Сифати бисту ҳафтум : кароҳатаст ки иборатаст аз танаффури табъ аз чизе ки дарёфтан он , сабаби алмӣ ва тъбӣ гардад ва чун кароҳат , қӯт гирад онро машаққат гӯйанду кароҳат , ё аз чизеаст ки майлу шавқу муҳаббат ба он шръоу уқалои мамдуҳ ва мстҳснаст ё аз чизеаст ки чунин несту ончӣ аз ахлоқаст қисм авваласт на дувум балки баъзе аз ақсоми дувум аз сифот фозилааст .

صفت بیست و هفتم: کراهت است که عبارت است از تنفر طبع از چیزی که دریافتن آن، سبب المی و تعبی گردد و چون کراهت، قوت گیرد آن را مشقت گویند و کراهت، یا از چیزی است که میل و شوق و محبت به آن شرعا و عقلا ممدوح و مستحسن است یا از چیزی است که چنین نیست و آنچه از اخلاق است قسم اول است نه دوم بلکه بعضی از اقسام دوم از صفات فاضله است.

Ва зиди кароҳат , муҳаббатаст ва он иборатаст аз майлу рағбати табъ ба чизе ки дарёфтан он сабаби лиззат ва роҳат бошад пас кароҳату муҳаббат ҳар чизе лозим дорад маърифату идроки он чизро ва бидӯни маърифати он , агар чаҳ фӣ алҷмлаҳ бошад кароҳату муҳаббат мутасаввир нест аз ин ҷиҳатаст ки сифати муҳаббату кароҳат дар ҷамодот , чун сангу кулӯх ва дар ва девор нест , зеро ки онҳоро идрок нест .

و ضد کراهت، محبت است و آن عبارت است از میل و رغبت طبع به چیزی که دریافتن آن سبب لذت و راحت باشد پس کراهت و محبت هر چیزی لازم دارد معرفت و ادراک آن چیز را و بدون معرفت آن، اگر چه فی الجمله باشد کراهت و محبت متصور نیست از این جهت است که صفت محبت و کراهت در جمادات، چون سنگ و کلوخ و در و دیوار نیست، زیرا که آنها را ادراک نیست.

Пас ҳар чизе ки идроки он мухолиф табъ бошаду табъро аз он алмӣ бошад он чизро макрӯҳ мегӯйанд ва ҳар чизе ки дар идроки он лиззатӣ ва роҳатӣ бошад он чизро маҳбӯби номанду чизе ки дар он ҳеҷ таъсирӣ накунаду мӯҷиби ҳеҷ як аз ?илам ва роҳат нагардад он на маҳбӯбаст ва на макрӯҳ ва чун донистӣ ки ҳар як аз кароҳату муҳаббат , фаръи адорку фаҳмидан , ва тобеъ онанд .

پس هر چیزی که ادراک آن مخالف طبع باشد و طبع را از آن المی باشد آن چیز را مکروه می گویند و هر چیزی که در ادراک آن لذتی و راحتی باشد آن چیز را محبوب نامند و چیزی که در آن هیچ تأثیری نکند و موجب هیچ یک از الم و راحت نگردد آن نه محبوب است و نه مکروه و چون دانستی که هر یک از کراهت و محبت، فرع ادارک و فهمیدن، و تابع آنند.

Пас бидон ки идроки одамӣ бар чанд ваҷҳаст : зеро ки мавҷӯдот ё мҳсўсотнд ё ғайри маҳсусоту маҳсусот бар панҷ навъанд : аввал : ончӣ ба чашм идрок мешавад , чун сӯратҳои ҳасанау оби равону сабзау равшаноӣу лиззату роҳати одамӣ аз идроки инҳо на диданаст .

پس بدان که ادراک آدمی بر چند وجه است: زیرا که موجودات یا محسوساتند یا غیر محسوسات و محسوسات بر پنج نوعند: اول: آنچه به چشم ادراک می شود، چون صورتهای حسنه و آب روان و سبزه و روشنایی و لذت و راحت آدمی از ادراک اینها نه دیدن است.

Дувум : ончӣ ба гӯш идрок мешавад , чун овозҳои хубу нағмаҳои мавзуни лиззат ва роҳат ёфтан аз инҳо ба шуниданаст сеюм : ончӣ ба қувваи шома идрок мешавад , чун буиҳои хуш ва насимҳои муаттару лиззат аз инҳо ба бўииднаст чаҳорум : ончӣ ба қувваи зоиқа фаҳмида мешавад , чун таомҳои лазизау роҳат аз инҳо ба чашедан ҳосил мешавад панҷум : ончии идроки он ба қувваи ломиса таҳаққуқ меёбад , чун нармӣу нозукӣу лиззат аз инҳо ба мломсту мубошират ҳам мерасад .

دوم: آنچه به گوش ادراک می شود، چون آوازهای خوب و نغمه های موزون لذت و راحت یافتن از اینها به شنیدن است سوم: آنچه به قوه شامه ادراک می شود، چون بویهای خوش و نسیمهای معطر و لذت از اینها به بوییدن است چهارم: آنچه به قوه ذائقه فهمیده می شود، چون طعامهای لذیذه و راحت از اینها به چشیدن حاصل می شود پنجم: آنچه ادراک آن به قوه لامسه تحقق می یابد، چون نرمی و نازکی و لذت از اینها به ملامست و مباشرت هم می رسد.

Ва ҳусӯли ?иламу тъб низ аз ин панҷ қувва ба идроки хилофи ончӣ мазкӯр шуд , мтҳққ мешавад .

و حصول الم و تعب نیز از این پنج قوه به ادراک خلاف آنچه مذکور شد، متحقق می شود.

Ва аммо ғайри маҳсусот бар ду навъанд : яке онкӣ ба ҳавоси ботина идрок мешавад , чун сувари ҷузъӣаи хаёлӣау вҳмиаҳи дайгарии онкӣ ба қувваи оқилау нафаси ботинаи таъаққул онҳо мешавад , мисли идроки маъонии кулияу зўоти муҷаррадау маорифи ҳуққа .

و اما غیر محسوسات بر دو نوعند: یکی آنکه به حواس باطنه ادراک می شود، چون صور جزئیه خیالیه و وهمیه دیگری آنکه به قوه عاقله و نفس باطنه تعقل آنها می شود، مثل ادراک معانی کلیه و ذوات مجرده و معارف حقه.

Ва аз қабили ғайр маҳсусотаст идроки ахлоқу сифоти писандидау одоби ҳасана ки инсон аз онҳо лиззатӣ меёбаду соҳиби онҳоро дӯст медорад ва ба ин сабабаст муҳаббати банда , худоро , зеро ба қувваи ақл , идроки вуҷӯду сифоти камолу нъўти ҷалол ӯро май намояд ва он идрок , мӯҷиби лиззату фараҳ ва сарвар мегардад .

و از قبیل غیر محسوسات است ادراک اخلاق و صفات پسندیده و آداب حسنه که انسان از آنها لذتی می یابد و صاحب آنها را دوست می دارد و به این سبب است محبت بنده، خدا را، زیرا به قوه عقل، ادراک وجود و صفات کمال و نعوت جلال او را می نماید و آن ادراک، موجب لذت و فرح و سرور می گردد.

Ва шаккӣ нест ки лаззоти хаёлӣау вҳмиаҳ ,ашад ва аъло аз лаззот ҳиссӣа ҳастанд ва ба ин ҷиҳатаст лиззатӣ ки одамӣ аз сӯрати ҷамилӣ ки дар хоб дид ақўӣаст аз онкӣ мисли онро дар бедорӣ бибинад ва ба ин сабаб , лиззати раёсату шӯҳрат аз соири ҳиссӣа ақўӣасту одамӣ бисёре аз лаззоти ҳиссӣаро ба ҷиҳати вусӯл ба раёсат , тарк мекунад .

و شکی نیست که لذات خیالیه و وهمیه، اشد و اعلی از لذات حسیه هستند و به این جهت است لذتی که آدمی از صورت جمیلی که در خواب دید اقوی است از آنکه مثل آن را در بیداری ببیند و به این سبب، لذت ریاست و شهرت از سایر حسیه اقوی است و آدمی بسیاری از لذات حسیه را به جهت وصول به ریاست، ترک می کند.

Ва аммо лаззоти ақлӣа ба маротиби штӣ аз лаззоти ҳиссӣау хаёлӣау вҳмиаҳи болотрнду назар ба инки ҳар чаҳ лиззату роҳат дар он бештар , он чиз маҳбӯбтараст лиҳозои муҳаббати ақлӣа бисёр аз соири анвоъи муҳаббати шадидтар ва болотар мешавад ва ҳамчунинаст кароҳат :

و اما لذات عقلیه به مراتب شتی از لذات حسیه و خیالیه و وهمیه بالاترند و نظر به اینکه هر چه لذت و راحت در آن بیشتر، آن چیز محبوبتر است لهذا محبت عقلیه بسیار از سایر انواع محبت شدیدتر و بالاتر می شود و همچنین است کراهت: