Фасл : муқобили ин ду сифати разила , яъне ҷаҳли мураккабу ҳайрат , яқинасту ақали маротиби он эътиқоди собити ҷаззами мутобиқ воқеъаст пас эътиқодӣ ки мутобиқ воқеъ набошад аз афрод яқин нест , агар чаҳ соҳиби он ҷузам дошта бошад ба инки мутобиқ воқеъаст , балки ҷаҳл мураккаб хоҳад буд пас чунон ки донистӣ яқин , зиди ҳайрат ва шакаст аз он роҳ ки ҷузам дар он муътабарасту муқобили ҷаҳл мураккабаст , чун мувофиқат бо воқеъ дар он лозимасту мавриди яқину мутаъаллиқи он , ё аз лавозиму аҷзоӣ имонаст монанди : вуҷӯди воҷиби субҳонау сифоти камолӣа ӯу мабоҳиси мутаъаллиқа ба набуввату имомату аҳволи ншأаҳи охират ё онро мдхлитӣ дар имон нест чун ҳақоиқи умӯрӣ ки имон бидӯни онҳо тамому ҷоҳил ба онҳо аз аҳл исломаст .

فصل: مقابل این دو صفت رذیله، یعنی جهل مرکب و حیرت، یقین است و اقل مراتب آن اعتقاد ثابت جازم مطابق واقع است پس اعتقادی که مطابق واقع نباشد از افراد یقین نیست، اگر چه صاحب آن جزم داشته باشد به اینکه مطابق واقع است، بلکه جهل مرکب خواهد بود پس چنان که دانستی یقین، ضد حیرت و شک است از آن راه که جزم در آن معتبر است و مقابل جهل مرکب است، چون موافقت با واقع در آن لازم است و مورد یقین و متعلق آن، یا از لوازم و اجزای ایمان است مانند: وجود واجب سبحانه و صفات کمالیه او و مباحث متعلقه به نبوت و امامت و احوال نشأه آخرت یا آن را مدخلیتی در ایمان نیست چون حقایق اموری که ایمان بدون آنها تمام و جاهل به آنها از اهل اسلام است.

Ва чунонкӣ ишора шуд мутлақи илму яқини хоҳ дар умӯрӣ ки мутаъаллиқа ба дайн бошад ё ғайри дайн , шахси нафаси инсониро камол ,у шоҳиди рӯҳро ҳасан ва ҷамоласт ,у вусӯл ба съодотро боису духул дар хайли муҷаррадотро мўрс аст

و چنانکه اشاره شد مطلق علم و یقین خواه در اموری که متعلقه به دین باشد یا غیر دین، شخص نفس انسانی را کمال، و شاهد روح را حسن و جمال است، و وصول به سعادات را باعث و دخول در خیل مجردات را مورث است

Балии яқин дар мабоҳиси илоҳӣау матолиби динӣа дар таҳсили съодоти ухравӣа , акмал , ва дар такмили нуфуси инсонӣа адхласт , зеро ки имон мавқуф бидон , балки асли ону айн онаст ,у соири улӯми шоху барги он ,у растгорӣ дар охират бидӯни он ғайри ҳосил ,у фоқиди он дар ҳизби куффор дохиласт .

بلی یقین در مباحث الهیه و مطالب دینیه در تحصیل سعادات اخرویه، اکمل، و در تکمیل نفوس انسانیه ادخل است، زیرا که ایمان موقوف بدان، بلکه اصل آن و عین آن است، و سایر علوم شاخ و برگ آن، و رستگاری در آخرت بدون آن غیر حاصل، و فاقد آن در حزب کفار داخل است.

Ва болҷмлаҳ шаккӣ нест ки мартабаи яқини ашрафи фазойил ,у афзали камолот ,у аҳами ахлоқ ,у аъзам сифотаст кимиёии саодату миъроҷ кароматаст эксири Акбару кибрят аҳмараст ташрифӣаст ки қомати қобилият ҳар кас бидон ороста шуд муҳаррами хлўтхонаҳ инс гардид ва афсарӣаст ки торак ҳар банда ба он пероста шуд қадам дар ҳарами қудси ниҳод .

و بالجمله شکی نیست که مرتبه یقین اشرف فضایل، و افضل کمالات، و اهم اخلاق، و اعظم صفات است کیمیای سعادت و معراج کرامت است اکسیر اکبر و کبریت احمر است تشریفی است که قامت قابلیت هر کس بدان آراسته شد محرم خلوتخانه انس گردید و افسری است که تارک هر بنده به آن پیراسته شد قدم در حرم قدس نهاد.

Ва ба ин сабаби Сайиди русули слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам фармуданд ки « ҳар ки ба ӯ ато карда шуд насиб ӯ аз яқину сабр , чаҳ бок ӯро аз ончӣ фӯт шавад ӯро аз рӯзаи рӯзу ибодати шаб » .

و به این سبب سید رسل صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند که «هر که به او عطا کرده شد نصیب او از یقین و صبر، چه باک او را از آنچه فوت شود او را از روزه روز و عبادت شب».

Ва фармуданд : « алиқини алоямони калла » яъне : « ҳамаи имон яқинаст » ва низ аз он ҳазрат Марвӣаст ки « ҳеҷ одамӣ нест магари инки аз барои ӯ гуноҳон бисёрасту лекин ҳар ки ақл ӯ тому яқин ӯ комил бошад гуноҳони зарар наме расонад , зеро ки ҳаргоҳ гуноҳӣ кунад пушаймон мешавад ва истиғфор мекунад гуноҳон ӯ омирзида мешаваду фазилатӣ аз барои ӯ боқӣ мемонад ки ӯро дохил биҳишт мекунанд » .

و فرمودند: «الیقین الایمان کله» یعنی: «همه ایمان یقین است» و نیز از آن حضرت مروی است که «هیچ آدمی نیست مگر اینکه از برای او گناهان بسیار است و لیکن هر که عقل او تام و یقین او کامل باشد گناهان ضرر نمی رساند، زیرا که هرگاه گناهی کند پشیمان می شود و استغفار می کند گناهان او آمرزیده می شود و فضیلتی از برای او باقی می ماند که او را داخل بهشت می کنند».

Ва ҳазрати эмоми ҷаъфари содиқи алайҳ ассалом фармуданд ки « амали андак бо давому яқин , беҳтараст дар назд худо аз амал бисёр бидӯни яқин » ва басо бошад ки шайтон дар мақоми фиреб инсон барояд ва ӯро дар назд худ соҳиби яқини вонмоид ва чунон донад ки дар ақоид аз барои ӯ яқини ҳосил , ва ба он мартабаи азмӣ восиласту ҳоли инки на чунинаст , балки аз барои соҳиби яқини ъломотӣ чандаст ки расӣдан ба мартабаи яқин аз онҳо шинохта мешавад .

و حضرت امام جعفر صادق علیه السلام فرمودند که «عمل اندک با دوام و یقین، بهتر است در نزد خدا از عمل بسیار بدون یقین» و بسا باشد که شیطان در مقام فریب انسان برآید و او را در نزد خود صاحب یقین وانماید و چنان داند که در عقاید از برای او یقین حاصل، و به آن مرتبه عظمی واصل است و حال اینکه نه چنین است، بلکه از برای صاحب یقین علاماتی چند است که رسیدن به مرتبه یقین از آنها شناخته می شود.