Ва он иборатаст аз имсок кардан дар мақомӣ ки бояд базл карду надодани ончиро ки бояд дод ва он тараф тафритасту ифроти он , исрофаст , ки иборатаст аз харҷ кардан ончӣ набояд харҷ кард ва ин ду тараф , мазмумасту васати онҳо , ки сифати ҷӯад ва сахо бӯда бошад писандида ва Маҳмӯдаст ва махфӣ намонад ки сифати бухл , натиҷаи муҳаббати дунёу самара онаст ва ин , аз ҷумлаи сифоти хабисау ахлоқ разилааст .

و آن عبارت است از امساک کردن در مقامی که باید بذل کرد و ندادن آنچه را که باید داد و آن طرف تفریط است و افراط آن، اسراف است، که عبارت است از خرج کردن آنچه نباید خرج کرد و این دو طرف، مذموم است و وسط آنها، که صفت جود و سخا بوده باشد پسندیده و محمود است و مخفی نماند که صفت بخل، نتیجه محبت دنیا و ثمره آن است و این، از جمله صفات خبیثه و اخلاق رذیله است.

Ва худоӣ таъолӣ мефармоед : «у лои иҳсбни аллазӣнаи ибхлўни бмои отиҳми аллоҳи ман фазлаи ҳўи хирои ?лаами бали ҳўи шари ?лаами ситўқўни мо бхлўо ба явми алқимаҳ » хулосаи маънии онкӣ « гумон накунанд касоне ки бухл меварзанд ба ончии худо аз фазли худ ба эшон атои фармӯда , ки ин хайр эшонаст балки ин шараст аз барои эшон , ва зуд бошад ки дар рӯзи қиёмати ончиро бухл кардаанд тавқ шавад ва ба гардан эшон уфтад »у ҳазрати расӯли слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам фармуд ки « зинҳор , гирд бухл нигарадед ки он ҳалок кард касонеро ки пеш аз шумо буданд ва эшонро бар ин дошт ки хӯни якдигарро рехтанду ончӣ бар эшон ҳаром буд ҳалол шимурданд » ва аз он ҳазрат Марваст ки « бухл , давраст аз биҳишт , ва наздикаст ба оташу ҷоҳили сахии маҳбӯб тараст назд худо , аз олами бахил » ва фармуд ки « бухл , дарахтӣаст ки решаи он ба дарахти зи қавми фурӯи рафта ва баъзе аз шохҳои худро ба дунё овехтааст пас ҳар ки ба шохӣ аз он чанг занад ӯро дохил оташ мекунад огоҳ бошед ки бухл , ношӣ аз куфрасту оқибати куфр оташаст » ва низ аз он сарвар Марвӣаст ки бошад касе аз шумо бигӯед ки бахил беҳтараст аз золим ва чаҳ зулмӣ бадтараст дар назд худо аз бухли қисм ёд намӯдааст худо ба иззату азимату ҷалоли худ ки бахил биҳишт накунад » ва « шахсе дар ҷиҳод дар хизмати он ҳазрат кушта шуд занӣ бар ӯ мегирист ва мегуфт : « вои шҳидоаҳ » ҳазрат фармуд ки чаҳ май доне ки ӯ шаҳидаст ? шояд ки ӯ сухан бефоида мегуфта ё бахил бӯда » рӯзии он бузургвори мардиро дид ки пардаи каъбаро гирифта мегуяд : « худоё ба ҳурмати ин хона , гуноҳ маро биёмурз ҳазрат фармуд : бигӯ бубинам чаҳ гуноҳ кардае ? арз кард ки гуноҳи ман бузургтар аз онаст ки бигӯям фармуд ки гуноҳи ту бузургтараст ё замин ? гуфт : гуноҳ ман фармуд : гуноҳи ту бузургтараст ё кӯҳҳо ? гуфт : гуноҳ ман фармуд : гуноҳи ту бузургаст ё дарёҳо ? гуфт : гуноҳ ман гуфт : гуноҳи ту аъзам тараст ё осмонҳо ? гуфт : гуноҳ ман фармуд : гуноҳи ту аъзамаст ё арш ? гуфт : гуноҳ ман фармуд : гуноҳи ту аъзамаст ё худо ? гуфт : худои аъзам ва аъло ва аҷаласт пас ҳазрат фармуд : бигӯ гуноҳи худро арз кард :

و خدای تعالی می فرماید: «و لا یحسبن الذین یبخلون بما آتیهم الله من فضله هو خیرا لهم بل هو شر لهم سیطوقون ما بخلوا به یوم القیمه» خلاصه معنی آنکه «گمان نکنند کسانی که بخل می ورزند به آنچه خدا از فضل خود به ایشان عطا فرموده، که این خیر ایشان است بلکه این شر است از برای ایشان، و زود باشد که در روز قیامت آنچه را بخل کرده اند طوق شود و به گردن ایشان افتد» و حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم فرمود که «زنهار، گرد بخل نگردید که آن هلاک کرد کسانی را که پیش از شما بودند و ایشان را بر این داشت که خون یکدیگر را ریختند و آنچه بر ایشان حرام بود حلال شمردند» و از آن حضرت مرو است که «بخل، دور است از بهشت، و نزدیک است به آتش و جاهل سخی محبوب تر است نزد خدا، از عالم بخیل» و فرمود که «بخل، درختی است که ریشه آن به درخت ز قوم فرو رفته و بعضی از شاخهای خود را به دنیا آویخته است پس هر که به شاخی از آن چنگ زند او را داخل آتش می کند آگاه باشید که بخل، ناشی از کفر است و عاقبت کفر آتش است» و نیز از آن سرور مروی است که باشد کسی از شما بگوید که بخیل بهتر است از ظالم و چه ظلمی بدتر است در نزد خدا از بخل قسم یاد نموده است خدا به عزت و عظمت و جلال خود که بخیل بهشت نکند» و «شخصی در جهاد در خدمت آن حضرت کشته شد زنی بر او می گریست و می گفت: «وا شهیداه» حضرت فرمود که چه می دانی که او شهید است؟ شاید که او سخن بی فایده می گفته یا بخیل بوده» روزی آن بزرگوار مردی را دید که پرده کعبه را گرفته می گوید: «خدایا به حرمت این خانه، گناه مرا بیامرز حضرت فرمود: بگو ببینم چه گناه کرده ای؟ عرض کرد که گناه من بزرگتر از آن است که بگویم فرمود که گناه تو بزرگتر است یا زمین؟ گفت: گناه من فرمود: گناه تو بزرگتر است یا کوهها؟ گفت: گناه من فرمود: گناه تو بزرگ است یا دریاها؟ گفت: گناه من گفت: گناه تو اعظم تر است یا آسمان ها؟ گفت: گناه من فرمود: گناه تو اعظم است یا عرش؟ گفت: گناه من فرمود: گناه تو اعظم است یا خدا؟ گفت: خدا اعظم و اعلی و اجل است پس حضرت فرمود: بگو گناه خود را عرض کرد:

ё расӯли аллоҳи ман марди соҳиби сирватам ва ҳар вақти фақирии рӯ ба ман меояд ки аз ман чизе бихоҳад гуё шуълаи оташии рӯ ба ман меоварад ҳазрат фармуд : даври шӯ аз ман вмро ба оташи худ мсўзони қисм ба он хдоӣӣ ки маро ба ҳидояту каромат барангехтааст ки агар миёни рукн ва мақом боистӣ ва ду ҳазор сол намоз кунӣ ва ин қадар гиря кунӣ ки наҳрҳо аз оби чашми ту ҷорӣ шаваду дарахтон сероб гирданду бимирӣ ва лӣим бошӣ худои туро сарнигӯн ба ҷаҳаннам май афканд » ва Марвӣаст ки « ду малик муваккиланд ки дар ҳар сабоҳӣ Нидо мекунанд ки худовандо мол ҳар бахилро талаф кун ва ҳар ки инфоқ кунад , иваз ба ӯ каромат кун »у ахбор дар мазаммати сифати бухл , беҳад ,у хориҷ аз ҳиз ъадаст , бо ин ки худ ин сифат , мутазаммини мафосид бешумор дар охирату дунёст ҳатто инки таҷриба шудааст ки нигоҳ кардан ба рӯй бахил , дилро мегирад ва онро торик мекунад ва мушоҳидааст ки ҳар ки лӣим ва бахиласт , дар назарҳо хор ва залиласт .

یا رسول الله من مرد صاحب ثروتم و هر وقت فقیری رو به من می آید که از من چیزی بخواهد گویا شعله آتشی رو به من می آورد حضرت فرمود: دور شو از من ومرا به آتش خود مسوزان قسم به آن خدائی که مرا به هدایت و کرامت برانگیخته است که اگر میان رکن و مقام بایستی و دو هزار سال نماز کنی و این قدر گریه کنی که نهرها از آب چشم تو جاری شود و درختان سیراب گردند و بمیری و لئیم باشی خدا تو را سرنگون به جهنم می افکند» و مروی است که «دو ملک موکلند که در هر صباحی ندا می کنند که خداوندا مال هر بخیل را تلف کن و هر که انفاق کند، عوض به او کرامت کن» و اخبار در مذمت صفت بخل، بی حد، و خارج از حیز عد است، با این که خود این صفت، متضمن مفاسد بی شمار در آخرت و دنیاست حتی اینکه تجربه شده است که نگاه کردن به روی بخیل، دل را می گیرد و آن را تاریک می کند و مشاهده است که هر که لئیم و بخیل است، در نظرها خوار و ذلیل است.

Ҳамчунон ки пешвои аҳли карами Амиралмӯъминини алайҳ ассалом фармуд ки « бухл , соҳиби худро ҳақир ва беқадар мекунад » ва аз бухлу имсок , арзу обрӯии одамӣ бар бод фано меравад балки ҳамчунон ки он ҳазрат тасреҳ фармуданду мушоҳида шудаи авлоди бахил бо ӯ душман , ва ҳеҷ бахилиро дар олам дӯстӣ нест аҳлу аёлаши чашм ба марг ӯ кушодау фарзандонаши дида бар роҳи вафот ӯ ниҳода ва он мискини бечора , бо вуҷӯд макунат , ба сахтӣ , ва бо чандини вусъат , ба танагӣ мегузаронад зиндагонӣ ӯ дар дунё чун фуқаро ,у муҳосибау муохза ӯ дар уқбо , муҳосиба ва муохза ағниёст дар дунёи хору залил , ва дар уқбо ба азоб ?илем гирифтор .

همچنان که پیشوای اهل کرم امیرالمومنین علیه السلام فرمود که «بخل، صاحب خود را حقیر و بی قدر می کند» و از بخل و امساک، عرض و آبروی آدمی بر باد فنا می رود بلکه همچنان که آن حضرت تصریح فرمودند و مشاهده شده اولاد بخیل با او دشمن، و هیچ بخیلی را در عالم دوستی نیست اهل و عیالش چشم به مرگ او گشاده و فرزندانش دیده بر راه وفات او نهاده و آن مسکین بیچاره، با وجود مکنت، به سختی، و با چندین وسعت، به تنگی می گذراند زندگانی او در دنیا چون فقرا، و محاسبه و مواخذه او در عقبی، محاسبه و مواخذه اغنیاست در دنیا خوار و ذلیل، و در عقبی به عذاب الیم گرفتار.