Донистӣ ки дунё иборатаст аз ҳар чизе ки дар он аз барои бандаи пеш аз мурдан насибӣ ҳаст хоҳи неъмат вмол бошад , ё мансабу ҷоҳ , ё мтобъти шаҳвати шикаму фараҷ , ё талаб улуввау бартарӣу такаббуру интиқому ғазабу тшФии ғайз ё ғайри инҳоу болҷмлаҳ аз барои дунёи шуъабу фурӯъӣ беҳадасту лекини аъзами офоти он ки мутаъаллиқ ба қувва шҳўиаҳаст моласт , зеро ки ҳар зиндае муҳтоҷ ба онаст .

دانستی که دنیا عبارت است از هر چیزی که در آن از برای بنده پیش از مردن نصیبی هست خواه نعمت ومال باشد، یا منصب و جاه، یا متابعت شهوت شکم و فرج، یا طلب علو و برتری و تکبر و انتقام و غضب و تشفی غیظ یا غیر اینها و بالجمله از برای دنیا شعب و فروعی بی حد است و لیکن اعظم آفات آن که متعلق به قوه شهویه است مال است، زیرا که هر زنده ای محتاج به آن است.

Ва аз барои мол , фавойид бисёр ,у офоту ғўоил бешуморӣасту тамизи хубу бади он дар ниҳояти съўбт ва ашколаст , зеро ки аз набӯдани мол , сифати фақру эҳтиёҷ ба ҳам мерасад ва аз вуҷӯди он , васфи Ганау сирват ҳосил мешавад ва ин ҳар ду сифатӣаст ки худои бандагони худро ба онҳо имтиҳон мефармоед .

و از برای مال، فواید بسیار، و آفات و غوایل بی شماری است و تمیز خوب و بد آن در نهایت صعوبت و اشکال است، زیرا که از نبودن مال، صفت فقر و احتیاج به هم می رسد و از وجود آن، وصف غنا و ثروت حاصل می شود و این هر دو صفتی است که خدا بندگان خود را به آنها امتحان می فرماید.

Ва аз барои фақир , ду ҳолат мутасаввираст : ҳирсу қаноат ки яке Маҳмӯду дайгарӣ мазмумаст .

و از برای فقیر، دو حالت متصور است: حرص و قناعت که یکی محمود و دیگری مذموم است.

Ва ҳарис бар ду қисмаст : яке : ҳарисӣаст ки ҳирси он ба касбу санъат карданаст , бидӯни тамаъ дар моли мардуму дайгарии онкии ҳирс ӯ ба гирифтани моли мардум ба зӯру зулм , ё ба ткдӣ ва суоласт ва ҳар ду тайифа ҳалоканд гӯи тайифаи охири бадтар аз аввалӣ бошад .

و حریص بر دو قسم است: یکی: حریصی است که حرص آن به کسب و صنعت کردن است، بدون طمع در مال مردم و دیگری آنکه حرص او به گرفتن مال مردم به زور و ظلم، یا به تکدی و سوال است و هر دو طایفه هلاک اند گو طایفه آخر بدتر از اولی باشد.

Ва аз барои ғанӣ низ ду ҳолатаст : имсоку базли яке мамдуҳу дайгарии мазмум .

و از برای غنی نیز دو حالت است: امساک و بذل یکی ممدوح و دیگری مذموم.

Ва базли ҳам бар ду навъаст : миёна рӯйу исрофи аввали Маҳмӯду сонии мазмуму ғайри инҳо .

و بذل هم بر دو نوع است: میانه روی و اسراف اول محمود و ثانی مذموم و غیر اینها.