کاهل و آسانگیر و مفسدان دلیر و بیباک شوند، و کارها پیچیده و اعمال و اشغال مختل و مهمل ماند، و تلافی آن دشوار دست. و داستان شیر و شگال لایق این تشبیب است.» رای (گفت:) «چگونه است آن؟»
Гуфт :
گفت: