Бидон ки зиди кӯтоҳӣ дар амр ба маърӯф ва наҳй аз мункир , саъйу иҷтиҳод дар онҳоаст ва ин аз аъзами шаъоъири дайн ,у ақўои аломати шариъат ва ойинаст ва он мақсад куллӣаст аз беъсати أнбёу أўсё ,у нойиби гардонӣдани мутадаййинин аз ълмоӣӣ ки мадори гардиши Осиёи ҷамеъ адёнасту ихтилоли он мӯҷиб бозмондан он аз давр онаст ва аз ин ҷиҳати мадҳу тарғиб ба он дар оёту ахбор бе поёни расида ,у амр ба он шуда .

بدان که ضد کوتاهی در امر به معروف و نهی از منکر، سعی و اجتهاد در آنها است و این از اعظم شعائر دین، و اقوای علامت شریعت و آئین است و آن مقصد کلی است از بعثت أنبیا و أوصیا، و نایب گردانیدن متدینین از علمائی که مدار گردش آسیای جمیع ادیان است و اختلال آن موجب بازماندن آن از دور آن است و از این جهت مدح و ترغیب به آن در آیات و اخبار بی پایان رسیده، و امر به آن شده.

Худованд олам мефармоед : «у лткни мнкми ИМАи идъўни илои алхиру иأмрўни болмърўФу инҳўни ани алмнкру أўлӣки ҳам алмФлҳўн » яъне « бояд аз шумо тайифа Эй бошанд ки мардумро ба хайр бихонанду амр ба маърӯф кунанд ва наҳй аз мункири намоянд ва ин тайифаи рстгороннд » ва низ мефармоед : « кантами хайри ИМАи ахрҷти ллноси томрўни болмърўФу тнҳўни ани алмнкр » яъне « шумо беҳтарин умматӣ ҳастед ки берун омадаед , зеро ки амр мекунед ба маърӯф ва наҳй мекунед аз мункир » ва аз ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?алау силам Марвӣаст ки ба хдоӣӣ ки ҷони ман дар қабза қудрат ӯст ки албата шуморо яке аз ду чиз хоҳад буд : ё онкии амр ба маърӯф кунеду аҳли маосиро аз мункирот боз доред ё онкии ҳақи азобӣ аз назд худ бар шумо гуморд ва ҳар чанд дуо кунед иҷобат накунад » ва низ аз он ҳазрат манқӯласт ки « ҷамеъи аъмоли ҳасанау ҷиҳод дар роҳи худо дар пеши амр ба маърӯф ва наҳй аз мункир нест магар мисли ҷуръае дар пеши дарёӣ бепоён » ва аз он ҳазрат Марвӣаст ки « худои таъолии ҳеҷ пайғамбариро мабъус накард магари инки аз барои ӯ хавоси асҳоб чанд ҳастанд , ва он пайғамбар дар миёни эшон ба қадре ки худо мехоҳад макс мекунад ва ба китоби худоу овомир ӯ амал мекунад , то инки худои қабзи рӯҳи он пайғамбарро кунад он хавос май монанди ва ба китоби худоу амр ӯу тариқаи пайғамбар ӯ амал май намоянд ва чун эшон мунқариз шуданд баъд аз эшон ҳам тайифа Эй мерасанд ки бар сар минбарҳо менишинанд ки қавли эшон маърӯф ,у амали эшон мункираст пас ҳар вақти шумо ин замонро дарёбед воҷибаст бар ҳар муъминӣ ки бо эшон ҷиҳод ва дифо кунад ва агар қудрат надошта бошад дар дил бо эшон низо дошта бошад ва ба ғайр аз ин , исломӣ нест » ва аз ҳазрати Амиралмӯъминини алайҳи ассалом Марвӣаст ки « амр ба маърӯф ва наҳй аз мункир , аҷал касеро наздик намекунад ,у рӯзӣ касеро кам намекунад ,у беҳтар аз ин , калом ҳақӣаст ки касе дар пеши ҳоким ҷобирӣ бигӯед » ва аз ҳазрати эмоми ҷаъфари содиқи алайҳи ассалом Марвӣаст ки « амр ба маърӯф ва наҳй аз мункир , тариқаи пайғамбарон ,у шева неконаст фаризаи азима Эйаст ки соири фароиз ба воситаи он ба пой дошта мешавад ва ба он роҳҳо амн мегардаду макосиб , ҳалол мешаваду мзлмаҳҳо ба соҳибонаш рад мешаваду замин обод мегардад ва аз душманони дайн интиқом кашида мешаваду амри шариъати истиқомат ба ҳам май расонад , пас ба дилҳои худ бар маъсияту аҳли он инкор кунеду инкори эшонро ба забон оваред ва рӯҳои эшонро бихарошед ва дар роҳи худо аз маломати маломаткунандагон хавфу андешаи мнмоӣид , пас агар қавли шуморо қабул карданд ва аз маъсият боз истоданд ва ба ҳақ руҷӯъ карданд дигари роҳӣу тасаллутӣ бар эшон нест , ба дурустӣ ки тасаллут бар касонеаст ки мардумонро зулм мекунанд ва дар замин ба ноҳақи саркашӣ май намоянд , ва эшонанд ки азобии дарднок аз барои эшон омодааст ва бо ин касон , ҷиҳод кунед , бо баданҳои худ ва душман доред эшонро ба дилҳои худ » ва дар баъзе ахбор воридаст ки « Мӯсои алайҳи ассалом бар парвардгор арз кард ки кадоми як аз бандагони ту рад назд ту маҳбӯб тараст ? хитоб расед : онкӣ дар таҳсили ризои мо чунон кӯшад ки дигарон дар таҳсили орзӯҳои худ ва касе ки ба паноҳи бандагони солеҳи мо даройад ва касе ки чун маъсият маро бибинад чунон ғзбнок гардад ки паланг аз барои худ , яъне аз андак ва бисёр халқ наяндешад ва аз куштан бок надорад » балӣ : муъмин бояд ки дар ҳоли муъоинаи маосӣ ба ҷиҳати таҳсили ризои парвардгори ҷаббори ғайрати дайн ,у асабяту ҳамияти чунон бар ӯ муставле гардад ки аз касрату қӯти мухолифон ҳақ наяндешад ва ба мҳобту стўти мулӯку салотин илтифот накунад ва дар нусрати ҳақ , аз молу ҷону обрӯ музоиқа нанамояд .

خداوند عالم می فرماید: «و لتکن منکم امه یدعون الی الخیر و یأمرون بالمعروف و ینهون عن المنکر و أولئک هم المفلحون» یعنی «باید از شما طایفه ای باشند که مردم را به خیر بخوانند و امر به معروف کنند و نهی از منکر نمایند و این طایفه رستگارانند» و نیز می فرماید: «کنتم خیر امه اخرجت للناس تامرون بالمعروف و تنهون عن المنکر» یعنی «شما بهترین امتی هستید که بیرون آمده اید، زیرا که امر می کنید به معروف و نهی می کنید از منکر» و از حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مروی است که به خدائی که جان من در قبضه قدرت اوست که البته شما را یکی از دو چیز خواهد بود: یا آنکه امر به معروف کنید و اهل معاصی را از منکرات باز دارید یا آنکه حق عذابی از نزد خود بر شما گمارد و هر چند دعا کنید اجابت نکند» و نیز از آن حضرت منقول است که «جمیع اعمال حسنه و جهاد در راه خدا در پیش امر به معروف و نهی از منکر نیست مگر مثل جرعه ای در پیش دریای بی پایان» و از آن حضرت مروی است که «خدای تعالی هیچ پیغمبری را مبعوث نکرد مگر اینکه از برای او خواص اصحاب چند هستند، و آن پیغمبر در میان ایشان به قدری که خدا می خواهد مکث می کند و به کتاب خدا و اوامر او عمل می کند، تا اینکه خدا قبض روح آن پیغمبر را کند آن خواص می مانند و به کتاب خدا و امر او و طریقه پیغمبر او عمل می نمایند و چون ایشان منقرض شدند بعد از ایشان هم طایفه ای می رسند که بر سر منبرها می نشینند که قول ایشان معروف، و عمل ایشان منکر است پس هر وقت شما این زمان را دریابید واجب است بر هر مومنی که با ایشان جهاد و دفاع کند و اگر قدرت نداشته باشد در دل با ایشان نزاع داشته باشد و به غیر از این، اسلامی نیست» و از حضرت امیرالمومنین علیه السلام مروی است که «امر به معروف و نهی از منکر، اجل کسی را نزدیک نمی کند، و روزی کسی را کم نمی کند، و بهتر از این، کلام حقی است که کسی در پیش حاکم جابری بگوید» و از حضرت امام جعفر صادق علیه السلام مروی است که «امر به معروف و نهی از منکر، طریقه پیغمبران، و شیوه نیکان است فریضه عظیمه ای است که سایر فرایض به واسطه آن به پای داشته می شود و به آن راهها امن می گردد و مکاسب، حلال می شود و مظلمه ها به صاحبانش رد می شود و زمین آباد می گردد و از دشمنان دین انتقام کشیده می شود و امر شریعت استقامت به هم می رساند، پس به دلهای خود بر معصیت و اهل آن انکار کنید و انکار ایشان را به زبان آورید و روهای ایشان را بخراشید و در راه خدا از ملامت ملامت کنندگان خوف و اندیشه منمائید، پس اگر قول شما را قبول کردند و از معصیت باز ایستادند و به حق رجوع کردند دیگر راهی و تسلطی بر ایشان نیست، به درستی که تسلط بر کسانی است که مردمان را ظلم می کنند و در زمین به ناحق سرکشی می نمایند، و ایشانند که عذابی دردناک از برای ایشان آماده است و با این کسان، جهاد کنید، با بدنهای خود و دشمن دارید ایشان را به دلهای خود» و در بعضی اخبار وارد است که «موسی علیه السلام بر پروردگار عرض کرد که کدام یک از بندگان تو رد نزد تو محبوب تر است؟ خطاب رسید: آنکه در تحصیل رضای ما چنان کوشد که دیگران در تحصیل آرزوهای خود و کسی که به پناه بندگان صالح ما درآید و کسی که چون معصیت مرا ببیند چنان غضبناک گردد که پلنگ از برای خود، یعنی از اندک و بسیار خلق نیندیشد و از کشتن باک ندارد» بلی: مومن باید که در حال معاینه معاصی به جهت تحصیل رضای پروردگار جبار غیرت دین، و عصبیت و حمیت چنان بر او مستولی گردد که از کثرت و قوت مخالفان حق نیندیشد و به مهابت و سطوت ملوک و سلاطین التفات نکند و در نصرت حق، از مال و جان و آبرو مضایقه ننماید.

Яке аз саҳоба ба ҳазрати расӯли слии аллоҳи алайҳу ?алау силам арз кард ки « кадоми як аз шаҳидон назд худо гиромӣ таранд ? фармуд : мардӣ ки дар пеши ҳокими золимии сухан ҳақ гуяд ва он золим ӯро бикашад ва агар накушуд дигари гуноҳ бар ӯ навишта намешавад » пас ҳар ки толиби саодату ризои ҳазрати раб алъзаҳ бошад , бояд дар ҳар вақт аз мулоҳизаи маосӣ , худдорӣ накунад ва чигуна касе ки худро банда худо донад дар ҳайни мушоҳидаи нофармонӣ ӯ худдорӣ тавонад кард ,у ҳоли инки ду нафар ки бо ҳам фии алҷмлаҳ рабтӣ доранд наметавонанд мулоҳизаи саҳли ингорӣ дар амри якдигарро бикунанд ва чаҳ рабтӣ аз холиқяти болотар ва бартараст ? ва касе ки худро вобаста ба дайгарӣ донад , монанди ҳокими нисбат ба подшоҳ , ё мулозими ҳокими нисбат ба ҳоким , ё амсоли онҳо агар бибинад ки касе мухолифати он шахсро мекунад дар садади муовизау мунозиъа барме ояд пас чигуна мешавад ки касе мухолифати парвардгорро бибинад ва мутаарриз нагардад ,у ризои мардумро бар ризои худо мақдам дорад ва ба таҷрибаи собит , ва аз ахбору осор зоҳир мегардад ки поси шариъати доштан ,у ҳиммат бар ислоҳи ҳоли бандагони худо гумоштан , мӯҷиби иззат ,у ғалабаи ҳурмат дар назарҳо ,у тӯл умр мегардад .

یکی از صحابه به حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم عرض کرد که «کدام یک از شهیدان نزد خدا گرامی ترند؟ فرمود: مردی که در پیش حاکم ظالمی سخن حق گوید و آن ظالم او را بکشد و اگر نکشد دیگر گناه بر او نوشته نمی شود» پس هر که طالب سعادت و رضای حضرت رب العزه باشد، باید در هر وقت از ملاحظه معاصی، خودداری نکند و چگونه کسی که خود را بنده خدا داند در حین مشاهده نافرمانی او خودداری تواند کرد، و حال اینکه دو نفر که با هم فی الجمله ربطی دارند نمی توانند ملاحظه سهل انگاری در امر یکدیگر را بکنند و چه ربطی از خالقیت بالاتر و برتر است؟ و کسی که خود را وابسته به دیگری داند، مانند حاکم نسبت به پادشاه، یا ملازم حاکم نسبت به حاکم، یا امثال آنها اگر ببیند که کسی مخالفت آن شخص را می کند در صدد معاوضه و منازعه برمی آید پس چگونه می شود که کسی مخالفت پروردگار را ببیند و متعرض نگردد، و رضای مردم را بر رضای خدا مقدم دارد و به تجربه ثابت، و از اخبار و آثار ظاهر می گردد که پاس شریعت داشتن، و همت بر اصلاح حال بندگان خدا گماشتن، موجب عزت، و غلبه حرمت در نظرها، و طول عمر می گردد.