Ва аммо алоҷи амалии риё , онаст ки худро одат диҳад ба пинҳони доштани ибодот ва дар ҳангоми ибодат , дар ба рӯй мардуми бибандад ҳамчунон ки маосии худро аз мардум пинҳон медорад то дил ӯ қонеъ шавад ба итилоъи худо бар ибодот ӯ ,у нафас ӯ дигари хоҳиши огоҳии мардумро ба аъмол ӯ накунад .

و اما علاج عملی ریا، آن است که خود را عادت دهد به پنهان داشتن عبادات و در هنگام عبادت، در به روی مردم ببندد همچنان که معاصی خود را از مردم پنهان می دارد تا دل او قانع شود به اطلاع خدا بر عبادات او، و نفس او دیگر خواهش آگاهی مردم را به اعمال او نکند.

Ва махфӣ намонад ки касе ки ибодатро ба ҷиҳати тамаъ аз мардум ,у ҳуби мадҳи эшон ба ҷо наёвард ва мутлақан риё дар назар ӯ набошад балки ба ҷиҳати амри илоҳӣ ба ибодати пардозади боз бисёр мешавад ки шайтони мардӯд , даст аз ӯ барнаме дорад ва дар садади муъориза бо ӯ барме ояд , хусусан дар аснои ибодати пас чизҳое ба хотир ӯ май расонаду таваҳҳумоту афкор ба дил ӯ май афканд то инки андаки майлӣ ба риё аз барои ӯ пайдо мешаваду дил ӯро музтариб мегирданд ва агар дар он вақти он каси худ кароҳат аз он ҳолат дошта бошад ва бо нафаси худ муҷодалаи намояд ва бар он мутағаййир гардад бар ӯ гуноҳӣ нест ,у ибодат ӯ фосид намешавад ва бояд ки агар чунин васвасае аз шайтон ҳосил шавад ба он илтифот накарду мутаваҷҷеҳ он нашуду дилро машғӯл ибодат гардониду ҳузури қалб дар ибодатро аз дасти надод ва ба муҷодалаи шайтону муъориза бо он напардохт , зеро мешавад ки шайтон аз риё кардан касе маъюс бошад аммо таваҳҳуми риёро ба хотир ӯ бигузаранд , ба ҷиҳати ин ки ӯ дар садади муъоризау муҷодалаи дафъи он таваҳҳум барояд ва аз ҳузури қалб боз монад ва агар одамии паии дафъи он таваҳҳум раваду машғӯли ҷавоб шайтон гардад , шайтон ба матлӯб худ мерасаду даст аз он шахс барнаме дорад ва аммо ҳаргоҳи мултафит он нагардад ва ба қӯти қалб , мутаваҷҷеҳ ибодат шавад аз ӯ маъюс мешаваду дигари перомун ӯ намегардад .

و مخفی نماند که کسی که عبادت را به جهت طمع از مردم، و حب مدح ایشان به جا نیاورد و مطلقا ریا در نظر او نباشد بلکه به جهت امر الهی به عبادت پردازد باز بسیار می شود که شیطان مردود، دست از او برنمی دارد و در صدد معارضه با او برمی آید، خصوصا در اثنای عبادت پس چیزهایی به خاطر او می رساند و توهمات و افکار به دل او می افکند تا اینکه اندک میلی به ریا از برای او پیدا می شود و دل او را مضطرب می گرداند و اگر در آن وقت آن کس خود کراهت از آن حالت داشته باشد و با نفس خود مجادله نماید و بر آن متغیر گردد بر او گناهی نیست، و عبادت او فاسد نمی شود و باید که اگر چنین وسوسه ای از شیطان حاصل شود به آن التفات نکرد و متوجه آن نشد و دل را مشغول عبادت گردانید و حضور قلب در عبادت را از دست نداد و به مجادله شیطان و معارضه با آن نپرداخت، زیرا می شود که شیطان از ریا کردن کسی مأیوس باشد اما توهم ریا را به خاطر او بگذراند، به جهت این که او در صدد معارضه و مجادله دفع آن توهم برآید و از حضور قلب باز ماند و اگر آدمی پی دفع آن توهم رود و مشغول جواب شیطان گردد، شیطان به مطلوب خود می رسد و دست از آن شخص برنمی دارد و اما هرگاه ملتفت آن نگردد و به قوت قلب، متوجه عبادت شود از او مأیوس می شود و دیگر پیرامون او نمی گردد.

Пас сазовори муъмин онаст ки ҳамеша дар дили худ риёро макрӯҳ дошта бошаду хотири худро ба қасди қурбат қарор бидиҳад ва чунон дар назд мухаммир кунад ки амсоли ин таваҳҳумоту хатарот аз всоўси шайтон лъинасту илтифот ба онҳо накунад ва ба ҳамон чиз ки хотири худро ба он қарор дода иктифои намояд балки дар ибодату ихлоси биафзояд то шайтон ноумед гардад ва чун шайтони бандаро ба ин навъи шинохти дигари мутаарриз ӯ намешавад .

پس سزاوار مومن آن است که همیشه در دل خود ریا را مکروه داشته باشد و خاطر خود را به قصد قربت قرار بدهد و چنان در نزد مخمر کند که امثال این توهمات و خطرات از وساوس شیطان لعین است و التفات به آنها نکند و به همان چیز که خاطر خود را به آن قرار داده اکتفا نماید بلکه در عبادت و اخلاص بیفزاید تا شیطان ناامید گردد و چون شیطان بنده را به این نوع شناخت دیگر متعرض او نمی شود.

Ончӣ мазкӯр шуд тахсӣс ба риё надорад балки бояд дар ҷамеъи ақоиду сифоту маликот , ба ин тариқ бӯда бошад , Маслан мешавад ки аз барои одамии яқини комил ба худоу сифоти камолӣа ӯу пайғамбар ӯу аўсёии пайғамбар ӯ ,у амри маъод ҳосил шаваду дили худро бар ин қарор диҳаду хотири худро ҷамъ кунад ва аз ташкику таваҳҳум кароҳат дошта бошаду шайтон дар баъзе аз авқоти баъзе всоўсро дар дил ӯ афканду хотир ӯро мушавваш созад , бояд машғӯли ҷавобу ради шайтон ,у муъориза ӯ нагардад , балки ба ҳамон яқини собиқи худ иктифо намӯда ва эътиқод кунад ки ин таваҳҳумоту всоўс , аз шайтонаст ва аслӣ надораду эътиборӣ ба онҳо нест ва бугзарад .

آنچه مذکور شد تخصیص به ریا ندارد بلکه باید در جمیع عقاید و صفات و ملکات، به این طریق بوده باشد، مثلا می شود که از برای آدمی یقین کامل به خدا و صفات کمالیه او و پیغمبر او و اوصیای پیغمبر او، و امر معاد حاصل شود و دل خود را بر این قرار دهد و خاطر خود را جمع کند و از تشکیک و توهم کراهت داشته باشد و شیطان در بعضی از اوقات بعضی وساوس را در دل او افکند و خاطر او را مشوش سازد، باید مشغول جواب و رد شیطان، و معارضه او نگردد، بلکه به همان یقین سابق خود اکتفا نموده و اعتقاد کند که این توهمات و وساوس، از شیطان است و اصلی ندارد و اعتباری به آنها نیست و بگذرد.

Ва агар машғӯлии муҷоҳида бо шайтон шавад шайтон ба рағбат меуфтад ва ба тадриҷи ақоид ӯро фосид месозад ва чун чанд дафъа чунин кунад шайтони даст аз сар ӯ мекашад ва ҳамчунин дар ҳасаду кӣнау ризоу таваккулу амсоли инҳо .

و اگر مشغولی مجاهده با شیطان شود شیطان به رغبت می افتد و به تدریج عقاید او را فاسد می سازد و چون چند دفعه چنین کند شیطان دست از سر او می کشد و همچنین در حسد و کینه و رضا و توکل و امثال اینها.

Наме бинӣ ки шайтон аз барои ифсоди кори бандагон , баъзе авқоти эшонро ба васвос дар ният ё қироат ё таҳорат ё амсоли инҳо май афканд агар чаҳ дафъа касе касе эътино накунад ва ба ончӣ аз шаръи расида иктифо кунад даст аз ӯ барме дорад ва агар аз пай ӯ баравад ҳар рӯзи васвос ӯ мтзоид мешавад , то ба ҷое мерасад ки аз ибодат боз мемонад ва ба ҳеҷ амали худ мутмаин намешаваду мисоли ин , мисли касеаст ки хоҳад ба маҷлиси илмӣ ё ваъзӣ ё намози ҷамоатӣ ҳозир шаваду шахси фосиқ хаёлӣ хоҳад ӯро боз дорад ва ӯро аз он маҷлис маҳрӯм созад ва дар роҳ ба ӯ дучор шавад ва хоҳад ӯро фиреб диҳад ва аз он ақидаи баргардонади пас агар он шахс боистад ва бо он фосиқи раду бадали намояду ончӣ ӯ гуяд ҷавоб диҳад матлаби он фосиқ ба амал меояд ва аз он маҷлис маҳрӯм мешаваду ҳамаи рӯзаи он фосиқ ба ин тамаъ , сари роҳ ӯро мегирад аммо агар мутлақан мултафит ӯ нашуду гӯш ба сухан ӯ накард ва ба таъҷил аз паии кор худ рафт ва чанд дафъа чунин кард , он фосиқ , маъюс мешаваду даст аз ӯ барме дорад .

نمی بینی که شیطان از برای افساد کار بندگان، بعضی اوقات ایشان را به وسواس در نیت یا قرائت یا طهارت یا امثال اینها می افکند اگر چه دفعه کسی کسی اعتنا نکند و به آنچه از شرع رسیده اکتفا کند دست از او برمی دارد و اگر از پی او برود هر روز وسواس او متزاید می شود، تا به جایی می رسد که از عبادت باز می ماند و به هیچ عمل خود مطمئن نمی شود و مثال این، مثل کسی است که خواهد به مجلس علمی یا وعظی یا نماز جماعتی حاضر شود و شخص فاسق خیالی خواهد او را باز دارد و او را از آن مجلس محروم سازد و در راه به او دچار شود و خواهد او را فریب دهد و از آن عقیده برگرداند پس اگر آن شخص بایستد و با آن فاسق رد و بدل نماید و آنچه او گوید جواب دهد مطلب آن فاسق به عمل می آید و از آن مجلس محروم می شود و همه روزه آن فاسق به این طمع، سر راه او را می گیرد اما اگر مطلقا ملتفت او نشد و گوش به سخن او نکرد و به تعجیل از پی کار خود رفت و چند دفعه چنین کرد، آن فاسق، مأیوس می شود و دست از او برمی دارد.