Бидон ки овозаи шӯҳрату алоҷи он чун муолиҷаи соири амрози нафсонӣа мураккабаст аз илмӣу амалӣ аммо муолиҷаи илмӣ онаст ки авло бидон ки истеҳқоқи бузургӣу ҳукӯмату фармонфармоеу салтанату иҷлолу сарварӣ ва улуввау бартарӣ , мухтаси зоти поки молик алмулукаст ки нақсу заволро дар соҳати ҷалолу кбрёӣиши роҳ на , ва ҳеҷ подшоҳи зўии алоқтдорро аз ақтФоءи фурмонаши маҷол тамарруд нест .

بدان که آوازه شهرت و علاج آن چون معالجه سایر امراض نفسانیه مرکب است از علمی و عملی اما معالجه علمی آن است که اولا بدان که استحقاق بزرگی و حکومت و فرمانفرمایی و سلطنت و اجلال و سروری و علو و برتری، مختص ذات پاک مالک الملوک است که نقص و زوال را در ساحت جلال و کبریائیش راه نه، و هیچ پادشاه ذوی الاقتدار را از اقتفاء فرمانش مجال تمرد نیست.

Воҳидӣ аз бандагонро дар ин сифати ҳақӣу насибӣ на ,у бандаро ҷузи зиллату фурӯтанӣ , сазовор ва лоиқ нест оре : касеро ки ибтидоӣ ӯ нутфаи қзраҳу охир ӯ ҷиФаҳ гандидааст , бо ҷоҳу раёсат чикор , ва ӯро бо сарварӣу бартарӣ чаҳ руҷӯъ ?

واحدی از بندگان را در این صفت حقی و نصیبی نه، و بنده را جز ذلت و فروتنی، سزاوار و لایق نیست آری: کسی را که ابتدای او نطفه قذره و آخر او جیفه گندیده است، با جاه و ریاست چکار، و او را با سروری و برتری چه رجوع؟

Пас тафаккур кун ки ниҳояти фоидаи ҷоҳу раёсат ,у самараи иқтидоу шӯҳрат дар сӯратӣ ки аз ҳамаи офот холӣ бошад то ҳангом мурданаст ва ба воситаи марг , ҳамаи раёсатҳо зоил ,у ҳамаи мансабҳо мунқатиъ мегардад ва худ зоҳираст ки ҷоҳу раёсатӣ ки дар андаки замонӣ ба бод фано равад оқил ба он хурсанд намегардад .

پس تفکر کن که نهایت فایده جاه و ریاست، و ثمره اقتدا و شهرت در صورتی که از همه آفات خالی باشد تا هنگام مردن است و به واسطه مرگ، همه ریاستها زایل، و همه منصب ها منقطع می گردد و خود ظاهر است که جاه و ریاستی که در اندک زمانی به باد فنا رود عاقل به آن خرسند نمی گردد.

Пас агар фии алмисл , Искандари замону подшоҳи малик ҷаҳон бошӣ аз карон то карони ҳикмати ҷорӣ , ва ба Эрон ватарон , амрати нофиз ва сорӣ бошад , кулоҳи сарварят бар сипеҳр сояду қуббаи харгоҳат бо меҳру моҳи баробарии намояди кавкабаи иззатати дидаи кавокиби афлокро хира созаду танини тантанаи ҳишматат дар на гунбади сипеҳри даввори печад чун офтоби ҳаётат ба мағриб мамот расаду хори нестӣ ба доман ҳастят дроўизду барги бақо аз нахли умрат ба тундбоди фанои фурӯи резади мунодии парвардгори Нидоӣ « алрҳил » дрдҳди мусофири рӯҳи азизати бори сафари охирати бибандаду нолаи ҳасрат аз дили пар дардат барояду арақи сард аз ҷабинати фурӯи резаду дили прҳсртти ҳамаи алойиқро тарк гуяд хоҳӣ нахоҳӣ риштаи улфати миёни туу фарзандонат гусехта гардаду тахти давлат ба таҳтаи тобут мубаддил шавад бистари хокати ивази ҷомаи хоб махмал гардад ва аз айвони зарандӯдат ба тангноӣ лаҳад дароваранд ва ним хиштӣ ба ҷои болаши зртор дар зер сарат ниҳанд он ҳамаи ҷабаруту азимату ҷоҳу ҳишмат чаҳ фоида ба ҳолат хоҳад расонид ?

پس اگر فی المثل، اسکندر زمان و پادشاه ملک جهان باشی از کران تا کران حکمت جاری، و به ایران و تران، امرت نافذ و ساری باشد، کلاه سروریت بر سپهر ساید و قبه خرگاهت با مهر و ماه برابری نماید کوکبه عزتت دیده کواکب افلاک را خیره سازد و طنین طنطنه حشمتت در نه گنبد سپهر دوار پیچد چون آفتاب حیاتت به مغرب ممات رسد و خار نیستی به دامن هستیت درآویزد و برگ بقا از نخل عمرت به تندباد فنا فرو ریزد منادی پروردگار ندای «الرحیل» دردهد مسافر روح عزیزت بار سفر آخرت ببندد و ناله حسرت از دل پر دردت برآید و عرق سرد از جبینت فرو ریزد و دل پرحسرتت همه علایق را ترک گوید خواهی نخواهی رشته الفت میان تو و فرزندانت گسیخته گردد و تخت دولت به تخته تابوت مبدل شود بستر خاکت عوض جامه خواب مخمل گردد و از ایوان زر اندودت به تنگنای لحد درآورند و نیم خشتی به جای بالش زرتار در زیر سرت نهند آن همه جبروت و عظمت و جاه و حشمت چه فایده به حالت خواهد رسانید؟

Машҳураст ки Искандари зулқарнайн дар ҳангоми раҳил , васият кард то ду даст ӯро аз тобут берун гузоранд то оламёни болъёни бибинанд ки бо он ҳамаи малику мол бо дасти тиҳӣ аз кӯчгоҳи дунё ба манзилгоҳ охират рафт .

مشهور است که اسکندر ذوالقرنین در هنگام رحیل، وصیت کرد تا دو دست او را از تابوت بیرون گذارند تا عالمیان بالعیان ببینند که با آن همه ملک و مال با دست تهی از کوچگاه دنیا به منزلگاه آخرت رفت.

Рӯзии ҳорӯни алрашеди буҳлули оқили девонаи наморо дар раҳгузарӣ дид ки бар асби неи савор шуда ва бо кӯдакон бозӣ мекард ҳорӯни пеши рафта салом карду илтимос пандӣ намӯд буҳлул гуфт : « аиҳо аломири ҳзаҳи қсўрҳму ҳзаҳи қбўрҳм » яъне мулоҳизаи қасрҳо ва иморатҳои подшоҳони гузашта ва дидан қабрҳои эшон туро пандӣаст кофӣ , дар онҳо назар куну ибрати гир ки эшон ҳам аз абнои ҷинс ту бӯдаанд въмрӣ дар ин қасрҳо бисоти айшу ъушрати густарда акнӯн дар ин гӯрҳои пурмору мӯри хуфтау хоки ҳасрату надомат барсар кардаанд , фардост ки бар ту низ ин моҷаро хоҳад рафт .

روزی هارون الرشید بهلول عاقل دیوانه نما را در رهگذری دید که بر اسب نی سوار شده و با کودکان بازی می کرد هارون پیش رفته سلام کرد و التماس پندی نمود بهلول گفت: «ایها الامیر هذه قصورهم و هذه قبورهم» یعنی ملاحظه قصرها و عمارتهای پادشاهان گذشته و دیدن قبرهای ایشان تو را پندی است کافی، در آنها نظر کن و عبرت گیر که ایشان هم از ابنای جنس تو بوده اند وعمری در این قصرها بساط عیش و عشرت گسترده اکنون در این گورهای پرمار و مور خفته و خاک حسرت و ندامت برسر کرده اند، فرداست که بر تو نیز این ماجرا خواهد رفت.

