Ва махфӣ намонад ки дар чанд вазъ , дурӯғро таҷвиз кардаанд :

و مخفی نماند که در چند وضع، دروغ را تجویز کرده اند:

Аввал : дар ҷое ки агар муртакиб дурӯғ нашавад муфсидае бар он мутараттиб шавад , ё зарарӣ ба худ бирасад , ё боиси қатли мусулмонӣ ё бар бод рафтани арз ӯ бо обрӯӣ ӯ ё моли муҳтарам ӯ бишавад , ки дар ин сӯрати ҷоиз , балки воҷибаст пас агар золимӣ касеро бигирад ва аз мол ӯ бипурсад , ҷоизаст инкор кунад ё ҷобирӣ ӯро бигираду азъмли бадӣ ки миёни худ ва худо карда бошад суол кунад ҷоизаст ки бигӯед накардаам ва ҳамчунин ҳар ки бипурсад аз касе аз маъсиятӣ ки аз ӯ содир шуда бояд изҳор он накунад , зеро изҳори гуноҳ , гуноҳӣ дигараст ва агар аз айб ё моли мусулмонӣ аз ӯ астФсор кунанд ҷоизаст инкори он , балки дар ҳамаи ин сувар воҷибаст .

اول: در جایی که اگر مرتکب دروغ نشود مفسده ای بر آن مترتب شود، یا ضرری به خود برسد، یا باعث قتل مسلمانی یا بر باد رفتن عرض او با آبروی او یا مال محترم او بشود، که در این صورت جایز، بلکه واجب است پس اگر ظالمی کسی را بگیرد و از مال او بپرسد، جایز است انکار کند یا جابری او را بگیرد و ازعمل بدی که میان خود و خدا کرده باشد سوال کند جایز است که بگوید نکرده ام و همچنین هر که بپرسد از کسی از معصیتی که از او صادر شده باید اظهار آن نکند، زیرا اظهار گناه، گناهی دیگر است و اگر از عیب یا مال مسلمانی از او استفسار کنند جایز است انکار آن، بلکه در همه این صور واجب است.

Дувум : дар вақте ки миёни ду каси малол ва фасодӣ бошад ҷоизаст ки касе аз барои ислоҳи миёни эшон , дурӯғӣ аз забон ҳар як ба дайгарӣ бигӯед то рафъи фасоди бишавад ва ҳамчунин ҳаргоҳ аз худ шахсеи суханӣ срздаҳ бошад ё амалии содир шуда бошад ки агар ростро бигӯед боиси фитна ё адовати муъминӣ ё фасодӣ шавад , ҷоизаст ки инкори онро кунад ва агар касе мукаддар шуда бошаду рафъи он мавқуф бошад ба инкори суханӣ ки гуфта бошӣ ё амалӣ ки карда бошӣ ҷоизаст инкори он .

دوم: در وقتی که میان دو کس ملال و فسادی باشد جایز است که کسی از برای اصلاح میان ایشان، دروغی از زبان هر یک به دیگری بگوید تا رفع فساد بشود و همچنین هرگاه از خود شخصی سخنی سرزده باشد یا عملی صادر شده باشد که اگر راست را بگوید باعث فتنه یا عداوت مومنی یا فسادی شود، جایز است که انکار آن را کند و اگر کسی مکدر شده باشد و رفع آن موقوف باشد به انکار سخنی که گفته باشی یا عملی که کرده باشی جایز است انکار آن.

Сеюм : ҳаргоҳи зан , чизе аз шавҳар бихоҳад ки қодир набошад ё қодир бошад аммо бар ӯ воҷиб набошад , ҷоизаст ба ӯ ваъда диҳад ки май гирам , агар чаҳ қасд ӯ набошад гирифтан он ва нагирад .

سوم: هرگاه زن، چیزی از شوهر بخواهد که قادر نباشد یا قادر باشد اما بر او واجب نباشد، جایز است به او وعده دهد که می گیرم، اگر چه قصد او نباشد گرفتن آن و نگیرد .

Ва ҳамчунин ҳаргоҳ касеро ки занон мутаъаддида бошад ҷоизаст ки ба ҳар як бигӯед : ман туро дӯст дорам , агар чаҳ мутобиқ воқеъ набошад .

و همچنین هرگاه کسی را که زنان متعدده باشد جایز است که به هر یک بگوید: من تو را دوست دارم، اگر چه مطابق واقع نباشد.

Чаҳорум : ҳаргоҳи тифлиро ба шуғлии маъмурсозӣ ва ӯ рағбат ба он накунад , аз мактаб рафтан ё шуғлии дигар , ҷоизаст ки ӯро ваъдаи диҳӣ ё битарсоне ки бо ту чунин ва чунон хоҳам кард , агарчӣ манзури ту кардан он набошад .

چهارم: هرگاه طفلی را به شغلی مأمور سازی و او رغبت به آن نکند، از مکتب رفتن یا شغلی دیگر، جایز است که او را وعده دهی یا بترسانی که با تو چنین و چنان خواهم کرد، اگرچه منظور تو کردن آن نباشد.

Панҷум : дар ҷиҳоду ҳарби намӯдан бо аъдоءи дайн агар ба дурӯғ , худъа тавон намӯд ки сабаб зафар ёфтан бар душманон дайн шавад .

پنجم: در جهاد و حرب نمودن با اعداء دین اگر به دروغ، خدعه توان نمود که سبب ظفر یافتن بر دشمنان دین شود.

Ва ҳосили калом онаст ки дар ҳар музиъӣ ки фоидаи муҳимаи шаръӣа бар он мутараттиб шаваду таҳсили он мавқуф ба кизб бошад ҷоизаст дурӯғи гуфтан ва агар бар тарки дурӯғ , муфсидаи шаръӣа мутараттиб шавад воҷиб мешавад ва бояд аз ҳади зарурату эҳтиёҷ , таҷовуз накард .

و حاصل کلام آن است که در هر موضعی که فایده مهمه شرعیه بر آن مترتب شود و تحصیل آن موقوف به کذب باشد جایز است دروغ گفتن و اگر بر ترک دروغ، مفسده شرعیه مترتب شود واجب می شود و باید از حد ضرورت و احتیاج، تجاوز نکرد.

Ва дурӯғи гуфтан дар таҳсили зёдтии молу мансабу амсоли инҳо аз чизҳоӣӣ ки одамии музтар ба она нест ҳаром ,у муртакиби он осм ва гуноҳкораст .

و دروغ گفتن در تحصیل زیادتی مال و منصب و امثال اینها از چیزهائی که آدمی مضطر به آنه نیست حرام، و مرتکب آن آثم و گناهکار است.