Чун шери ин сухан башнавад ҳақиқат он бишнохту мтиқни гашт ки он нокомӣ ӯро аз хўдкомӣ биравӣ омадаи сет . Бтрк ношоист бигуфт ва аз хӯрдани гӯшти боз буд вбмиўҳои қонеъи гашт . Ва рост гуфтаанд :
چون شیر این سخن بشنود حقیقت آن بشناخت و متیقن گشت که آن ناکامی او را از خودکامی بروی آمده ست. بترک ناشایست بگفت و از خوردن گوشت باز بود وبمیوها قانع گشت. و راست گفته اند:
Зўолҷҳли иФъли мозўолъқли фоила
ذوالجهل یفعل ماذوالعقل فاعله
Фии алноӣботи влкни баъди мо аФтзҳо
فی النائبات ولکن بعد ما افتضحا
Чун шголи иқболи шер бар мива ки қӯт ӯ буд бидид ранҷур шуд ваовро гуфт :
چون شگال اقبال شیر بر میوه که قوت او بود بدید رنجور شد واو را گفت:
Осони рӯзӣ худ гирифтӣ ва аз қӯти дигарон ки туро дарон ноқа ва ҷамалӣ нест хӯрдан гирифтӣ ! дарахти худ бқўти ту вафо накунад , ва ин дарахту мивау касоне ки қӯт эшон бидон таъаллуқ дорад сахти зуд ҳалок шаванд , чаҳ арзоқи эшон фарои хасмии бузургу шарикӣ азим афтод . Асари зулми ту дар ҷонҳо зоҳир май гашт , имрӯзи натиҷаи зуҳди ту дар нонҳо зоҳир мегардад . Дар ҳар ду ҳолат , оламёнро аз ҷаври ту халос мумкин нест , хоҳӣ дар маърази таҳаввур ва фасод бош , хоҳ дар либоси иффату салоҳ !
آسان روزی خود گرفتی و از قوت دیگران که ترا دران ناقه و جملی نیست خوردن گرفتی ! درخت خود بقوت تو وفا نکند، و این درخت و میوه و کسانی که قوت ایشان بدان تعلق دارد سخت زود هلاک شوند، چه ارزاق ایشان فرا خصمی بزرگ و شریکی عظیم افتاد. اثر ظلم تو در جانها ظاهر میگشت، امروز نتیجه زهد تو در نانها ظاهر میگردد. در هر دو حالت، عالمیان را از جور تو خلاص ممکن نیست، خواهی در معرض تهور و فساد باش، خواه در لباس عفت و صلاح !
Гар тӯии пас макаши змои рагу пай
گر توی پس مکش زما رگ و پی
Вари хдоисти шарми дор аз вай
ور خدایست شرم دار از وی
Чун шери ин фасл башнавад аз хӯрдани мива эъроз карду рӯзгор дар ибодат мустағриқ гардонид ва бо худ андешед :
چون شیر این فصل بشنود از خوردن میوه اعراض کرد و روزگار در عبادت مستغرق گردانید و با خود اندیشید:
Чанд аз ин боди хоку оташу об
چند از این باد خاک و آتش و آب
Вази дайу тири вази тамӯзу баҳор ?
وز دی و تیر وز تموز و بهار؟
Бас ки номарду хушк мағзат кард
بس که نامرد و خشک مغزت کرد
Ранги кофуру машки лайл ва наҳор !
رنگ کافور و مشک لیل و نهار!
Бргзри зини сарои ғарчаи фиреб
برگذر زین سرای غرچه فریب
Даргузари зини работи мардуми хор !
درگذر زین رباط مردم خوار!
Инаст достони мутаҳаввири бдкрдор ки ҷаҳонёнро мусаххари азоб худ дорад ва аз вихомати авоқиб он наяндешад то бимонанд он мубтало гардад , онгоҳи ваҷҳи савобу тариқи ршод андарон бишносад , чунонкии шери дил аз хӯн хӯрдану хӯни рехтан бар надошт то ҳар ду ҷигари гӯшаи худро бики сФқаҳ бар рӯй замини пӯст боз карда надид , ва чун ин тҷрбт ҳосил омад аз ин олами ғаддор эъроз намӯд ва беш бинмояш беасл ӯ илтифот ҷоиз нашимурд ва гуфт :
اینست داستان متهور بدکردار که جهانیان را مسخر عذاب خود دارد و از وخامت عواقب آن نیندیشد تا بمانند آن مبتلا گردد، آنگاه وجه صواب و طریق رشاد اندران بشناسد، چنانکه شیر دل از خون خوردن و خون ریختن بر نداشت تا هر دو جگر گوشه خود را بیک صفقه بر روی زمین پوست باز کرده ندید، و چون این تجربت حاصل آمد از این عالم غدار اعراض نمود و بیش بنمایش بی اصل او التفات جایز نشمرد و گفت:
Ҳронк ӯ дар ту дили бандади ҳаме бар хештан хандад
هرانک او در تو دل بندد همی بر خویشتن خندد
Ки ҷуз ҳамчун ту ноаҳлӣ чу ту дилдор напасандад
که جز همچون تو نااهلی چو تو دلدار نپسندد
Агар нави кӣсаи ишқиро бадасти ореи ту , аз шухӣ
اگر نو کیسه عشقی را بدست آری تو، از شوخی
Қабоҳо каз ту брдўзди камарҳо каз ту барбандад !
قباها کز تو بردوزد کمرها کز تو بربندد !
Вагар худ ту нае , ҷонӣ , чунон бустонам аз ту дил
و گر خود تو نه ای، جانی، چنان بستانم از تو دل
Ки як чашмат ҳаме гиряд дигар чашмат ҳаме хандад
که یک چشمت همی گرید دگر چشمت همی خندد
Ва хирадмандон сазоворанд бидонча ин ишоратро дар фаҳми оранд ва ин тиҷоратро муқтадои ақл ва табъ гардонанд ,у баннои корҳои динӣу днёўӣ бар қзит он ниҳанд , ва ҳарчӣ худроу фарзандони худро напасанданд дар боби дигарон раво надоранд , то Фўотҳу хўотми корҳои эшон баноми некӯу зикри боқӣ мтҳлӣ бошад , ва дар дунёу охират аз табаъоти бдкрдорӣ мусаллам монад .
و خردمندان سزاوارند بدانچه این اشارت را در فهم آرند و این تجارت را مقتدای عقل و طبع گردانند، و بنای کارهای دینی و دنیاوی بر قضیت آن نهند، و هرچه خود را و فرزندان خود را نپسندند در باب دیگران روا ندارند، تا فواتح و خواتم کارهای ایشان بنام نیکو و ذکر باقی متحلی باشد، و در دنیا و آخرت از تبعات بدکرداری مسلم ماند.
Валлоҳи иҳдии ман ишоءи илои сироти мустақӣми ллзини аҳснўои алҳснии взёдаҳ
والله یهدی من یشاء الی صراط مستقیم للذین احسنوا الحسنی وزیادة