Аввали онкӣ дар умӯри худ илтифот ба ғайр парвардгор накунаду мақосиду матолиби худро аз ғайр ӯ наҷуеду эътимод ӯ биҷуз ӯ набошад , аз ҳар ҳавлу қувваи биҷузи ҳавлу қувва , худовандгори безор , ва ҳар қудратии биҷузи қудрати офаридагор дар назар ӯ беэътибору хор , ва на кориро аз худ бинад ва на асарӣ , на худро манша амре донад ва на дайгарӣ , балки ҳамаи умӯрро мустанад ба зоти муқаддас ӯу ҳамаи аҳволро мансӯб ба вуҷӯди муқаддас ӯ донад , ва чунон донад ки ончӣ аз барои ӯ муқаддараст ба ӯ хоҳад расед ва дар ин ҳангом аз барои ӯ тафовутӣ нахоҳад буд миёни фақр , сирват , мараз , сиҳҳат , иззат , зиллат , мадҳ , зм , бартарӣ , пастӣ , давлату тиҳии дастии лекин дар ин вақти чашм аз Васоити пӯшидау манбаи ҳамаи аҳволро аз як сарчашма мебинад ва ӯро ҳакими мутлақу хайр маҳз медонад .

اول آنکه در امور خود التفات به غیر پروردگار نکند و مقاصد و مطالب خود را از غیر او نجوید و اعتماد او بجز او نباشد، از هر حول و قوه بجز حول و قوه، خداوندگار بیزار، و هر قدرتی بجز قدرت آفریدگار در نظر او بی اعتبار و خوار، و نه کاری را از خود بیند و نه اثری، نه خود را منشأ امری داند و نه دیگری، بلکه همه امور را مستند به ذات مقدس او و همه احوال را منسوب به وجود مقدس او داند، و چنان داند که آنچه از برای او مقدر است به او خواهد رسید و در این هنگام از برای او تفاوتی نخواهد بود میان فقر، ثروت، مرض، صحت، عزت، ذلت، مدح، ذم، برتری، پستی، دولت و تهی دستی لیکن در این وقت چشم از وسایط پوشیده و منبع همه احوال را از یک سرچشمه می بیند و او را حکیم مطلق و خیر محض می داند.

Аз ҳазрати эмоми ҷаъфари содиқи алайҳи ассалом Марвӣаст ки « ҳар ки яқин ӯ сусту эътиқод ӯ заъиф бошад худро розӣ мекунад ки мутавассил ба асбоб ва Васоит шаваду пайравии русуму одот ва гуфтугӯҳои мардуми намояду саъй дар умӯри дунёу ҷамъи захорифи ин орияти срокнд ба забон иқрор мекунад ки ҳар атоу манъӣ аз худост ва намерасад ба бандаи магари ончии парвардгори қисмат ӯ карда , вале феъл ӯ мунофӣ қавлашаст ва ба дил инкор мекунад ончиро ба забони иқрор май намояд » .

از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام مروی است که «هر که یقین او سست و اعتقاد او ضعیف باشد خود را راضی می کند که متوسل به اسباب و وسایط شود و پیروی رسوم و عادات و گفتگوهای مردم نماید و سعی در امور دنیا و جمع زخارف این عاریت سراکند به زبان اقرار می کند که هر عطا و منعی از خداست و نمی رسد به بنده مگر آنچه پروردگار قسمت او کرده، ولی فعل او منافی قولش است و به دل انکار می کند آنچه را به زبان اقرار می نماید».

Ва низ аз он ҳазрат Марвӣаст ки ҳазрат : « ҳеҷ чиз нест магари ин ки аз барои ӯ ҳаддӣаст баъзе арз карданд ҳад таваккул чист ? фармуданд : яқин , арз шуд ки ҳад яқин чист ? фармуд : онаст ки бо вуҷӯди худо аз ҳеҷ чиз натарсад » .

و نیز از آن حضرت مروی است که حضرت: «هیچ چیز نیست مگر این که از برای او حدی است بعضی عرض کردند حد توکل چیست؟ فرمودند: یقین، عرض شد که حد یقین چیست؟ فرمود: آن است که با وجود خدا از هیچ چیز نترسد».

Дувуми онкӣ дар ҳамаи авқот дар ниҳояти зиллату инкисор дар хизмат парвардгор бӯдау рӯзу шаби машғӯли баҷо овардани хизмат ӯ ,у пинҳону ошкор дар бандагӣу итоат ӯ , ҳамагии овомири шариъати ҳуққаро амтсоли намояд , ва аз ҷумла навоҳӣ ӯ иҷтиноб кунад , хилвати хотирро аз ғайри ёд ӯ холӣ созад ,у хонаи дилро аз муҳаббат ӯ пардозад ,у дил ӯ ҷузи ёди ҳақро фаромӯш ,у забонаш аз ғайри ном ӯ хомӯш гардад , зеро ки соҳиби яқини худро пайваста дар пешгоҳи шуҳуди ҳазрати ҳақи ҳозир , ва ӯро ба аъмолу афъоли худ матлаъ ва нозир мебинад .

دوم آنکه در همه اوقات در نهایت ذلت و انکسار در خدمت پروردگار بوده و روز و شب مشغول بجا آوردن خدمت او، و پنهان و آشکار در بندگی و اطاعت او، همگی اوامر شریعت حقه را امتثال نماید، و از جمله نواهی او اجتناب کند، خلوت خاطر را از غیر یاد او خالی سازد، و خانه دل را از محبت او پردازد، و دل او جز یاد حق را فراموش، و زبانش از غیر نام او خاموش گردد، زیرا که صاحب یقین خود را پیوسته در پیشگاه شهود حضرت حق حاضر، و او را به اعمال و افعال خود مطلع و ناظر می بیند.

Пас ҳамеша ғариқи арақи хиҷлату шармандагӣ ,у қарини ҳаё ва сарафкандагӣ хоҳад буд ,у биҷузи ончии ризои худо дар он аст нахоҳад пардохту болҷмлаҳи яқин ӯ ба инки худованди олам бар ҷамеъи аъмолу афъол ӯ огоҳ ва ҳар амалиро муҳосиба ва ҷзоӣӣаст ҳамроҳ , доим ӯро дар мақоми итоат ва фармонбардорӣ медораду яқин ӯ ба ончии ҳақи субҳонау таъолӣ ба ӯ атои фармӯда аз анвоъи неъматҳои зоҳирӣау ботинӣаи пайваста ӯро қарини шармсорӣу радиф шукргузорӣ месозад ва аз яқин ба ончии парвардгор дар дори қарор аз сарвару баҳҷату айшу роҳат ба бандагон ато мефармоед ҳамеша дар мақоми тамаъ ва умедворӣ хоҳад буд ва аз яқин ба инки ихтиёр ҳар амре дар қабзаи иқтидору қудрат ҳақаст ва аз ончӣ аз ӯ содир мешавад мувофиқи анояту мутобиқи ҳикмат ва маслиҳатаст пайваста дар маҳали сабру ризоу хўшнўдӣ аз қазо , ва аз тбдлоти аҳвол , тағйирӣ дар ҳол ӯ роҳ нахоҳад ёфт ва ба сабаби яқин ӯ бар сромдни айёми ҳаёту ончии баъд аз мурданаст аз заҳамоту ақабот , рӯзу шаб дар ҳузну андӯҳ ва ба ҷиҳати яқин ӯ ба фанои дунёу пастии он , матоъи дунявӣ дар назар ӯ хор ва беэътибор хоҳад буд .

پس همیشه غریق عرق خجلت و شرمندگی، و قرین حیا و سرافکندگی خواهد بود، و بجز آنچه رضای خدا در آن است نخواهد پرداخت و بالجمله یقین او به اینکه خداوند عالم بر جمیع اعمال و افعال او آگاه و هر عملی را محاسبه و جزائی است همراه، دائم او را در مقام اطاعت و فرمانبرداری می دارد و یقین او به آنچه حق سبحانه و تعالی به او عطا فرموده از انواع نعمتهای ظاهریه و باطنیه پیوسته او را قرین شرمساری و ردیف شکرگزاری می سازد و از یقین به آنچه پروردگار در دار قرار از سرور و بهجت و عیش و راحت به بندگان عطا می فرماید همیشه در مقام طمع و امیدواری خواهد بود و از یقین به اینکه اختیار هر امری در قبضه اقتدار و قدرت حق است و از آنچه از او صادر می شود موافق عنایت و مطابق حکمت و مصلحت است پیوسته در محل صبر و رضا و خوشنودی از قضا، و از تبدلات احوال، تغییری در حال او راه نخواهد یافت و به سبب یقین او بر سرآمدن ایام حیات و آنچه بعد از مردن است از زحمات و عقبات، روز و شب در حزن و اندوه و به جهت یقین او به فنای دنیا و پستی آن، متاع دنیوی در نظر او خوار و بی اعتبار خواهد بود.

Ҳамчунон ки ҳазрати содиқи алайҳ ассалом фармуданд ки « дар ганҷӣ ки ҳазрати Хизр ба Мӯсои алайҳи ассалом хабар дод лавҳӣ буд ки дар он навишта буд : аҷаб дорам аз касе ки яқин ба марг дошта бошад чигуна Фрҳнок мегардад ва аҷаб дорам аз касе ки яқин ба қазоу қадар илоҳӣ дошта бошад чигуна ғамнок мешавад ва аҷаб дорам аз касе ки яқин ба бевафое дунё дорад чигуна дил ба он май бандад ва ба он мутмаин мегардад ва аз яқин ӯ ба қудрату азимати офаридагори доим дар мақом « даҳшат » ва « ҳайбат » ва « ваҳшат »у изтироб ва « хашят » хоҳад буд ва ба ин ҷиҳати хушўъу зиллату хавфу хашяти Сайиди коиноти алайҳи афзали алтҳёт ба мартабае буд ки ҳар ки ӯро дар вақти роҳ рафтан мулоҳиза менамӯд чунон гумон мекард ки бар рӯй дар меуфтад ва аз яқин ӯ ба камолоти ғайри мутаноҳӣаи ҳақ ва бо ҷамоли томи ҷамили мутлақ ҳамеша дар мақоми шавқу муҳаббат , балки дар вела ва ҳайрат хоҳад буду ҳикоёти асҳоби яқин аз анбёء ва мурсалину أўлёءи комилин дар хавфу шавқ ,у ончӣ аз барои эшон рӯ медод аз тағайюру тазалзулу изтироб ва велау баҳҷат ва « астғроқ » , чаҳ дар ҳоли намоз ва чаҳ дар ғайри он машҳуру кутуби тавориху қасас ба онҳо машҳунаст ғашҳои Сайиди коинот дар авқоти муноҷоти гӯшзади хос ва ом гашта ва бе худӣҳои Сайиди аўсёء дар ҳангоми слўаҳи мутавотири миёни аҳли ислом шуда ва чигуна касе ки яқини воқеъ ба худованди мутаъол ,у илм ба азимату ҷалол ӯ дошта бошад ва ӯро матлаъ бар хФоёии аҳволу дақоиқи аъмол худ донад маъсият ӯро мекунад ва дар ҳолати иштиғол ба ибодот ӯу истодан дар хизмат ӯ , ваҳшату хашяту инфеъолу хиҷлат аз барои ӯ ҳосил намешавад ?у ҳоли инки мушоҳида мекунем ки касе дар ҳузур шахсе бошад аз акобри дунё ки ӯро фии алҷмлаҳ шавкатӣ бӯда бошад бо вуҷӯди илм ӯ ба пастӣ дар зоти он , дар аввалу охир ба навъе инфеъолу даҳшат аз барои ӯ ҳосил мешавад ки аз худ ғофил мегардаду ҷамеъи ҳавоси худро мутаваҷҷеҳу мултафит ӯ мегирданд .

همچنان که حضرت صادق علیه السلام فرمودند که «در گنجی که حضرت خضر به موسی علیه السلام خبر داد لوحی بود که در آن نوشته بود: عجب دارم از کسی که یقین به مرگ داشته باشد چگونه فرحناک می گردد و عجب دارم از کسی که یقین به قضا و قدر الهی داشته باشد چگونه غمناک می شود و عجب دارم از کسی که یقین به بی وفایی دنیا دارد چگونه دل به آن می بندد و به آن مطمئن می گردد و از یقین او به قدرت و عظمت آفریدگار دائم در مقام «دهشت» و «هیبت» و «وحشت» و اضطراب و «خشیت» خواهد بود و به این جهت خشوع و ذلت و خوف و خشیت سید کاینات علیه افضل التحیات به مرتبه ای بود که هر که او را در وقت راه رفتن ملاحظه می نمود چنان گمان می کرد که بر روی در می افتد و از یقین او به کمالات غیر متناهیه حق و با جمال تام جمیل مطلق همیشه در مقام شوق و محبت، بلکه در وله و حیرت خواهد بود و حکایات اصحاب یقین از انبیاء و مرسلین و أولیاء کاملین در خوف و شوق، و آنچه از برای ایشان رو می داد از تغیر و تزلزل و اضطراب و وله و بهجت و «استغراق»، چه در حال نماز و چه در غیر آن مشهور و کتب تواریخ و قصص به آنها مشحون است غش های سید کاینات در اوقات مناجات گوشزد خاص و عام گشته و بی خودیهای سید اوصیاء در هنگام صلوه متواتر میان اهل اسلام شده و چگونه کسی که یقین واقع به خداوند متعال، و علم به عظمت و جلال او داشته باشد و او را مطلع بر خفایای احوال و دقایق اعمال خود داند معصیت او را می کند و در حالت اشتغال به عبادات او و ایستادن در خدمت او، وحشت و خشیت و انفعال و خجلت از برای او حاصل نمی شود؟ و حال اینکه مشاهده می کنیم که کسی در حضور شخصی باشد از اکابر دنیا که او را فی الجمله شوکتی بوده باشد با وجود علم او به پستی در ذات آن، در اول و آخر به نوعی انفعال و دهشت از برای او حاصل می شود که از خود غافل می گردد و جمیع حواس خود را متوجه و ملتفت او می گرداند.

Сеюм онкии мустаҷоби алдъўаҳ балки каромот бӯда бошад , зеро ки ҳар қадари яқини инсон зиёд мешавад ҷанбаи таҷарруд ӯ ғолиб мегардад ва ба ин сабаби қувваи тасарруф дар ҷамеъи маводи коинот ки аз шаън муҷаррадотаст ба ҷиҳат ӯ ҳосил мешавад .

سوم آنکه مستجاب الدعوه بلکه کرامات بوده باشد، زیرا که هر قدر یقین انسان زیاد می شود جنبه تجرد او غالب می گردد و به این سبب قوه تصرف در جمیع مواد کائنات که از شأن مجردات است به جهت او حاصل می شود.

Ва аз ҳазрати эмоми ҷаъфари содиқи алайҳи ассалом Марвӣаст ки фармуданд : « яқини бандаро май расонад ба ҳар мартабаи баланду мақоми арҷманд , ҳамчунон ки расӯли худои слии аллоҳи алайҳу ?алау силам хабар доданд аз шаъни яқин дар вақте ки дар хизмати он ҳазрат мазкӯр шуд ки исои бен Марями алайҳи ассалом бар рӯй об роҳ мерафт фармуданд ки ҳаргоҳи яқин ӯ зиёдтар май буд ҳар оина бар рӯй ҳаво низ роҳ мерафт » ва аз ин ҳадиси шариф мстФод мешавад ки ҳар киро яқини болотар , қудрат ӯ бар каромоти бештар ва аз ончӣ мазкӯр шуд зоҳир гардид ки яқини ҷомеъи ҷамеъи фазойилу ҳовии ҳамаи маҳосин хасоиласт ва бидон ки аз барои он се мартабааст :

و از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام مروی است که فرمودند: «یقین بنده را می رساند به هر مرتبه بلند و مقام ارجمند، همچنان که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم خبر دادند از شأن یقین در وقتی که در خدمت آن حضرت مذکور شد که عیسی بن مریم علیه السلام بر روی آب راه می رفت فرمودند که هرگاه یقین او زیادتر می بود هر آینه بر روی هوا نیز راه می رفت» و از این حدیث شریف مستفاد می شود که هر که را یقین بالاتر، قدرت او بر کرامات بیشتر و از آنچه مذکور شد ظاهر گردید که یقین جامع جمیع فضایل و حاوی همه محاسن خصایل است و بدان که از برای آن سه مرتبه است: