Чун шинохтӣ ки одамиро чаҳор қуввааст ки ҳукм сарҳангон доранд назарияи ақлӣа , вҳмиаҳи хаёлӣа , сбъиаҳи ғзбиаҳ ,у бҳимиаҳи шҳўиаҳ .

چون شناختی که آدمی را چهار قوه است که حکم سرهنگان دارند نظریه عقلیه، وهمیه خیالیه، سبعیه غضبیه، و بهیمیه شهویه.

Бидон ки ба إзоӣ ҳар як аз инҳо лиззатӣасту алмӣ ,у лиззат ҳар як дар чизеаст ки муқтазои табиату муносиби ҷабалат онаст ки ба ҷиҳати он халқ шудаанд ,у алмш дар хилоф онаст .

بدان که به إزای هر یک از این ها لذتی است و المی، و لذت هر یک در چیزی است که مقتضای طبیعت و مناسب جبلت آن است که به جهت آن خلق شده اند، و المش در خلاف آن است.

Пас , чун муқтазои ақлу сабаби эҷоди он , маърифати ҳақоиқ ашёъаст , лиззати он дар илму маърифат ,у ?илами он дар ҷаҳл ва ҳайратаст .

پس، چون مقتضای عقل و سبب ایجاد آن، معرفت حقایق اشیاء است، لذت آن در علم و معرفت، و الم آن در جهل و حیرت است.

Ва муқтазои ғазаб , чун қаҳрасту интиқом , лиззаташ дар ғалаба ва тасаллутаст ,у алмш дар мағлубят .

و مقتضای غضب، چون قهر است و انتقام، لذتش در غلبه و تسلط است، و المش در مغلوبیت.

Ва шаҳват , чун махлуқаст аз барои таҳсили ғизоу соири ончии қавоми бадан ба онаст , лиззаташ дар расӣдан ба онҳоу алмш дар ҳурмону мамнӯъият аз онҳоаст ва ҳамчунинаст дар вҳмиаҳ .

و شهوت، چون مخلوق است از برای تحصیل غذا و سایر آنچه قوام بدن به آن است، لذتش در رسیدن به آنها و المش در حرمان و ممنوعیت از آنها است و همچنین است در وهمیه.

Пас ҳамчунон ки қуво дар одамӣ чаҳоранд , ҳамчунин ҳар як аз лиззату ?илам низ бар чаҳор қисманд :

پس همچنان که قوا در آدمی چهارند، همچنین هر یک از لذت و الم نیز بر چهار قسم اند:

Ақлӣа , хаёлӣа , ғзбиаҳу шҳўиаҳ ва болотарин лиззатҳо , лиззат ақлӣааст ки ба ихтилоф « аҳвол » , мухталиф намешаваду соири лаззот дар ҷанби онҳо қадар ва миқдорӣ надораду ибтидои амри одамии майл ӯ ба соир лаззотаст , ва ҳар чанд ҷанбаи ҳайвонят қӯт мегирад ин лаззот низ қавӣ тар мегардад ва чандон ки заъф дар қувваи ҳайвонят ҳосил гардад ин лаззот низ заъиф тар мегирданд ва дар бадви амри лаззоти ақлӣа аз барои одамӣ нест , зеро ки онҳо ҳосил намешаванд магар аз барои нуфуси мутаҳҳара аз рзоил ,у мтҳлиаҳ ба фазойилу баъд аз онкии одамӣ ба мартабаи дараки лаззот ақлӣа расед , ҳар чанд қувваи ақлӣа зиёд мешаваду тасаллути ақл бар соири қуво зиёд мегардад , лаззоти он ҳам атум мешавад ,у ҳамаи рӯза дар қӯт ва шиддатаст ,у нақсу заволӣ аз барои он нест .

عقلیه، خیالیه، غضبیه و شهویه و بالاترین لذتها، لذت عقلیه است که به اختلاف «احوال»، مختلف نمی شود و سایر لذات در جنب آنها قدر و مقداری ندارد و ابتدای امر آدمی میل او به سایر لذات است، و هر چند جنبه حیوانیت قوت می گیرد این لذات نیز قوی تر می گردد و چندان که ضعف در قوه حیوانیت حاصل گردد این لذات نیز ضعیف تر می گردند و در بدو امر لذات عقلیه از برای آدمی نیست، زیرا که آنها حاصل نمی شوند مگر از برای نفوس مطهره از رذایل، و متحلیه به فضایل و بعد از آنکه آدمی به مرتبه درک لذات عقلیه رسید، هر چند قوه عقلیه زیاد می شود و تسلط عقل بر سایر قوا زیاد می گردد، لذات آن هم اتم می شود، و همه روزه در قوت و شدت است، و نقص و زوالی از برای آن نیست.