Бидон ки ҳасад , ё одамиро бар он медорад ки изҳори онро кунад дар ҳақи маҳсуд ,у афъолу ақволи нописанд изҳор созаду забон ба ғайбату бдгўӣӣ ӯ кушояду такаббуру бартарӣ бар ӯ намояд , ба наҳвӣ ки ҳасад ӯ зоҳир шавад ё худро аз изҳори он нигоҳ дорад ва аз осору афъолӣ ки далолат кунад бар ҳасади иҷтиноби намояд , аммо дар ботини заволи неъмат ӯро толиб , ва ба мусӣбату ?илам ӯ роғибаст ва аз ин ҷиҳати ҳам мутлақан бар худ хашмнок нест .
بدان که حسد، یا آدمی را بر آن می دارد که اظهار آن را کند در حق محسود، و افعال و اقوال ناپسند اظهار سازد و زبان به غیبت و بدگوئی او گشاید و تکبر و برتری بر او نماید، به نحوی که حسد او ظاهر شود یا خود را از اظهار آن نگاه دارد و از آثار و افعالی که دلالت کند بر حسد اجتناب نماید، اما در باطن زوال نعمت او را طالب، و به مصیبت و الم او راغب است و از این جهت هم مطلقا بر خود خشمناک نیست.
Ва шаккӣ нест ки ин ҳар ду қисм , ҳарому мазмум ,у соҳиби он дар шаръу ақли мъотб ва млўмасту нафаси шахс , дар ҳар ду сӯрати бемор , ва ба зулмату кудурат гирифтораст .
و شکی نیست که این هر دو قسم، حرام و مذموم، و صاحب آن در شرع و عقل معاتب و ملوم است و نفس شخص، در هر دو صورت بیمار، و به ظلمت و کدورت گرفتار است.
Балӣ дар қисми аввал , илова бар ибтилоӣ ӯ ба марази ҳасад , маосии дигар низ аз ӯ содир мегардад , ки модоме ки ҳалят аз маҳсуд ҳосил накунад аз мзлмаҳу ваболи онҳо мстхлс намешавад .
بلی در قسم اول، علاوه بر ابتلای او به مرض حسد، معاصی دیگر نیز از او صادر می گردد، که مادامی که حلیت از محسود حاصل نکند از مظلمه و وبال آنها مستخلص نمی شود.
Ва аммо дар қисми дувум , аз ин навъи мзлмаҳ холӣасту илова бар инки осори ҳасад аз ӯ ба зуҳӯр намерасад , бар худ низ хашмнок бошаду атсоФи худро ба ин сифат макрӯҳ дошта бошад ва агар гоҳе асари ҳасад аз ӯ бар сиблати саҳв , беихтиёр зоҳир шавад , дар мақоми итоб худ барояд дар ин сӯрат , мутлақан бар ӯ гуноҳӣ нахоҳад буду ғазаб ӯ бар худ , муқобила бо ҳасадӣ ки дар ботин ӯ ҳаст хоҳад намӯду нӯронӣати ин , мукофоти зулмати онро хоҳад кард .
و اما در قسم دوم، از این نوع مظلمه خالی است و علاوه بر اینکه آثار حسد از او به ظهور نمی رسد، بر خود نیز خشمناک باشد و اتصاف خود را به این صفت مکروه داشته باشد و اگر گاهی اثر حسد از او بر سبیل سهو، بی اختیار ظاهر شود، در مقام عتاب خود برآید در این صورت، مطلقا بر او گناهی نخواهد بود و غضب او بر خود، مقابله با حسدی که در باطن او هست خواهد نمود و نورانیت این، مکافات ظلمت آن را خواهد کرد.
Ва аммо бар асли майли қалбӣ ба заволи неъмат аз ғайр , маъсиятӣ мтрбт намешавад , зеро ки он ағлаб аз таҳти ихтиёр берунасту тағйир додани табъ ,у расонӣдани он ба мартабае ки некӣу бадӣ кардани нисбат ба ӯ мусовӣ ,у балоу неъмату ранҷу роҳат дар назд ӯ яксон бошад , кор ҳар касе несту мартаба Эй нест ки ҳар касе ба он тавонад расед .
و اما بر اصل میل قلبی به زوال نعمت از غیر، معصیتی متربت نمی شود، زیرا که آن اغلب از تحت اختیار بیرون است و تغییر دادن طبع، و رسانیدن آن به مرتبه ای که نیکی و بدی کردن نسبت به او مساوی، و بلا و نعمت و رنج و راحت در نزد او یکسان باشد، کار هر کسی نیست و مرتبه ای نیست که هر کسی به آن تواند رسید.
Балӣ касоне ҳастанд ки анвори маърифати парвардгор бар дару девори хонаи дили эшон партави афканда ,у ашаъаи лмъоти муҳаббати инс ӯ бар соҳати нафасашони тобида , ва ба ёд ӯ ёди ҳамаи чизеро фаромӯш карда .
بلی کسانی هستند که انوار معرفت پروردگار بر در و دیوار خانه دل ایشان پرتو افکنده، و اشعه لمعات محبت انس او بر ساحت نفسشان تابیده، و به یاد او یاد همه چیزی را فراموش کرده.
Чунон пар шуд фазои сина аз дӯст
چنان پر شد فضای سینه از دوست
Ки ёди хеш гум шуд аз замирам
که یاد خویش گم شد از ضمیرم
Аз мушоҳидаи ҷамоли азали волау мадҳуш , ва аз бодаи муҳаббати маҳбӯби ҳақиқӣ , масту биҳуш .
از مشاهده جمال ازل واله و مدهوش، و از باده محبت محبوب حقیقی، مست و بیهوش .
Ҳарифони хилвати сарои аласт
حریفان خلوت سرای الست
Ба як бода то нафхаи сувари маст
به یک باده تا نفخه صور مست
Ба рабти хоси ҷамеъи махлуқоти холиқ огоҳ гашта ,у нисбат ба офаринишро ба офаринандаи паии барда , ва яқин намӯдаанд ки ҷамеъи мавҷӯдот , ршҳаҳ эй аз рашаҳоти вуҷӯди як кас ,у ҳамаи коинот , қатрае аз дароӣ вуҷӯди он зот ақдасанд тамомати зодагони корхонаи вуҷӯдро як дояи парваридау ҳамаи атфоли сарои офариниш , аз як пистони шери мкидаҳи ташнаи лабони олами кунро обхўрш аз як чашмаи раҳмату бараҳнагони бодияи имконро халъати вуҷӯд аз як кисватаст ва ин тайифаро чун тараққӣ дар мартабае ҳосил шуда басо бошад ба ҷоӣӣ расанд ки тамомати оламро ба назари дӯстӣу раҳмати бибинанду ҳамаро ба чашми бандагии як мавло назар кунанд ва гӯйанд :
به ربط خاص جمیع مخلوقات خالق آگاه گشته، و نسبت به آفرینش را به آفریننده پی برده، و یقین نموده اند که جمیع موجودات، رشحه ای از رشحات وجود یک کس، و همه کاینات، قطره ای از درای وجود آن ذات اقدسند تمامت زادگان کارخانه وجود را یک دایه پروریده و همه اطفال سرای آفرینش، از یک پستان شیر مکیده تشنه لبان عالم کون را آبخورش از یک چشمه رحمت و برهنگان بادیه امکان را خلعت وجود از یک کسوت است و این طایفه را چون ترقی در مرتبه ای حاصل شده بسا باشد به جائی رسند که تمامت عالم را به نظر دوستی و رحمت ببینند و همه را به چشم بندگی یک مولی نظر کنند و گویند:
Сулҳ кул кардем бо хайли башар
صلح کل کردیم با خیل بشر
Ту ба мо бад мекуну некии нигар
تو به ما بد می کن و نیکی نگر
Ҳеҷ касро ба чашми бадӣ нигоҳ намекунанд ва агар чаҳ аз ӯ ҳазор гӯнаи балӣа ба эшон расад , зеро ки ба ҳар ки менигаранд аз худӣ ӯ ғофил ,у нисбат ӯро ба мабдаи кул мулоҳиза мекунанд .
هیچ کس را به چشم بدی نگاه نمی کنند و اگر چه از او هزار گونه بلیه به ایشان رسد، زیرا که به هر که می نگرند از خودی او غافل، و نسبت او را به مبدأ کل ملاحظه می کنند.
Ва ба ин сабаб ҳар чаҳ аз ӯ бар эшон ворид мешавад розӣ ва бар худ писанданд чун ҳар киро дӯстӣаст ҳамчунон ки ба балоӣ ӯ шодаст , ба ҳар чаҳ аз мансӯбон ӯ ба ӯ бирасад низ хушнӯдаст .
و به این سبب هر چه از او بر ایشان وارد می شود راضی و بر خود پسندند چون هر که را دوستی است همچنان که به بلای او شاد است، به هر چه از منسوبان او به او برسد نیز خشنود است.
На аз хораши ғами доман даридан
نه از خارش غم دامن دریدن
На аз теғаши ҳароси сар баридан
نه از تیغش هراس سر بریدن