Зинҳор , то фиреби нафасу шайтонро нахурӣ ва худро соҳиби малакаи тавозуъ ,у холӣ аз мараз кибр ндонӣ , то неки мутмаини шӯй ва худро дар маърази озмоишу имтиҳони дароварӣ , зеро ки бисёр мешавад ки одамии иддаои холӣ бӯдан аз кибрро мекунад , балки худ низ чунон гумон мекунад вале чун вақт имтиҳон мерасад маълум мешавад ки ин мараз дар хФоёии нафас ӯ мзмрасту фиреби нафаси аммораро хӯрда ва худро бе кибри дониста , ва ба ин ҷиҳат аз муолиҷау муҷоҳида даст кашида

زنهار، تا فریب نفس و شیطان را نخوری و خود را صاحب ملکه تواضع، و خالی از مرض کبر ندانی، تا نیک مطمئن شوی و خود را در معرض آزمایش و امتحان درآوری، زیرا که بسیار می شود که آدمی ادعای خالی بودن از کبر را می کند، بلکه خود نیز چنان گمان می کند ولی چون وقت امتحان می رسد معلوم می شود که این مرض در خفایای نفس او مضمر است و فریب نفس اماره را خورده و خود را بی کبر دانسته، و به این جهت از معالجه و مجاهده دست کشیده

Ва аз барои ҳар як аз кибру тавозуъи ъломотӣ чандаст ки одамӣ ба онҳо имтиҳон ,у ҳолати нафас ӯ аз кибру тавозуъ шинохта мешавад .

و از برای هر یک از کبر و تواضع علاماتی چند است که آدمی به آنها امتحان، و حالت نفس او از کبر و تواضع شناخته می شود.

Ва аломати аввали онкӣ чун бо ақрону амсоли худ дар масъалае аз масоил , гуфтугӯ мекунад агар ҳақ бар забони эшон ҷорӣ шавад ,у ончӣ ӯ гуяд мутобиқ воқеъ набошад агар эътироф ба он кард ва аз инки ӯро бар ҳақ огоҳ сохтанд ва аз ғифлат бароварданд изҳори шукргузорӣ эшон намӯд ва Аслан бар ӯ эътирофу шукргузорӣ мушкил набӯд пас ин аломати он тавозуъаст ва агар қабули ҳақ аз эшону эътироф бар он гарон бошаду изҳори башшошату хуррамӣ натавонад намӯд маълумаст ки такаббур дорад ва бояд баъд аз таъаммул дар бадии оқибати он , дар хабосати нафаси худ таъаммул кунад ва дар садад муолиҷа барояд ва худро бар ончӣ гаронаст бар ӯ аз қабули ҳақ ва эътироф бидону шукргузории ҳақ гӯйон бидораду мукаррари иқрор ба аҷзу қусӯр худ кунад ва ба гӯяндаи ҳақ дуо кунад ва ӯро офарин ва ситоиш гуяд , то ин сифат аз ӯ рафъ шавад ва басо бошад ки дар хилвати музоиқа аз қабул ҳақ надораду лекин дар ҳузури мардум бар ӯ гарон бошад , дар ин вақт , кибр нахоҳад дошту лекини мубтало ба мараз риё хоҳад буд ва бояд онро муолиҷаи намояд ба наҳвӣ ки дар мараз риё бияёд .

و علامت اول آنکه چون با اقران و امثال خود در مسأله ای از مسائل، گفتگو می کند اگر حق بر زبان ایشان جاری شود، و آنچه او گوید مطابق واقع نباشد اگر اعتراف به آن کرد و از اینکه او را بر حق آگاه ساختند و از غفلت برآوردند اظهار شکرگزاری ایشان نمود و اصلا بر او اعتراف و شکرگزاری مشکل نبود پس این علامت آن تواضع است و اگر قبول حق از ایشان و اعتراف بر آن گران باشد و اظهار بشاشت و خرمی نتواند نمود معلوم است که تکبر دارد و باید بعد از تأمل در بدی عاقبت آن، در خباثت نفس خود تأمل کند و در صدد معالجه برآید و خود را بر آنچه گران است بر او از قبول حق و اعتراف بدان و شکرگزاری حق گویان بدارد و مکرر اقرار به عجز و قصور خود کند و به گوینده حق دعا کند و او را آفرین و ستایش گوید، تا این صفت از او رفع شود و بسا باشد که در خلوت مضایقه از قبول حق ندارد و لیکن در حضور مردم بر او گران باشد، در این وقت، کبر نخواهد داشت و لیکن مبتلا به مرض ریا خواهد بود و باید آن را معالجه نماید به نحوی که در مرض ریا بیاید.

Аломати дувуми онкӣ чун ба маҳофилу маҷомеъ ворид шавад бар ӯ гарон набошад ки амсолу ақрон бар ӯ мақдам нишинанд ва ӯ фурӯтар аз эшон нишинад , ва мутлақан тафовутӣ дар ҳол ӯ накунад ва ҳамчунин дар вақти роҳ рафтан , музоиқа надошта бошад ки ақаби ҳама роҳ равад ва агар чунин бошад , сифат кибр надорад ва агар бар ӯ гарон бошад , мутакаббираст ва бояд чора худ кунад ,у зери дасти амсол худ биншинаду ақаби эшон роҳ равад то аз ин мараз халос гардад .

علامت دوم آنکه چون به محافل و مجامع وارد شود بر او گران نباشد که امثال و اقران بر او مقدم نشینند و او فروتر از ایشان نشیند، و مطلقا تفاوتی در حال او نکند و همچنین در وقت راه رفتن، مضایقه نداشته باشد که عقب همه راه رود و اگر چنین باشد، صفت کبر ندارد و اگر بر او گران باشد، متکبر است و باید چاره خود کند، و زیر دست امثال خود بنشیند و عقب ایشان راه رود تا از این مرض خلاص گردد.

Ҳазрати содиқи алайҳ ассалом фармуданд ки « тавозуъ онаст ки одамӣ дар маконе ки пасттар аз ҷой ӯ бошад биншинад ва ба ҷоӣӣ ки поинтар аз ҷой дигар бошад розӣ шавад ва ба ҳар ки мулоқот кунад салом кунаду тарк муҷодала кунад , агар чаҳ ҳақ бо ӯ бошад ва нахоҳад ки ӯро бар тақвоу парҳезгорӣ мадҳ кунанд » .

حضرت صادق علیه السلام فرمودند که «تواضع آن است که آدمی در مکانی که پست تر از جای او باشد بنشیند و به جائی که پائین تر از جای دیگر باشد راضی شود و به هر که ملاقات کند سلام کند و ترک مجادله کند، اگر چه حق با او باشد و نخواهد که او را بر تقوی و پرهیزگاری مدح کنند».

Ва баъзе аз мутакаббирин толиби садр , мехоҳанд амрро муштабаҳ кунанд узр меоваранд ки муъмин набояд ки худро залил кунад ва баъзе аз муштабаҳон ба аҳли илм мутамассик мешаванд ки илмро набояд хор кард ва ин аз фиреби шайтон лъинаст эй бечораи мискини баъд аз онкии ҷамъӣ дар маҷлис аз амсолу ақрон ту бошад , чаҳ зиллатӣаст дар зери дасти онҳо нишастан ? ва чаҳ хорӣ аз барои илмаст ? сухан аз касонеаст ки онҳо низ мисли ту ҳастанд , ё наздик ба ту ин узр агар мсмўъ бошад дар ҷоӣӣаст ки агар муъминӣ дар маҷмаъи аҳл куфр бошад , ё соҳиби илмӣ дар маҷмаъи Фсоқу зулма ҳозир шавад илова бар ин , агар узри ту инаст , чаро агар иттифоқан дар ҷоӣии зер даст нишастӣ мутағаййири улҳол май шӯйу музтариб май гардӣ ? балки гоҳаст худро чун касе тасаввур мекунӣ ки айбӣ бар ӯ зоҳир шуда ва ба як бори зери дасти нишастан , зиллати имону илм ба вуҷӯд намеояд ҳазор мусулмону оламро май бинӣ ки анвоъи мазаллат ба эшон мерасад чунон мутағаййир нашӯй ки ба як « гази замини ҷоят тафовут кунад , ва чунон май доне ки ин ҳурмати имон ва илмаст на чунинаст , балки ин аз шоибаҳи ширк ва ҷаҳлӣаст ки дар ботин туаст ва баъзе аз мутакаббирин ҳастанд ки чун ворид маҷмаъӣ мешаванд ва дар садр , ҷоӣӣ наме бенанд дар саф нъол менишинанд , бо вуҷӯди инки миёни садру сафи нъоли ҷойу макони холӣ бисёраст ё баъзе арозилро миёни худу миёни касоне ки дар садранд менишонанд ки бФҳмоннд ки ӣнҷо ки мо нишастаем низ садраст , ё инки мо худ аз садр гузаштаем .

و بعضی از متکبرین طالب صدر، می خواهند امر را مشتبه کنند عذر می آورند که مومن نباید که خود را ذلیل کند و بعضی از مشتبهان به اهل علم متمسک می شوند که علم را نباید خوار کرد و این از فریب شیطان لعین است ای بیچاره مسکین بعد از آنکه جمعی در مجلس از امثال و اقران تو باشد، چه ذلتی است در زیر دست آنها نشستن؟ و چه خواری از برای علم است؟ سخن از کسانی است که آنها نیز مثل تو هستند، یا نزدیک به تو این عذر اگر مسموع باشد در جائی است که اگر مومنی در مجمع اهل کفر باشد، یا صاحب علمی در مجمع فساق و ظلمه حاضر شود علاوه بر این، اگر عذر تو این است، چرا اگر اتفاقا در جائی زیر دست نشستی متغیر الحال می شوی و مضطرب می گردی؟ بلکه گاه است خود را چون کسی تصور می کنی که عیبی بر او ظاهر شده و به یک بار زیر دست نشستن، ذلت ایمان و علم به وجود نمی آید هزار مسلمان و عالم را می بینی که انواع مذلت به ایشان می رسد چنان متغیر نشوی که به یک «گز زمین جایت تفاوت کند، و چنان می دانی که این حرمت ایمان و علم است نه چنین است، بلکه این از شایبه شرک و جهلی است که در باطن تو است و بعضی از متکبرین هستند که چون وارد مجمعی می شوند و در صدر، جائی نمی بینند در صف نعال می نشینند، با وجود اینکه میان صدر و صف نعال جای و مکان خالی بسیار است یا بعضی اراذل را میان خود و میان کسانی که در صدرند می نشانند که بفهمانند که اینجا که ما نشسته ایم نیز صدر است، یا اینکه ما خود از صدر گذشته ایم.

Ва гоҳаст дар зовия эй ки садр қарор додаанд ҷо нест зовияи дигари муқобили онро дар сафи нъоли рӯ ба худ мекунад ва менишинад ва басо бошад дар роҳ рафтан чун муяссар нашавад ки мақдам бар ҳама шавад андакии худро пас мекашад то фосилаи миён ӯу пеши афтодагон ҳосил шавад ва инҳо ҳамаи натиҷаи кибру хабосати нафас ,у итоат шайтонаст ва ин бечорагон , ин аъмолро мекунанд ба ҷиҳати иззати худ ва намедонанд ки зиракон , ба хабосати нафаси эшон барме хуранд .

و گاه است در زاویه ای که صدر قرار داده اند جا نیست زاویه دیگر مقابل آن را در صف نعال رو به خود می کند و می نشیند و بسا باشد در راه رفتن چون میسر نشود که مقدم بر همه شود اندکی خود را پس می کشد تا فاصله میان او و پیش افتادگان حاصل شود و اینها همه نتیجه کبر و خباثت نفس، و اطاعت شیطان است و این بیچارگان، این اعمال را می کنند به جهت عزت خود و نمی دانند که زیرکان، به خباثت نفس ایشان برمی خورند.

Аломати сими онкии пешӣ гирифтан дар салом кардан бар ӯ гарон набошад пас агар музоиқа доштау таваққуъи салом аз дигарон дошта бошад , мутакаббир хоҳад буду аҷаби онкии ҷамъӣ ки худро аз ҷумлаи аҳл илм медонанд савора дар кӯчау бозор май гузаранд ва аз пиёдагон ва нишастагон чашм салом доранду ҳоли онкии сазовор онаст ки истода бар нишаста ,у савора бар пиёда салом кунадов бар эшон ки яке аз сунани суннӣаи пайғамбари охируззамонро олати такаббури худ қарор додаанд .

علامت سِیُّم آنکه پیشی گرفتن در سلام کردن بر او گران نباشد پس اگر مضایقه داشته و توقع سلام از دیگران داشته باشد، متکبر خواهد بود و عجب آنکه جمعی که خود را از جمله اهل علم می دانند سواره در کوچه و بازار می گذرند و از پیادگان و نشستگان چشم سلام دارند و حال آنکه سزاوار آن است که ایستاده بر نشسته، و سواره بر پیاده سلام کند اف بر ایشان که یکی از سنن سنیه پیغمبر آخرالزمان را آلت تکبر خود قرار داده اند.

Аломати чаҳоруми онкӣ чун фақир бенўоӣӣ ӯро даъватии намояд иҷобат кунад ва ба меҳмонӣ ӯ ё ҳоҷатии дигар ки аз ӯ талабида баравад ва ба ҷиҳати ҳоҷати руфақоу хуишон , ба кӯча ва бозор омад ва шуд намояд агар ин бар он гарон бошад такаббур дорад ва ҳамчунин заруриёти хонаи худро аз обу ҳемау гӯшту сабзӣу амсоли инҳоро аз бозор харида худ бардорад ва ба хона оварад , агар бар ӯ гарон набошад мутавозеъасту алои мутакаббир ва агар дар хилват музоиқа надошта бошад ва дар назари мардум бар ӯ гарон бошад мубтало ба мараз риё хоҳад буд .

علامت چهارم آنکه چون فقیر بی نوائی او را دعوتی نماید اجابت کند و به مهمانی او یا حاجتی دیگر که از او طلبیده برود و به جهت حاجت رفقا و خویشان، به کوچه و بازار آمد و شد نماید اگر این بر آن گران باشد تکبر دارد و همچنین ضروریات خانه خود را از آب و هیمه و گوشت و سبزی و امثال اینها را از بازار خریده خود بردارد و به خانه آورد، اگر بر او گران نباشد متواضع است و الا متکبر و اگر در خلوت مضایقه نداشته باشد و در نظر مردم بر او گران باشد مبتلا به مرض ریا خواهد بود.

Ҳазрати Амиралмӯъминини алайҳ ассалом фармуданд ки « бардоштан чизе ва ба хона овардан ба ҷиҳати аёл , аз камоли мардии чизе кам намекунад » « рӯзии он сарвари як дарҳам гӯшт хариданд ва бар гӯшаи радои мубораки гирифта ба хона май бурданди баъзе аз асҳоб арз карданд ё Амиралмӯъминин ба ман даҳ то биоварам фармуд : соҳиби аёл , сазовортараст ки бардорад » ва Марвӣаст ки « ҳазрати эмоми содиқи алайҳи ассаломи мардӣ аз аҳли Мадинаро дид ки чизеро аз барои аёл худ харида буд ва май барад , чун ҳазратро дид шарм кард ҳазрат ба ӯ фармуд ки аз барои аёлат харидае ва бардоштае ? ба худои қисм ки агар аҳли Мадинаи набуданд ҳар оинаи дӯсти доштам ки ман низ аз барои аёли худ чизеи бихарам ва бурдорам »у зоҳир онаст ки чун дар он вақт аз амсоли он бузургвори ин навъи рафтор матаъориф набӯд , ва дар назари мардум қабеҳ менамӯд ,у мӯҷиби айб кардани мардумону ғайбат кардану мазаммати намӯдан эшон мешуд , ба ин ҷиҳати он ҳазрат иҷтиноб мефармуданд ва аз онҷо мстФод мешавад ки чунончии амре ба ҳаддӣ расад ки иртикоби он дар урф қабеҳ бошаду боис ин шавад ки мардум ба ғайбат кардани соҳиби он машғӯл шаванд , тарк кардан он беҳтараст ва ин нисбат ба ашхосу вилоёт ва асрҳо мухталиф мешавад , пас бояд ҳар каси мулоҳизаи онро бикунаду манот онаст ки ба ҳади қабоҳат ва мазаммат расад пас ҳон , то фиреби худро нахурӣу такаббурро ба ин восита муртакиб нашӯй

حضرت امیرالمومنین علیه السلام فرمودند که «برداشتن چیزی و به خانه آوردن به جهت عیال، از کمال مردی چیزی کم نمی کند» «روزی آن سرور یک درهم گوشت خریدند و بر گوشه ردای مبارک گرفته به خانه می بردند بعضی از اصحاب عرض کردند یا امیرالمومنین به من ده تا بیاورم فرمود: صاحب عیال، سزاوارتر است که بردارد» و مروی است که «حضرت امام صادق علیه السلام مردی از اهل مدینه را دید که چیزی را از برای عیال خود خریده بود و می برد، چون حضرت را دید شرم کرد حضرت به او فرمود که از برای عیالت خریده ای و برداشته ای؟ به خدا قسم که اگر اهل مدینه نبودند هر آینه دوست داشتم که من نیز از برای عیال خود چیزی بخرم و بردارم» و ظاهر آن است که چون در آن وقت از امثال آن بزرگوار این نوع رفتار متعارف نبود، و در نظر مردم قبیح می نمود، و موجب عیب کردن مردمان و غیبت کردن و مذمت نمودن ایشان می شد، به این جهت آن حضرت اجتناب می فرمودند و از آنجا مستفاد می شود که چنانچه امری به حدی رسد که ارتکاب آن در عرف قبیح باشد و باعث این شود که مردم به غیبت کردن صاحب آن مشغول شوند، ترک کردن آن بهتر است و این نسبت به اشخاص و ولایات و عصرها مختلف می شود، پس باید هر کس ملاحظه آن را بکند و مناط آن است که به حد قباحت و مذمت رسد پس هان، تا فریب خود را نخوری و تکبر را به این واسطه مرتکب نشوی

Аломати панҷуми онкӣ бар ӯ пӯшидани ҷомаҳои сабку дурушту куҳнау чирк гарон набошад , ки агар дар банди пӯшидани либоси нафис , ва бар таҳсили ҷомаи фахри ҳарис бошад ва онро шараф ва бузургӣ донад мутакаббир хоҳад буду ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам фармуд ки « инасту ҷуз ин нест ки ман банда Эй ҳастам ки бар рӯй хок менишинам ва чизе мехӯрам ,у ҷомаи пашмина май пӯшам ,у шутурро май бандам ,у ангуштони худро май лӣсам , ва чун бандае маро бихонад иҷобат мекунам , пас ҳар ки тариқаи маро тарк кунад аз ман нест » ва Марвӣаст ки « Сайиди анбёءи слии аллоҳи алайҳу ?алау силами пероҳаниро пӯшида буданд ва дар вақти вафоти он ҳазрат берун овараданд , аз пашм буд ва дувоздаҳ васла дошт , ки чанд васлаи он аз пӯсти гӯсфанд буд » « ба салмон гуфтанд ки чаро ҷомаи нав наме пӯшӣ ? гуфт : ман банда ҳастам ҳар вақт озод шавам хоҳам пӯшед »у ҳазрати расӯли слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам фармуд ки « ҷома кам қимату пасти пӯшидан аз имонаст » « Сайиди авлиёъ дар замони хилофати зоҳирӣа , ҷомае бисёр куҳна ки бар он пина бисёр буд пӯшида буд , баъзе аз асҳоб бо ӯ итоб кард ҳазрат фармуд : дар он чанд фоида ҳаст : яке онкии муминин , иқтидо ба ман мекунанд ва чунин рафтор мекунанду дигари онкии дилро хошиъ мекунад ва аз кибр пок мегирданд »

علامت پنجم آنکه بر او پوشیدن جامه های سبک و درشت و کهنه و چرک گران نباشد، که اگر در بند پوشیدن لباس نفیس، و بر تحصیل جامه فاخر حریص باشد و آن را شرف و بزرگی داند متکبر خواهد بود و حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود که «این است و جز این نیست که من بنده ای هستم که بر روی خاک می نشینم و چیزی می خورم، و جامه پشمینه می پوشم، و شتر را می بندم، و انگشتان خود را می لیسم، و چون بنده ای مرا بخواند اجابت می کنم، پس هر که طریقه مرا ترک کند از من نیست» و مروی است که «سید انبیاء صلی الله علیه و آله و سلم پیراهنی را پوشیده بودند و در وقت وفات آن حضرت بیرون آوردند، از پشم بود و دوازده وصله داشت، که چند وصله آن از پوست گوسفند بود» «به سلمان گفتند که چرا جامه نو نمی پوشی؟ گفت: من بنده هستم هر وقت آزاد شوم خواهم پوشید» و حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم فرمود که «جامه کم قیمت و پست پوشیدن از ایمان است» «سید اولیاء در زمان خلافت ظاهریه، جامه ای بسیار کهنه که بر آن پینه بسیار بود پوشیده بود، بعضی از اصحاب با او عتاب کرد حضرت فرمود: در آن چند فایده هست: یکی آنکه مومنین، اقتدا به من می کنند و چنین رفتار می کنند و دیگر آنکه دل را خاشع می کند و از کبر پاک می گرداند»

Аломати шашуми онкӣ бо канизону ғуломони худ дар як суфра таом хӯрд ва бо эшон ҳамхӯрокӣ кунад , агар бар ӯ гарон набошад мутавозеъасту алои мутакаббир .

علامت ششم آنکه با کنیزان و غلامان خود در یک سفره طعام خورد و با ایشان همخوراکی کند، اگر بر او گران نباشد متواضع است و الا متکبر.

Шахсе аз аҳли Балх ривоят кунад ки « бо султони сарири артзоءи алии бен Мӯсои алрзои алайҳи ассалом дар сафари хуросон ҳамроҳ будам рӯзии суфра ҳозир карданд , пас ҳазрати ҳамаи мулозимони худ аз ходимон ,у ғуломони сиёҳро бар суфра ҷамъ карданд , ман арз кардам : фидоӣ ту шавам агар суфраи ҷдоӣӣ аз барои эшон қарори диҳӣ беҳтар аст фармуд : сокит бош , ба дурустӣ ки худои ҳамаи якеу дайни ҳамаи якеу падару модари ҳама якеаст ,у ҷазоӣ ҳар касро ба қадари амал ӯ медиҳанд » .

شخصی از اهل بلخ روایت کند که «با سلطان سریر ارتضاء علی بن موسی الرضا علیه السلام در سفر خراسان همراه بودم روزی سفره حاضر کردند، پس حضرت همه ملازمان خود از خادمان، و غلامان سیاه را بر سفره جمع کردند، من عرض کردم: فدای تو شوم اگر سفره جدائی از برای ایشان قرار دهی بهتر است فرمود: ساکت باش، به درستی که خدای همه یکی و دین همه یکی و پدر و مادر همه یکی است، و جزای هر کس را به قدر عمل او می دهند».

Ва махфӣ намонад ки имтиҳонот ва озмоишҳои кибру тавозуъ , мунҳасир ба инҳо нест , балки аъмолу осории дигар бисёр ҳаст , монанди инки бихоҳад касе дар пеш ӯ боистад ҳазрати Амиралмӯъминини алайҳ ассалом фармуданд ки « ҳар ки хоҳад мардӣ аз аҳли оташро бинад нигоҳ кунад ба мардӣ ки нишаста ва дар баробар ӯ тайифае истода бошанд » баъзе аз саҳоба нақл кардаанд ки « аҳадӣ дар назд асҳоби пайғамбар аз он сарвари азизтару муҳтарам тар набӯд чун нишаста буданду ҳазрат ворид мешуд ба ҷиҳат ӯ аз ҷои барнамеи хостнд чун медонистанд ки он ҳазрат аз он кароҳат дорад » .

و مخفی نماند که امتحانات و آزمایشهای کبر و تواضع، منحصر به اینها نیست، بلکه اعمال و آثاری دیگر بسیار هست، مانند اینکه بخواهد کسی در پیش او بایستد حضرت امیرالمومنین علیه السلام فرمودند که «هر که خواهد مردی از اهل آتش را بیند نگاه کند به مردی که نشسته و در برابر او طایفه ای ایستاده باشند» بعضی از صحابه نقل کرده اند که «احدی در نزد اصحاب پیغمبر از آن سرور عزیزتر و محترم تر نبود چون نشسته بودند و حضرت وارد می شد به جهت او از جای برنمی خاستند چون می دانستند که آن حضرت از آن کراهت دارد».

Ва аз ҷумлаи ъломоти кибр инаст ки танҳо дар кӯча ва бозор наравад ва хоҳад ки дайгарии ҳамроҳ ӯ бошад ва баъзе мутакаббирин ҳастанд ки чун касеро наёбанд , савораи роҳи раванд .

و از جمله علامات کبر این است که تنها در کوچه و بازار نرود و خواهد که دیگری همراه او باشد و بعضی متکبرین هستند که چون کسی را نیابند، سواره راه روند.

Марвӣаст ки « ҳар ки касе дар ақаб ӯ роҳ равад модоме ки чунинаст даврӣ ӯ аз худо зиёд мешавад »у ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?алау силами баъзе авқот бо асҳоби роҳ май рафтанду асҳобро пеш меандохтанд ва худ миёни эшон роҳ май рафтанд » .

مروی است که «هر که کسی در عقب او راه رود مادامی که چنین است دوری او از خدا زیاد می شود» و حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم بعضی اوقات با اصحاب راه می رفتند و اصحاب را پیش می انداختند و خود میان ایشان راه می رفتند».

Ва боз аз ҷумлаи ъломоти кибр инаст ки аз зиёрат кардан баъзе ашхос музоиқа кунад , агар чаҳ дар зиёрати онҳо фоидае аз барои ӯ бошад ва музоиқа кунад аз ҳамнишинии фуқароу марӣзону озори дорон .

و باز از جمله علامات کبر این است که از زیارت کردن بعضی اشخاص مضایقه کند، اگر چه در زیارت آنها فایده ای از برای او باشد و مضایقه کند از همنشینی فقرا و مریضان و آزار داران.

Марвӣаст ки « мардии обилаи бароварда буду обила ӯ чирк бардоштау пӯсти он рафта буд ва бар ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?алау силам дохил шуд дар вақте ки он ҳазрат ба чиз хӯрдан машғӯл буданд , он шахси паҳлавӣ ҳар ки нишаст аз пеш ӯ бархест , ҳазрат ӯро паҳлавӣ худ нишонед ва бо ӯ чизе хӯрд » « рӯзии он ҳазрат бо асҳоб , чизе мехӯрданд , мардӣ ки нохушӣ музминӣ дошту мардум аз ӯ мутанаффир буданд ворид шуд , ҳазрат ӯро бар паҳлавӣ худ нишонед ва фармуд : чизе бихӯр » .

مروی است که «مردی آبله برآورده بود و آبله او چرک برداشته و پوست آن رفته بود و بر حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم داخل شد در وقتی که آن حضرت به چیز خوردن مشغول بودند، آن شخص پهلوی هر که نشست از پیش او برخاست، حضرت او را پهلوی خود نشانید و با او چیزی خورد» «روزی آن حضرت با اصحاب، چیزی می خوردند، مردی که ناخوشی مزمنی داشت و مردم از او متنفر بودند وارد شد، حضرت او را بر پهلوی خود نشانید و فرمود: چیزی بخور».

Ва ъломоти дигар аз барои кибр бисёраст ки кибр ба он шинохта мешаваду тариқау рафтори Сайиди анбёءи слии аллоҳи алайҳу ?алау силами ҷомеъи ҷамеъи ъломоти тавозуъ ,у холӣ аз ҳамаи шўоиби кибр буд , пас сазовори уммат ӯ онкии иқтидо ба ӯ намоянд .

و علامات دیگر از برای کبر بسیار است که کبر به آن شناخته می شود و طریقه و رفتار سید انبیاء صلی الله علیه و آله و سلم جامع جمیع علامات تواضع، و خالی از همه شوایب کبر بود، پس سزاوار امت او آنکه اقتدا به او نمایند.

Абӯи Саиди хидрӣ ки аз асҳоби ҳазрати расӯли слии аллоҳи алайҳу ?алау силам буд ривоят карда ки « он ҳазрати худ алаф ба шутур медод , ва онро май басту хона роҳ мерафту гӯсфандро медӯшед ва наълин худро пина мекарду ҷомаи худро васла менамӯд ва бо хидматкорон чиз мехӯрд ва чун ходим аз даст Асия кашӣдан хаста мешуд он ҳазрати худ Асия мекашид ва аз бозори чизе май харид ва ба даст ё ба гӯшаи ҷома худ мегирифт ва ба хона меоварад ва бо ғанӣу фақиру кучаку бузург мусофаҳа мекард ва ба ҳар ки барме хӯрд аз кучаку бузургу сиёҳу сифеду озоду банда , аз намозгузорон , ибтидо ба салом мекард ҷомаи хонау берун ӯ яке буд ҳар ки ӯро мехонд иҷобат мекарду пайвастаи жулидау ғубори олӯда буд , ба ончӣ ӯро даъват мекарданд ҳақир наме шимурд , агар чаҳ ҳеҷ биҷузи хурмои пусида наме буд , субҳ аз барои шоми чизе нигоҳ намедошту шом аз барои субҳи чизе захира намекард саҳли алмўнаҳ буд хуши халқу Карими алтбъу кушодаи рӯ буд ва бо мардумони некӯ муошират мекард табассуми кунон буд беханда ,у андӯҳнок буд беабус дар амри дайн , муҳкаму шадид буд бесахтӣу дуруштӣ бо мардумони мутавозеъу фурӯтан буд бемазаллат ва хорӣ бахшанда буд бе исрофи меҳрбон буд ба ҷамеъи хуишону ақорб , қариб буд ба ҷамеъи мусулмонону аҳли зимма , дил ӯ рақиқ буду пайвастаи сар ба пеши афканда буду ҳаргизи ин қадар чиз намехӯрд ки тухма [ сӯъи ҳозима ] шавад ва ҳеҷ вақти дасти тамаъ ба чизе дароз намекард » .

ابو سعید خدری که از اصحاب حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم بود روایت کرده که «آن حضرت خود علف به شتر می داد، و آن را می بست و خانه راه می رفت و گوسفند را می دوشید و نعلین خود را پینه می کرد و جامه خود را وصله می نمود و با خدمتکاران چیز می خورد و چون خادم از دست آسیا کشیدن خسته می شد آن حضرت خود آسیا می کشید و از بازار چیزی می خرید و به دست یا به گوشه جامه خود می گرفت و به خانه می آورد و با غنی و فقیر و کوچک و بزرگ مصافحه می کرد و به هر که برمی خورد از کوچک و بزرگ و سیاه و سفید و آزاد و بنده، از نمازگزاران، ابتدا به سلام می کرد جامه خانه و بیرون او یکی بود هر که او را می خواند اجابت می کرد و پیوسته ژولیده و غبار آلوده بود، به آنچه او را دعوت می کردند حقیر نمی شمرد، اگر چه هیچ بجز خرمای پوسیده نمی بود، صبح از برای شام چیزی نگاه نمی داشت و شام از برای صبح چیزی ذخیره نمی کرد سهل المونه بود خوش خلق و کریم الطبع و گشاده رو بود و با مردمان نیکو معاشرت می کرد تبسم کنان بود بی خنده، و اندوهناک بود بی عبوس در امر دین، محکم و شدید بود بی سختی و درشتی با مردمان متواضع و فروتن بود بی مذلت و خواری بخشنده بود بی اسراف مهربان بود به جمیع خویشان و اقارب، قریب بود به جمیع مسلمانان و اهل ذمه، دل او رقیق بود و پیوسته سر به پیش افکنده بود و هرگز این قدر چیز نمی خورد که تخمه [سوء هاضمه] شود و هیچ وقت دست طمع به چیزی دراز نمی کرد».