Пас эй ҷони бародар , соъатӣ дар пеш омад аҳволи худ тأмӣ куну замонӣ бар аҳволи гузаштагони назарии афкан , аз айнаки дурнамоӣ ҳар устихони пажмурда , пеш омад аҳволи худ туоне диду ангушт бар лаб ҳар каллаи пусидаи зании сарнавишти худро хоҳӣ шунид фарз кун ки ҳамаи олами сар бар хати фармони ту ниҳодау дасти итоату Фрмонбрӣ ба ту дода , таъаммул кун ки баъд аз чанд сол , дигар на аз ту асарӣ хоҳад буд ва на аз эшон хабарӣ ,у ҳоли ту чун ҳол касоне хоҳад буд ки панҷоҳ соли пеш аз ин буданд умароу вузаро бар дар эшон сифат итоат зада ,у раоёу зердастони сар бар хати фармони эшон ниҳода буданд ,у ҳол , Аслан аз эшон нишоне нест ва ту аз эшон ҷузи ҳикоят наме шинавии пас чунон тасаввур кун ки панҷоҳ соли дигар аз замони ту гузашт , ҳоли ту низ чун ҳол эшон хоҳад буд ,у ояндагони ҳикоёти туро хоҳанд гуфту шунӯд то чашм бар ҳам зании ин панҷоҳ соли рафтау айёми ту саромадау ному нишонат аз сафҳа рӯзгор барофтода .

پس ای جان برادر، ساعتی در پیش آمد احوال خود تأمی کن و زمانی بر احوال گذشتگان نظری افکن، از عینک دورنمای هر استخوان پژمرده، پیش آمد احوال خود توانی دید و انگشت بر لب هر کله پوسیده زنی سرنوشت خود را خواهی شنید فرض کن که همه عالم سر بر خط فرمان تو نهاده و دست اطاعت و فرمانبری به تو داده، تأمل کن که بعد از چند سال، دیگر نه از تو اثری خواهد بود و نه از ایشان خبری، و حال تو چون حال کسانی خواهد بود که پنجاه سال پیش از این بودند امرا و وزرا بر در ایشان صفت اطاعت زده، و رعایا و زیردستان سر بر خط فرمان ایشان نهاده بودند، و حال، اصلا از ایشان نشانی نیست و تو از ایشان جز حکایت نمی شنوی پس چنان تصور کن که پنجاه سال دیگر از زمان تو گذشت، حال تو نیز چون حال ایشان خواهد بود، و آیندگان حکایات تو را خواهند گفت و شنود تا چشم بر هم زنی این پنجاه سال رفته و ایام تو سرآمده و نام و نشانت از صفحه روزگار برافتاده.

Ва чун аз тафаккури аҳволи ояндаи соҳибони ҷоҳ ва мансаб пардохтӣ лаҳзае таъаммул кун дар гирифтории онҳо дар айни иззат , ва ба ғаму ғуссаи эшон дар ҳоли раёсат назар намой ва бибин ки : арбоби ҷоҳу иқтидор дар ағлаби авқоти холӣ аз ҳаме ва ғамӣ нестанд , доими ҳадафи тири озори муонидон , ва аз зиллату азли худ ҳаросон балки пар зоҳираст ки айшу фароғату хўшдлӣу истироҳат , бо машғалау дардисари раёсат ҷамъ намешавад соҳиби мансаби бечора ҳар лаҳзаи домани хотираш дар чанги фикри ботилӣ , ва ҳар соъатии грбёни ҳавосаши гирифтори панҷаи амри мушкилӣ ҳар дамӣ бо душманӣ дар « ҷувол » , ва ҳар нафасӣ аз захм нокасе сина ӯ аз ғуссаи моломол гоҳе дар фикри мавоҷиби нукару ғулом ,у замонӣ дар пухтан савдоҳои хоми рӯзгораш ба тамаллуқ ва хуш омад гӯйӣ бе сари поён ба сар мерасаду умраш ба нифоқ бо ин ва он ба анҷом меояд на ӯро дар шаби хоб , ва на дар рӯз , айшу истироҳат .

