Ва он иборатаст аз ҳолатӣ ки одамии худро болотар аз дайгарӣ бибинаду эътиқоди бартарии худро бар ғайр дошта бошаду фарқи ин бо аҷаб , онаст ки одамии худро шахсе донад , ва худ писанд бошад , агар чаҳ пой касе дигар дар миён набошад , вале дар кибр , бояд пои ғайр низ дар миён ояд то худро аз он бартар донад ва болотар бинад ва ин кибр , сифатӣаст дар нафасу ботин ва аз барои ин сифат , дар зоҳир , осору самарот чандеаст ки изҳори он осорро такаббур гӯйанд .
و آن عبارت است از حالتی که آدمی خود را بالاتر از دیگری ببیند و اعتقاد برتری خود را بر غیر داشته باشد و فرق این با عجب، آن است که آدمی خود را شخصی داند، و خود پسند باشد، اگر چه پای کسی دیگر در میان نباشد، ولی در کبر، باید پای غیر نیز در میان آید تا خود را از آن برتر داند و بالاتر بیند و این کبر، صفتی است در نفس و باطن و از برای این صفت، در ظاهر، آثار و ثمرات چندی است که اظهار آن آثار را تکبر گویند .
Ва он осорӣаст ки боиси ҳақир шумурдани дайгарӣу бартарӣ бар он гардад , монанди : музоиқаи доштан аз ҳамнишинӣ бо ӯ , ё ҳамхӯрокӣ бо ӯ , ё имтиноъ дар паҳлуи нишастан бо ӯ , ё руфақоат ӯ ,у интизори салом кардану таваққуъи истодан ӯ ,у пеши афтодан аз ӯ дар роҳ рафтан ,у тақаддум бар ӯ дар нишастан , ва беилтифотӣ бо ӯ дар сухани гуфтан , ва ба ҳақорат бо ӯ такаллум кардан ,у панду мавъиза ӯро бевақъ донистан ,у амсоли инҳо .
و آن آثاری است که باعث حقیر شمردن دیگری و برتری بر آن گردد، مانند: مضایقه داشتن از همنشینی با او، یا همخوراکی با او، یا امتناع در پهلو نشستن با او، یا رفقات او، و انتظار سلام کردن و توقع ایستادن او، و پیش افتادن از او در راه رفتن، و تقدم بر او در نشستن، و بی التفاتی با او در سخن گفتن، و به حقارت با او تکلم کردن، و پند و موعظه او را بی وقع دانستن، و امثال اینها.
Ва аз ҷумлаи осор кибраст хиромону домани кашони роҳ рафтан ва баъзе аз ин афъол гоҳе аз ҳасаду кӣнау риё низ нисбат ба баъзе содир мешавад , агар чаҳ одамии худро аз ӯ болотар ҳам надонад .
و از جمله آثار کبر است خرامان و دامن کشان راه رفتن و بعضی از این افعال گاهی از حسد و کینه و ریا نیز نسبت به بعضی صادر می شود، اگر چه آدمی خود را از او بالاتر هم نداند.
Ва бидон ки кибр аз аъзами сифот разилааст ,у офати он бисёр ,у ғоилаи он бешумораст чаҳ бисёранд аз хавосу авом ки ба воситаи ин мараз ба ҳалокат расидаанду басии бузургони айём , ки ба ин сабаби гирифтори дом шақоват гаштаанд аъзам ҳиҷобӣаст одамиро аз вусӯл ба мартабаи фуюузот ,у бузургтар парда Эйаст аз барои инсон аз мушоҳидаи ҷамоли саодат , зеро ки ин сифат , монеъ мегардад аз касби ахлоқи ҳасана чун ба воситаи ин сифат , одамӣ бар худ бузургӣ мебинад , ки ӯро аз тавозуъу ҳалам ,у қабули насиҳат ,у тарки ҳасаду ғайбату амсоли инҳо манъ мекунад балки халқ бадӣ нест магари инки соҳиби такаббури муҳтоҷ ба онаст , ба ҷиҳати муҳофизати иззату бузургии худ ва ҳеҷ сифат некӣ нест магари инки аз он оҷизаст ва ба сабаби бими фӯти бартарии худ ва аз ин ҷиҳати оёту ахбор дар мазаммату инкор бар он хориҷ аз ҳизи шумор ва тзкораст .
و بدان که کبر از اعظم صفات رذیله است، و آفت آن بسیار، و غائله آن بی شمار است چه بسیارند از خواص و عوام که به واسطه این مرض به هلاکت رسیده اند و بسی بزرگان ایام، که به این سبب گرفتار دام شقاوت گشته اند اعظم حجابی است آدمی را از وصول به مرتبه فیوضات، و بزرگ تر پرده ای است از برای انسان از مشاهده جمال سعادت، زیرا که این صفت، مانع می گردد از کسب اخلاق حسنه چون به واسطه این صفت، آدمی بر خود بزرگی می بیند، که او را از تواضع و حلم، و قبول نصیحت، و ترک حسد و غیبت و امثال اینها منع می کند بلکه خلق بدی نیست مگر اینکه صاحب تکبر محتاج به آن است، به جهت محافظت عزت و بزرگی خود و هیچ صفت نیکی نیست مگر اینکه از آن عاجز است و به سبب بیم فوت برتری خود و از این جهت آیات و اخبار در مذمت و انکار بر آن خارج از حیز شمار و تذکار است.
Худоӣ таъолӣ мефармоед « итбъи аллоҳи алии кули қалби мутакаббири ҷаббор » хулосаи маънии онкии занг ва чирк мефиристад худо бар ҳар дили мутакаббирӣ ва мефармоед : « анаи лоиҳби алмсткбрин » яъне « ба дурустӣ ки худо дӯст надорад такаббуркунандагонро » ва дигар мефармоед « сأсрФи ани оётии аллазӣнаи иткбрўн » яъне « зуд бошад ки баргардонам аз оёти худ , рӯй касонеро ки такаббур меварзанд » ва боз мефармоед : « адхлўои أбўоби ҷаҳаннами холидин фӣҳо Фбӣси мсўии алмткбрин » яъне « дохил шавед дар дарҳои ҷаҳаннам , дар ҳолатӣ ки мухиллад хоҳед буд дар он , пас бад мақомӣаст мақоми такаббуркунандагон » .
خدای تعالی می فرماید «یطبع الله علی کل قلب متکبر جبار» خلاصه معنی آنکه زنگ و چرک می فرستد خدا بر هر دل متکبری و می فرماید: «انه لایحب المستکبرین» یعنی «به درستی که خدا دوست ندارد تکبرکنندگان را» و دیگر می فرماید «سأصرف عن آیاتی الذین یتکبرون» یعنی «زود باشد که برگردانم از آیات خود، روی کسانی را که تکبر می ورزند» و باز می فرماید: «ادخلوا أبواب جهنم خالدین فیها فبئس مثوی المتکبرین» یعنی «داخل شوید در درهای جهنم، در حالتی که مخلد خواهید بود در آن، پس بد مقامی است مقام تکبرکنندگان».