Тайифаи ҳафтум : салотину ҳуккому соҳибони амр ва наҳйанду фирефтагон ва мағрурин эшон низ бисёраст ,у лекини ончии аксари эшон ба он фиреб мехуранд сифати адолат ва никномӣаст .

طایفه هفتم: سلاطین و حکام و صاحبان امر و نهی اند و فریفتگان و مغرورین ایشان نیز بسیار است، و لیکن آنچه اکثر ایشان به آن فریب می خورند صفت عدالت و نیکنامی است.

Баёни ин матлаб онаст ки адолат , сифатӣаст ки ба воситаи он салотини зўии алоқтдор бар якдигар ифтихор метавонанд намӯд , чун ин сифати боиси давоми давлату саодати охирати номи нек то қиёматаст ҳатто инки фахри русули слии аллоҳи алайҳу ?алау силам дар мақом мафохират фармуд :

بیان این مطلب آن است که عدالت، صفتی است که به واسطه آن سلاطین ذوی الاقتدار بر یکدیگر افتخار می توانند نمود، چون این صفت باعث دوام دولت و سعادت آخرت نام نیک تا قیامت است حتی اینکه فخر رسل صلی الله علیه و آله و سلم در مقام مفاخرت فرمود:

« валадати фии змни алмалики алъодл » яъне « ман дар замони подшоҳи одил « ки анӯшервон бошад » мутаваллид шудаам » .

«ولدت فی زمن الملک العادل» یعنی «من در زمان پادشاه عادل «که انوشیروان باشد» متولد شده ام» .

Субҳони аллоҳ чаҳ шариф сифатӣаст ки чун шахси кофарӣ ба он ороста шуд масрури олам , ба таваллуди худ дар замон ӯ мубоҳот намӯд ҳоли зиёда аз ҳазор соласт ки дар атрофи ҷаҳони номи неки он , забонзади хос ва ом мешавад ва чигуна чунин набошаду ҳоли инки аз ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?алау силам собитаст ки фармуд : « адли соъаҳи хайри ман ибодаи сетин сана » яъне « адли як соъат , беҳтар аз ибодати шаст соласт » ва ба ҷиҳат улувва мартабаи ин сифати шарифа , ҳар фармонфармое ӯро толиб , ва ба иштиҳор ба он роғибаст ва мехоҳад ки ӯро ба сифати адолат ситоиш кунанду никхўоаҳи бандагон худо хонанду ҳамаи каси ин матлабро донистаасту фаҳмидау лиҳозои ғолиби ашхосӣ ки дар хизмати султонӣ ё фармонравойии роҳ сухан меёбанду маҷол такаллум доранд чун воситаи заъф ё ба ҷиҳати тамаъу дӯстии моли дунё ё аз роҳи ташвиш ва хавф мехоҳанд ки ӯро аз худ розӣ доранд ва суханӣ гӯйанд ки боиси нишоти хотир ӯ бошад дар хуш омдгўиӣ мегушойанд ва ӯро ба хуши сулӯкӣ ва адолат меситоянду зикри адл ва дод ӯ май намоянд ва ҳар як , аз адл ӯ ҳикоятии أдо май намояду аломатӣ ихтироъ мекунад то амр бар ӯ муштабаҳ мешавад ва ба сухан хуш омад гӯйон фирефта мегардад ва худро муттасиф ба сифати адолат яқин мекунад балки бисёр мешавад ки уммолу зобитони вилоёт ӯ ҷамъиро ба ришваи фирефта май созанд то дар хизмати он фармонравои забон ба хуши сулӯкӣу амонати он омил ё зобит мегушойанд ё аз роҳи ташвишу бим аз ӯ , ҳасани сулӯк ӯро зикр мекунанд ва ин низ як сабаби фирефта шудан фармонфармо мегардаду таҷассуси аҳволи зуъафоу раоё наме намояд ва ба рифоҳяти эшон яқин мекунад ва ба ин сабаби дайну давлат ӯ бар бод мераваду зуъафоу раоёи поймоли зулм ва ситам мешаванд ва он соҳиби фармон чунон медонад ки номи нек ӯ ба адолату додрасӣ бар сафҳаи рӯзгор боқӣ хоҳад монаду ҳоли инки чун айёми давлат ӯ сроиду ҳангомаи хуши омдгўён ба анҷом расад биҷузи бадномӣу ситамкорӣ аз ӯ чизе намонад балки дар аҳд ӯ низ биҷуз дар ҳузураши зикри адл ва додаш набошад ва бар забони фуқароу раоёи биҷузи ҳадис зулмаш нагзарад пас фармонфармое ки тавфиқи إлҳии шомили ҳол ӯ гардаду ғами дайну давлат худ хӯрду толиб он бошад ки ном ӯ дар сафҳаи рӯзгор то рӯзшумор боқӣ бимонад , ба дидаи басират назар кунаду авлои таъаммули намояд ки басии салотини золими ситамкор дар сафҳа рӯзгор бӯда ки ҳоли қиссаи ситамҳои эшон машҳур ва дар алснаҳу афвоҳ мазкӯраст ва бибинад ки кадоми як аз вузароу أмроءи хизмат ,у борёФтгони ҳузури салтанат , дар хизмат ӯ , ӯро золиму ситамкори хондандӣ ва оё биҷузи зикри адолату сифат ӯ дигари чизе бар забони рондандӣ ? магари худотарси қавии алнФс ки пушти по бар дунё зада бошад ки дар ҳар аср бисёр нодиру вуҷӯди он чун эксир аъзамаст ва аз ӣнҷои паии барад ки мадҳу тавсифи эшон далолат бар некӣу адолат ӯ намекунад ва ба он фирефта нагардаду баъд аз он , осору ъломоти адолату додрасиро мулоҳизаи намояд ва онҳоро бо аъмолу афъол худ бисанҷад ва бибинад ки оё мувофиқ бо ҳам ҳастанд ё на агар мувофиқ бошад шукри худоро ба ҷо оварад волои худро фирефта донад ва дар садади муолиҷа он барояду баъд аз инҳо дар садади тафаҳҳуси аҳвол раоё барояд ва аз ҳар гӯшау канорӣ аз рафтори уммолу гмоштгони таҷассуси намояду додхоҳонро дилдорӣ диҳад то ҳақиқати амр ба ӯ возеҳ гардад .

سبحان الله چه شریف صفتی است که چون شخص کافری به آن آراسته شد مسرور عالم، به تولد خود در زمان او مباهات نمود حال زیاده از هزار سال است که در اطراف جهان نام نیک آن، زبانزد خاص و عام می شود و چگونه چنین نباشد و حال اینکه از حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم ثابت است که فرمود: «عدل ساعه خیر من عباده ستین سنه» یعنی «عدل یک ساعت، بهتر از عبادت شصت سال است» و به جهت علو مرتبه این صفت شریفه، هر فرمانفرمایی او را طالب، و به اشتهار به آن راغب است و می خواهد که او را به صفت عدالت ستایش کنند و نیکخواه بندگان خدا خوانند و همه کس این مطلب را دانسته است و فهمیده و لهذا غالب اشخاصی که در خدمت سلطانی یا فرمانروایی راه سخن می یابند و مجال تکلم دارند چون واسطه ضعف یا به جهت طمع و دوستی مال دنیا یا از راه تشویش و خوف می خواهند که او را از خود راضی دارند و سخنی گویند که باعث نشاط خاطر او باشد در خوش آمدگویی می گشایند و او را به خوش سلوکی و عدالت می ستایند و ذکر عدل و داد او می نمایند و هر یک، از عدل او حکایتی أدا می نماید و علامتی اختراع می کند تا امر بر او مشتبه می شود و به سخن خوش آمد گویان فریفته می گردد و خود را متصف به صفت عدالت یقین می کند بلکه بسیار می شود که عمال و ضابطان ولایات او جمعی را به رشوه فریفته می سازند تا در خدمت آن فرمانروا زبان به خوش سلوکی و امانت آن عامل یا ضابط می گشایند یا از راه تشویش و بیم از او، حسن سلوک او را ذکر می کنند و این نیز یک سبب فریفته شدن فرمانفرما می گردد و تجسس احوال ضعفا و رعایا نمی نماید و به رفاهیت ایشان یقین می کند و به این سبب دین و دولت او بر باد می رود و ضعفا و رعایا پایمال ظلم و ستم می شوند و آن صاحب فرمان چنان می داند که نام نیک او به عدالت و دادرسی بر صفحه روزگار باقی خواهد ماند و حال اینکه چون ایام دولت او سرآید و هنگامه خوش آمدگویان به انجام رسد بجز بدنامی و ستمکاری از او چیزی نماند بلکه در عهد او نیز بجز در حضورش ذکر عدل و دادش نباشد و بر زبان فقرا و رعایا بجز حدیث ظلمش نگذرد پس فرمانفرمایی که توفیق إلهی شامل حال او گردد و غم دین و دولت خود خورد و طالب آن باشد که نام او در صفحه روزگار تا روزِ شمار باقی بماند، به دیده بصیرت نظر کند و اولا تأمل نماید که بسی سلاطین ظالم ستمکار در صفحه روزگار بوده که حال قصه ستمهای ایشان مشهور و در السنه و افواه مذکور است و ببیند که کدام یک از وزرا و أمراء خدمت، و باریافتگان حضور سلطنت، در خدمت او، او را ظالم و ستمکار خواندندی و آیا بجز ذکر عدالت و صفت او دیگر چیزی بر زبان راندندی؟ مگر خداترس قوی النفس که پشت پا بر دنیا زده باشد که در هر عصر بسیار نادر و وجود آن چون اکسیر اعظم است و از اینجا پی برد که مدح و توصیف ایشان دلالت بر نیکی و عدالت او نمی کند و به آن فریفته نگردد و بعد از آن، آثار و علامات عدالت و دادرسی را ملاحظه نماید و آنها را با اعمال و افعال خود بسنجد و ببیند که آیا موافق با هم هستند یا نه اگر موافق باشد شکر خدا را به جا آورد والا خود را فریفته داند و در صدد معالجه آن برآید و بعد از اینها در صدد تفحص احوال رعایا برآید و از هر گوشه و کناری از رفتار عمال و گماشتگان تجسس نماید و دادخواهان را دلداری دهد تا حقیقت امر به او واضح گردد.