و چون از تفکر احوال آینده صاحبان جاه و منصب پرداختی لحظه ای تأمل کن در گرفتاری آنها در عین عزت، و به غم و غصه ایشان در حال ریاست نظر نمای و ببین که: ارباب جاه و اقتدار در اغلب اوقات خالی از همی و غمی نیستند، دایم هدف تیر آزار معاندان، و از ذلت و عزل خود هراسان بلکه پر ظاهر است که عیش و فراغت و خوشدلی و استراحت، با مشغله و دردسر ریاست جمع نمی شود صاحب منصب بیچاره هر لحظه دامن خاطرش در چنگ فکر باطلی، و هر ساعتی گربیان حواسش گرفتار پنجه امر مشکلی هر دمی با دشمنی در «جوال»، و هر نفسی از زخم ناکسی سینه او از غصه مالامال گاهی در فکر مواجب نوکر و غلام، و زمانی در پختن سوداهای خام روزگارش به تملق و خوش آمد گویی بی سر پایان به سر می رسد و عمرش به نفاق با این و آن به انجام می آید نه او را در شب خواب، و نه در روز، عیش و استراحت.

Агар ду гов ба дастоварӣу мазраъае яке амир ва якеро вазир ном кунӣ бидон қадар чу кафофи маош ту нашавад рӯйу нони ҷӯй аз яҳуд вом кунӣ , ҳазор бор аз он беҳтари паии хизмат камар бабандӣ ва бар нокасе салом кунӣ ва худ ин маънии зоҳир ва равшанаст ки касеро ки рӯзгор ба ин наҳв бояд гузашт чаҳ гули шодмонӣ аз шохсор зиндагонӣ тавонад чид ? ва чаҳ миваи айшу тараб аз дарахти ҷоҳ ва мансаб тавонад чашид ? оре : чунон ки ман медонам ӯ ҳар нафаси ъшртш бо чандини ғубори кудурати барангехта , ва ҳар қаҳқаҳаи хандааш боҳоиҳои гиряи омехтае ҷони ман худ бигӯӣ ки бо ин ҳамаи поси мансаби доштан , хоби роҳат чун муяссар шавад ? ва инсоф бидиҳ бо ин ҳама бар сари ҷоҳу давлат ларзидан , қарору ором чигуна даст диҳад ? худ мукаррар аз касоне ки дар ниҳояти мартабаи бузургӣ ва ҷоҳ бӯдаанд ва бар дигарон ба он рашк мебардаанд ки ба як луқмаи нони ҷӯйу ҷомаи куҳна ё навайу кулбаи фақиронау айши дарвешонаи ҳасрат мебардаанд ва аз таманноӣ ӯ оҳи сард аз дили пар дард мекашидаанд дида ва шунидаам оре :

اگر دو گاو به دست آوری و مزرعه ای یکی امیر و یکی را وزیر نام کنی بدان قدر چو کفاف معاش تو نشود روی و نان جوی از یهود وام کنی، هزار بار از آن بهتر پی خدمت کمر ببندی و بر ناکسی سلام کنی و خود این معنی ظاهر و روشن است که کسی را که روزگار به این نحو باید گذشت چه گل شادمانی از شاخسار زندگانی تواند چید؟ و چه میوه عیش و طرب از درخت جاه و منصب تواند چشید؟ آری: چنان که من می دانم او هر نفس عشرتش با چندین غبار کدورت برانگیخته، و هر قهقهه خنده اش با های های گریه آمیخته ای جان من خود بگوی که با این همه پاس منصب داشتن، خواب راحت چون میسر شود؟ و انصاف بده با این همه بر سر جاه و دولت لرزیدن، قرار و آرام چگونه دست دهد؟ خود مکرر از کسانی که در نهایت مرتبه بزرگی و جاه بوده اند و بر دیگران به آن رشک می برده اند که به یک لقمه نان جوی و جامه کهنه یا نوی و کلبه فقیرانه و عیش درویشانه حسرت می برده اند و از تمنای او آه سرد از دل پر درد می کشیده اند دیده و شنیده ام آری:

Алқсаҳ , то муҳими мансаб барқарораст , ба ин ҳамаи меҳнату бало гирифтораст , ва чун авзоъи рӯзгораш мунқалиб гардиду дасти ҳодисоти замона аз сарир давлаташ фурӯкашед чаҳ нохўшиҳо ки аз абноӣ замон намебинад ва чаҳ гулҳои мукофот ки аз хорстони аъмол худ намечӣанд , ба ҷиҳати ду динори ҳаромӣ ки дар айёми мансаби гирифта бо фурӯмояи даст ва гиребон мешаваду замонӣ ба подоши рнҷонидни бечорае дили сиёҳаш ба хори дашноми арозилу авбош , маҷрӯҳ мегардаду нақду ҷинс ба солҳои андӯхтааш дар ду се рӯз ба тороҷ ҳодисот мераваду хонау амлок аз моли ҳароми пардохтааш дар андак вақте ба дигарон мунтақил мешавад .

القصه، تا مهم منصب برقرار است، به این همه محنت و بلا گرفتار است، و چون اوضاع روزگارش منقلب گردید و دست حادثات زمانه از سریر دولتش فروکشید چه ناخوشیها که از ابنای زمان نمی بیند و چه گلهای مکافات که از خارستان اعمال خود نمی چیند، به جهت دو دینار حرامی که در ایام منصب گرفته با فرومایه دست و گریبان می شود و زمانی به پاداش رنجانیدن بیچاره ای دل سیاهش به خار دشنام اراذل و اوباش، مجروح می گردد و نقد و جنس به سالهای اندوخته اش در دو سه روز به تاراج حادثات می رود و خانه و املاک از مال حرام پرداخته اش در اندک وقتی به دیگران منتقل می شود.

Мҷмлои толиби ҷоҳу ҷалолу шефтаи маносиби сариъи алзўолро дар ҳеҷ ҳоле аз аҳвол , осоишӣ нест , зеро то ба матлаб нарасида ва ҳануз пой ба маснад мансаб наниҳода чаҳ ҷонҳо ки дар талабаш мекунад ва чаҳ ранҷҳо ки дар ҷустуҷӯяш май барад ва чун мақсӯд ба ҳусӯли пайваст ва дар пешгоҳи ҷоҳ ва мансаб нишаст , рӯзу шаб ба дардисарҳои ҷонкоҳи даркор ,у субҳу шом дар чаҳор муваҷҷаҳи шуғлҳои беҳосил , музтариб ва бе қарори дили вайронаш ҳар лаҳза дар кашокаши озорӣ ,у хотири парешонаш ҳар дам дар зери борӣ ҳар садои ҳалқа ки ба гӯшаш мерасад ҳуш аз сараш мерибоед ва аз шунидани овози пой ҳар чӯбдор бе эътибории дил дар буриш метапад ва чун қалами маъзулӣ бар рақам мансабаш кашида шуду ҳоиўи ҳўии ҷалолу иззаташ фурӯ нишаст , ба марги худ розӣ ,у мулозими хонаи мулло ва қозӣ мегардад то зиндааст ба ин ҷон кандан , ва чун дасту поиш ба расани аҷал баста шуд аввали ҳисобу ибтидои суол ва ҷавоб аст намедонам ин бечора , аз ғаму меҳнат , кӣ осӯда хоҳад гардиду сршўридаҳаш чаҳ вақт ба болин истироҳат хоҳад расед ? зиндааст вале з зндгониш мапурс ва ин ҳамаи мафосид аз муҳаббати ҷоҳу мансаб ҳосиласт оре :

مجملا طالب جاه و جلال و شیفته مناصب سریع الزوال را در هیچ حالی از احوال، آسایشی نیست، زیرا تا به مطلب نرسیده و هنوز پای به مسند منصب ننهاده چه جانها که در طلبش می کند و چه رنجها که در جستجویش می برد و چون مقصود به حصول پیوست و در پیشگاه جاه و منصب نشست، روز و شب به دردسرهای جانکاه درکار، و صبح و شام در چهار موجه شغلهای بی حاصل، مضطرب و بی قرار دل ویرانش هر لحظه در کشاکش آزاری، و خاطر پریشانش هر دم در زیر باری هر صدای حلقه که به گوشش می رسد هوش از سرش می رباید و از شنیدن آواز پای هر چوبدار بی اعتباری دل در برش می تپد و چون قلم معزولی بر رقم منصبش کشیده شد و هایو هوی جلال و عزتش فرو نشست، به مرگ خود راضی، و ملازم خانه ملا و قاضی می گردد تا زنده است به این جان کندن، و چون دست و پایش به رسن اجل بسته شد اول حساب و ابتدای سوال و جواب است نمی دانم این بیچاره، از غم و محنت، کی آسوده خواهد گردید و سرشوریده اش چه وقت به بالین استراحت خواهد رسید؟ زنده است ولی ز زندگانیش مپرس و این همه مفاسد از محبت جاه و منصب حاصل است آری:

Ва баъд аз ин ҳама , таъаммул кун дар ончӣ ба сабаби ҷоҳу мансаб чанд рӯзаи дунёии фонӣ аз он маҳрӯм май Монӣ аз саодати абадӣу подшоҳии сармадӣу неъматҳое ки ҳеҷ гӯшӣ нашунида ва ҳеҷ чашмии надида ва ба ҳеҷ хотирӣ хутур накарда .

و بعد از این همه، تأمل کن در آنچه به سبب جاه و منصب چند روزه دنیای فانی از آن محروم می مانی از سعادت ابدی و پادشاهی سرمدی و نعمتهایی که هیچ گوشی نشنیده و هیچ چشمی ندیده و به هیچ خاطری خطور نکرده.

Сулаймони ибни Довӯди алайҳи ассалом ки пайғамбари ҷалили алшأн ва аз маъсияту гуноҳи маъсӯм буду заррае аз фармони илоҳӣ таҷовуз накарду турфаи алъайнии ғубори маъсият ба хотир муборакаш нанишаст ва бо вуҷӯди салтанати казоӣ , аз ранҷи дасти хеши маоши худро гузарониду коми худро ба лаззоти дунёи нёлўд , бо вуҷӯди ин , дар ахбор расидааст ки панҷсад соли он олам ки ҳар рӯзӣ аз он муқобили ҳазор соли ин дунёаст баъд аз соири пайғамбарони қадам дар биҳишт хоҳад гузошт пас чигуна хоҳад буд ҳоли касоне ки мояи ҷоҳу мансабашони исёни парвардгор ,у самараи раёсаташон озурдан дилҳои бандагон офаридагораст ? пас , зиҳии аҳмақу нодон касе ки ба ҷиҳати раёсати вҳмиаҳи ду се рӯзаи дунёии нопойдору давлати ин хасисаи сарои ноҳинҷору суст , аз салтанати азмӣу давлати кубро даст бардошта , нафаси қудсӣаи худро ки зодаи олами қудсу парвардаи дояи инси азизи Мисру Юсуфи канъон ва саодатаст дар чоҳи зулмонеи ҳавоу ҳавас , хок нишин созад ва ӯро дар зиндони ?илам ба сад ҳазор ғуссау ғам мубтало созад оре : аз ҳақиқати худ ғофилӣ ва ба мартабаи худ ҷоҳил .

سلیمان ابن داود علیه السلام که پیغمبر جلیل الشأن و از معصیت و گناه معصوم بود و ذره ای از فرمان الهی تجاوز نکرد و طرفه العینی غبار معصیت به خاطر مبارکش ننشست و با وجود سلطنت کذایی، از رنج دست خویش معاش خود را گذرانید و کام خود را به لذات دنیا نیالود، با وجود این، در اخبار رسیده است که پانصد سال آن عالم که هر روزی از آن مقابل هزار سال این دنیا است بعد از سایر پیغمبران قدم در بهشت خواهد گذاشت پس چگونه خواهد بود حال کسانی که مایه جاه و منصبشان عصیان پروردگار، و ثمره ریاستشان آزردن دلهای بندگان آفریدگار است؟ پس، زهی احمق و نادان کسی که به جهت ریاست وهمیه دو سه روزه دنیای ناپایدار و دولت این خسیسه سرای ناهنجار و سست، از سلطنت عظمی و دولت کبری دست برداشته، نفس قدسیه خود را که زاده عالم قدس و پرورده دایه انس عزیز مصر و یوسف کنعان و سعادت است در چاه ظلمانی هوا و هوس، خاک نشین سازد و او را در زندان الم به صد هزار غصه و غم مبتلا سازد آری: از حقیقت خود غافلی و به مرتبه خود جاهل.

Зинҳор , зинҳор , чунин азизиро ба бозича залил макун ва чунин Юсуфиро ба ҳарза дар зиндон Маяфкан .

زنهار، زنهار، چنین عزیزی را به بازیچه ذلیل مکن و چنین یوسفی را به هرزه در زندان میفکن.

Дареғ , агар дидаи ҳушати бино будӣ , ғифлат аз пешат бардошта шудӣ , ба ҳақиқати худ огоҳи гаштӣу мурғи рӯҳи худро шинохтӣ дар гирифторӣ ӯ чаҳ нолаҳои зор ки аз афкор баровардӣ ва дар мотам ӯ чаҳ ашкҳои ҳасрат аз дидаи боздидии остин бар куну макони аФшондӣ ,у гиребони худ чок задӣ ва бо ман даст ба даст додӣ , ва дар кунҷи ҳасрат бо ҳам менишастем ва ба ин таронаи дарднок , овоз ба овози ҳам май додем :

دریغ، اگر دیده هوشت بینا بودی، غفلت از پیشت برداشته شدی، به حقیقت خود آگاه گشتی و مرغ روح خود را شناختی در گرفتاری او چه ناله های زار که از افکار برآوردی و در ماتم او چه اشکهای حسرت از دیده بازدیدی آستین بر کون و مکان افشاندی، و گریبان خود چاک زدی و با من دست به دست دادی، و در کنج حسرت با هم می نشستیم و به این ترانه دردناک، آواز به آواز هم می دادیم:

Чаҳ шабиҳаст аҳволи ин гуруҳ , ба ҳоли он подшоҳи зодае ки падари хост ӯро домод кунад , арӯсии зебои чеҳра аз дудмони аъозим ба ҳболаҳи никоҳаши даровард чун таҳияи асбоби арӯс саранҷом шуд хосу омро ба дарбори салтанат « сало » заданд ва дар эҳсону анъом бар рӯй оламён гушӯданду бузургу кучак , саф дар саф заданд вазеъу шариф дар айш ва ъушрат нишастанд шаҳру бозорро ойини бастанд ва дару деворро чироғон карданд ва он арӯси хуршеди симоро ба сад оростагӣ ба ҳиҷла хос овараданду кас ба талаб домод фиристоданд аз қазои домоди он шаби шароб бисёре хӯрдаи чароғи ақлу ҳушаши мурда буд дар олами мастӣ танҳо аз он ҷамъи беруни рафтаи гузораш ба гӯристон маҷус афтод , қонӯни маҷусони он буд ки мурдагони худро дар дахмаи нҳодндӣу чароғӣ дар пеш ӯ гзордндии шоҳзода бо либоси салтанат ба дар дахмаи расида , равшанӣ чароғӣ дид дар олами мастии он дахмаро ҳиҷлаи арӯс тасаввур карда ба андарун рафт иттифоқан пиразолии маҷусӣ дар он наздикӣ буд ва ҳануз ҷасадаш аз ҳам напошида буд ва он пери золро дар он дахма ниҳода буданд шоҳзодаи онро арӯс гумон карда , балои таъаммул ӯро дар оғӯш кашид ва ба рағбати тамоми лаб бар лабаши ниҳод ва дар он вақти бадан ӯ аз ҳам муталошӣ шудаи чирку хӯнӣ ки дар андарун ӯ монда буд зоҳир шуд шоҳзодаи онро анбару гулоб тасаввур карда сару сӯрати худро ба он меолуду замонии гӯнаи худро бар рӯй он пиразол май ниҳоду тамоми он шабро ба айши чунин басари баради أмроу бузургон ва « ҳоҷибон » , дар талабаш ба ҳар сӯ мешитофтанд чун субҳ равшан шуд ва аз насими сабо аз мастӣ ба ҳуш омад худро дар чунон мақомӣ бо гандаи перии ҳам оғӯш ёфт ва либосҳои фахриаи худро ба чирку хӯн олӯда дид аз ғояти нафрати наздик ба ҳалокати расида ва аз шиддати хиҷлати розӣ буд ки ба замин фурӯ равад дар ин андеша буд ки мабодо касе бар ҳол ӯ матлаъ шавад ки ногоҳ падар ӯ бо أмроءу вузаро дар расиданд ва ӯро дар он ҳоли қабеҳи диданд .

چه شبیه است احوال این گروه، به حال آن پادشاه زاده ای که پدر خواست او را داماد کند، عروسی زیبا چهره از دودمان اعاظم به حباله نکاحش درآورد چون تهیه اسباب عروس سرانجام شد خاص و عام را به دربار سلطنت «صلا» زدند و در احسان و انعام بر روی عالمیان گشودند و بزرگ و کوچک، صف در صف زدند وضیع و شریف در عیش و عشرت نشستند شهر و بازار را آئین بستند و در و دیوار را چراغان کردند و آن عروس خورشید سیما را به صد آراستگی به حجله خاص آوردند و کس به طلب داماد فرستادند از قضا داماد آن شب شراب بسیاری خورده چراغ عقل و هوشش مرده بود در عالم مستی تنها از آن جمع بیرون رفته گذارش به گورستان مجوس افتاد، قانون مجوسان آن بود که مردگان خود را در دخمه نهادندی و چراغی در پیش او گذاردندی شاهزاده با لباس سلطنت به در دخمه رسیده، روشنی چراغی دید در عالم مستی آن دخمه را حجله عروس تصور کرده به اندرون رفت اتفاقا پیرزالی مجوسی در آن نزدیکی بود و هنوز جسدش از هم نپاشیده بود و آن پیر زال را در آن دخمه نهاده بودند شاهزاده آن را عروس گمان کرده، بلا تأمل او را در آغوش کشید و به رغبت تمام لب بر لبش نهاد و در آن وقت بدن او از هم متلاشی شده چرک و خونی که در اندرون او مانده بود ظاهر شد شاهزاده آن را عنبر و گلاب تصور کرده سر و صورت خود را به آن می آلود و زمانی گونه خود را بر روی آن پیرزال می نهاد و تمام آن شب را به عیش چنین بسر برد أمرا و بزرگان و «حاجبان»، در طلبش به هر سو می شتافتند چون صبح روشن شد و از نسیم صبا از مستی به هوش آمد خود را در چنان مقامی با گنده پیری هم آغوش یافت و لباسهای فاخره خود را به چرک و خون آلوده دید از غایت نفرت نزدیک به هلاکت رسیده و از شدت خجلت راضی بود که به زمین فرو رود در این اندیشه بود که مبادا کسی بر حال او مطلع شود که ناگاه پدر او با أمراء و وزرا در رسیدند و او را در آن حال قبیح دیدند.