Ва махфӣ намонад ки мардумон дар тӯли أмлу қаср أмл мухталифанд гуруҳеи ҳаргизи хаёли марг ба худ намекунанду тасаввури мурдани перомун хотирашон намегардад ва чунон дар шаҳавоти дунявӣаи фурӯ рафтаанд ки гуё ҳаргизи маргӣ аз барои эшон несту таҳияи асбоби зиндагонии доимӣ май бенанду орзӯии эшон ба ҷое мунқатиъ намегардад .

و مخفی نماند که مردمان در طول أمل و قصر أمل مختلفند گروهی هرگز خیال مرگ به خود نمی کنند و تصور مردن پیرامون خاطرشان نمی گردد و چنان در شهوات دنیویه فرو رفته اند که گویا هرگز مرگی از برای ایشان نیست و تهیه اسباب زندگانی دائمی می بینند و آرزوی ایشان به جایی منقطع نمی گردد.

Ва тайифае дигар ҳастанд ки гоҳе хаёл мурдан мекунанд аммо умеди зиндагонӣ то сини табииро доранд ва дар камтар аз он , маргро аз барои худ тасаввур наме намоянд ва ба таҳсили асбоби маишати сад сол ва дивист сол мепардозанд балки гоҳаст ки бо вуҷӯд инки медонанд ончӣ доранд кифояти гузарони умри табииро мекунад боз дар садади ҷамъ зиёдтар ҳастанд ғофил аз инки :

و طایفه ای دیگر هستند که گاهی خیال مردن می کنند اما امید زندگانی تا سن طبیعی را دارند و در کمتر از آن، مرگ را از برای خود تصور نمی نمایند و به تحصیل اسباب معیشت صد سال و دویست سال می پردازند بلکه گاه است که با وجود اینکه می دانند آنچه دارند کفایت گذران عمر طبیعی را می کند باز در صدد جمع زیادتر هستند غافل از اینکه:

Ва қавмии дигари ин қадар аз умрро ба худ таваққуъ надоранд балки умеди зиёда аз умрӣ ки бисёре аз мардум мекунанд надоранд ва ҳамчунин то ба касе мерасад ки фикри зиёда аз яксолро намекунаду умеди соли ояндаро ба худ надорад ва чунин касе дар зимистони тадоруки тобистон худ мебинад ва дар тобистони фикр зимистон мекунад ва чун аз таҳсили қӯти соли худ фориғ шуд ба ибодат май пардозад ва аз он беҳтар касеаст ки дар фикр беш аз як шабона рӯз несту ҳаргизи фикри фардоӣ худ намекунад ва аз ин болотар онаст ки ҳамеша авқоти марг дар назар ӯ ҳозираст ва чунин касе ҳар намозӣ ки мекунад намози видоъкунандагон дунёст « ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?алау силам аз ҳақиқати имон аз яке аз саҳоба суол кард арз кард ки ҳаргизи қадамӣ бар намедорам ки умед бардоштан қадамӣ дигар дошта бошам »у аксари мардумон , хосса дар ин замон , тӯли أмл бар эшон ғолиб шуда ва чунон аз фикри мурдани берун рафтаанд ки ҳаргизи онро аз барои худ гумон намекунанду аҷабтар онкӣ ҳар чаҳ сини эшон зиёдтар мешавад ва ба сафари охират наздиктар мегирданд ҳирсу тӯли أмли эшон зиёдтар мешавад , ҳамчунон ки дар аксари перони аср мушоҳида мекунем .

و قومی دیگر این قدر از عمر را به خود توقع ندارند بلکه امید زیاده از عمری که بسیاری از مردم می کنند ندارند و همچنین تا به کسی می رسد که فکر زیاده از یکسال را نمی کند و امید سال آینده را به خود ندارد و چنین کسی در زمستان تدارک تابستان خود می بیند و در تابستان فکر زمستان می کند و چون از تحصیل قوت سال خود فارغ شد به عبادت می پردازد و از آن بهتر کسی است که در فکر بیش از یک شبانه روز نیست و هرگز فکر فردای خود نمی کند و از این بالاتر آن است که همیشه اوقات مرگ در نظر او حاضر است و چنین کسی هر نمازی که می کند نماز وداع کنندگان دنیاست «حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم از حقیقت ایمان از یکی از صحابه سوال کرد عرض کرد که هرگز قدمی بر نمی دارم که امید برداشتن قدمی دیگر داشته باشم» و اکثر مردمان، خاصه در این زمان، طول أمل بر ایشان غالب شده و چنان از فکر مردن بیرون رفته اند که هرگز آن را از برای خود گمان نمی کنند و عجب تر آنکه هر چه سن ایشان زیادتر می شود و به سفر آخرت نزدیکتر می گردند حرص و طول أمل ایشان زیادتر می شود، همچنان که در اکثر پیران عصر مشاهده می کنیم.

Ва аз ин ғофиланд ки инсон чун аз модар мутаваллид шуд ҳар нафасӣ ки мекашад қадамӣ ба қабр наздик мешавад ва чун айёми ҷавонии гузашт ҳар рӯзи чашм ӯ заъиф ,у қувоӣ ӯ ба таҳлил меравад пас касе ки син ӯ ба ҳудӯди чиҳил солагӣ расед дигари фикри дунё кардан ӯ аз ғифлату фиреб шайтонаст , зеро айёми лиззату Комронии гузашту рӯзгори нишоту шодмонии саромад ҳар рӯзи узвӣ аз ӯ кӯч мекунад , ва ҳар солии қӯтӣ аз ӯ бори сафари нестӣ май бандад , ва он бечора аз ин ғофил ва дар фикр ботиласт .

و از این غافلند که انسان چون از مادر متولد شد هر نفسی که می کشد قدمی به قبر نزدیک می شود و چون ایام جوانی گذشت هر روز چشم او ضعیف، و قوای او به تحلیل می رود پس کسی که سن او به حدود چهل سالگی رسید دیگر فکر دنیا کردن او از غفلت و فریب شیطان است، زیرا ایام لذت و کامرانی گذشت و روزگار نشاط و شادمانی سرآمد هر روز عضوی از او کوچ می کند، و هر سالی قوتی از او بار سفر نیستی می بندد، و آن بیچاره از این غافل و در فکر باطل است.

Ва ҳон то нагӯйӣ ки ман аз тӯл أмл холему фиреб шайтон нахурӣ бидон ки ҳар ки зиёдтар аз ончии зарурии як соласт ҷамъ мекунад тӯл أмл дорад ва ҳамчунин ҳар ки أмўр ӯ мутафарриқ ва бо мардуми муомила ва муҳосиба дорад ки замони он тӯл мекашад ва доданӣ ва гирифтанӣ дорад ва бо вуҷӯди ин , музтариб нест тавил алأмласт .

و هان تا نگویی که من از طول أمل خالیم و فریب شیطان نخوری بدان که هر که زیادتر از آنچه ضروری یک سال است جمع می کند طول أمل دارد و همچنین هر که أمور او متفرق و با مردم معامله و محاسبه دارد که زمان آن طول می کشد و دادنی و گرفتنی دارد و با وجود این، مضطرب نیست طویل الأمل است.

Ва аломати қасри أмл онаст ки أмўри худро ҷамъоварӣ намояд , монанди : касе ки إродаҳ сафарӣ дорад ва бояд саъии азброи ҷамъи қӯти зиёдтар аз як сол балки чиҳил рӯзи худро накунаду соири авқоти худро сарфи таъмири хонаи охират ,у тоъату ибодати намояду бори худро сангин нанамояд ки дар вақт рафтан , дасту пои худро гум кунад .

و علامت قصر أمل آن است که أمور خود را جمع آوری نماید، مانند: کسی که إراده سفری دارد و باید سعی ازبرای جمع قوت زیادتر از یک سال بلکه چهل روز خود را نکند و سایر اوقات خود را صرف تعمیر خانه آخرت، و طاعت و عبادت نماید و بار خود را سنگین ننماید که در وقت رفتن، دست و پای خود را گم کند.