Аввал : ҷамол ӯ , зеро ҳар чаҳ камоли ҷамол ӯ бештар , лиззати назар ба ӯ болотараст .

اول: جمال او، زیرا هر چه کمال جمال او بیشتر، لذت نظر به او بالاتر است.

Дувум : муҳаббату дӯстӣ ба ӯ , зеро ки ҳар чаҳ муҳаббати ошиқи болотару ишқ ӯ афзӯнтараст лиззати баҳҷат ӯ аз висол , ақўӣ ва атумаст .

دوم: محبت و دوستی به او، زیرا که هر چه محبت عاشق بالاتر و عشق او افزونتر است لذت بهجت او از وصال، اقوی و اتم است.

Сеюм : ба зуҳӯри ҷамоли маъшӯқу вузӯҳи он , зеро лиззат дидани маъшӯқ дар торикӣ ё аз давр ё аз пас пардаи нозукӣ камтараст аз дидан ӯ дар равшаноӣу наздик бепардау ҳиҷоб .

سوم: به ظهور جمال معشوق و وضوح آن، زیرا لذت دیدن معشوق در تاریکی یا از دور یا از پس پرده نازکی کمتر است از دیدن او در روشنایی و نزدیک بی پرده و حجاب.

Чаҳорум : ба парешонеи хотири ошиқу гирифторӣ ба олому ғамҳое ки дил ӯ мушавваш дошта бошад , зеро ки лиззатӣ ки одами саҳеҳ ,у мутмаини хотирӣ ки ҳеҷ фикрии биҷузи висолу мулоқот маъшӯқ надорад аз висол ӯ май баради ҳаргизи тарсноки мушавваш ё бемори мтأлм ё касе ки дил ӯ машғӯли фикр муҳиммӣаст наме баради пас касе ки муҳаббат ӯ андак бошаду маъшӯқро аз давр дар торикӣ бибинад ва ба ҷиҳати шуғлӣ аз умӯри худ дил ӯ парешон бошад ё дар ҷома ӯ ақрабҳои бисёр бошад ки ӯро багазанд , агар чаҳ фии алҷмлаҳро аз дидор маъшӯқ меёбад аммо лаззот ӯ нисбатӣ надорад ба лиззати ошиқи дил аз даст дода ки муҳаббат ӯ ба ниҳоят расида бошаду биҷузи ёди маъшӯқи ҳеҷ фикрӣ надошта бошаду маъшуқаро дар рӯзи равшан бепарда мулоқот кунад пас ҳамчунин лиззати маърифати худо дар дунё бо вуҷӯди ҳиҷоби бадану пардаи тану гирифтории машоғили дунявӣа агар чаҳ ҳамон тадбири бадан худ бошаду тасаллути мору ақраби табиат аз гуруснагӣу тишнагӣу ғазабу ҳирсу шаҳвату ҳабс дар чоҳи табиати Аслан нисбатӣ надорад бо лиззати лқоءу мушоҳида дар вақте ки ҳамаи инҳо муртафаъ гардад пас ориф ба худо чун дар дунё аз оиқу монеъ холӣ наметавонад буд мумкин нест ки баҳҷати софӣу лиззати комил аз барои ӯ ҳосил шавад .

چهارم: به پریشانی خاطر عاشق و گرفتاری به آلام و غمهایی که دل او مشوش داشته باشد، زیرا که لذتی که آدم صحیح، و مطمئن خاطری که هیچ فکری بجز وصال و ملاقات معشوق ندارد از وصال او می برد هرگز ترسناک مشوش یا بیمار متألم یا کسی که دل او مشغول فکر مهمی است نمی برد پس کسی که محبت او اندک باشد و معشوق را از دور در تاریکی ببیند و به جهت شغلی از امور خود دل او پریشان باشد یا در جامه او عقربهای بسیار باشد که او را بگزند، اگر چه فی الجمله را از دیدار معشوق می یابد اما لذات او نسبتی ندارد به لذت عاشق دل از دست داده که محبت او به نهایت رسیده باشد و بجز یاد معشوق هیچ فکری نداشته باشد و معشوقه را در روز روشن بی پرده ملاقات کند پس همچنین لذت معرفت خدا در دنیا با وجود حجاب بدن و پرده تن و گرفتاری مشاغل دنیویه اگر چه همان تدبیر بدن خود باشد و تسلط مار و عقرب طبیعت از گرسنگی و تشنگی و غضب و حرص و شهوت و حبس در چاه طبیعت اصلا نسبتی ندارد با لذت لقاء و مشاهده در وقتی که همه اینها مرتفع گردد پس عارف به خدا چون در دنیا از عایق و مانع خالی نمی تواند بود ممکن نیست که بهجت صافی و لذت کامل از برای او حاصل شود.

Балии баъзе авқот аз ъўоӣқ ғофил мегардаду болмраҳи вуҷӯд ва ҳастӣ худро фаромӯш май намояд , ҷамоли маърифати худро ба ӯ май намояд ба наҳвӣ ки ақл ӯ ҳайрон ва вола мешаваду наздик ба он мерасад ки дил ӯ аз азимати илоҳӣ мншқ гардад валикини ин ҳолат монанди буқ хотФ мегузараду дФътои дил ӯ машғӯлу мушавваши умӯр дунявӣа мешавад , ва ин лозими зиндагонӣ дар дунёсти пас то марг наёмада ин лиззати холӣ аз нуқсон несту айш , айши охират ,у нишот , нишоти он оламаст балки ҳаёти ҳақиқӣ ҳамонасту бас : «у ани ?илдори алохраҳи ?лаии алҳиўони луи конўои иълмўн » ва аз ин ҷиҳатаст ки ҳар киро камоли маърифат ҳосил шуд , муштоқ марг мешавад ва агар ҳаёти дунёро хоҳад ба ҷиҳати таҳсили зёдтии маърифат май талабад ҳар чаҳ маърифат зиёд шуд мушоҳидаи равшантару қавӣ тар мегардад ҳамчунон ки ҳар чаҳ тухми бештару покиза ва некӯтараст , заръи он афзӯнтар ва некӯтараст ва шаккӣ нест ки маърифати худо ба ҷое мерасад ки болотар аз он мартаба набошад , чун дарёии маърифатро соҳилӣ на ,у иҳота ба канаи ҷалол ӯу ҷамоли худовандӣ маҳоласт пас мешавад ки ориф ба худои тӯли умр ба ҷиҳати зёдтии маърифати талабад .

بلی بعضی اوقات از عوائق غافل می گردد و بالمره وجود و هستی خود را فراموش می نماید، جمال معرفت خود را به او می نماید به نحوی که عقل او حیران و واله می شود و نزدیک به آن می رسد که دل او از عظمت الهی منشق گردد ولیکن این حالت مانند بوق خاطف می گذرد و دفعتا دل او مشغول و مشوش امور دنیویه می شود، و این لازم زندگانی در دنیاست پس تا مرگ نیامده این لذت خالی از نقصان نیست و عیش، عیش آخرت، و نشاط، نشاط آن عالم است بلکه حیات حقیقی همان است و بس: «و ان الدار الآخره لهی الحیوان لو کانوا یعلمون» و از این جهت است که هر که را کمال معرفت حاصل شد، مشتاق مرگ می شود و اگر حیات دنیا را خواهد به جهت تحصیل زیادتی معرفت می طلبد هر چه معرفت زیاد شد مشاهده روشن تر و قوی تر می گردد همچنان که هر چه تخم بیشتر و پاکیزه و نیکوتر است، زرع آن افزون تر و نیکوتر است و شکی نیست که معرفت خدا به جایی می رسد که بالاتر از آن مرتبه نباشد، چون دریای معرفت را ساحلی نه، و احاطه به کنه جلال او و جمال خداوندی محال است پس می شود که عارف به خدا طول عمر به جهت زیادتی معرفت طلبد.

Ва махфӣ намонад ки ончӣ мазкӯр шуд аз лақои илоҳӣу рӯяту мушоҳидаи ҷамоли азалӣ на ба навъеаст ки аҳл суннат мегӯйанд ки ба ин чашми зоҳири ҷамол ӯ дида хоҳад шуд , « таъолии шаънаи ани злк » , зеро дидан бо ин чашм дар ҳақи худо чаҳ дар дунё ва чаҳ дар уқбо маҳоласт .

و مخفی نماند که آنچه مذکور شد از لقای الهی و رویت و مشاهده جمال ازلی نه به نوعی است که اهل سنت می گویند که به این چشم ظاهر جمال او دیده خواهد شد، «تعالی شأنه عن ذلک»، زیرا دیدن با این چشم در حق خدا چه در دنیا و چه در عقبی محال است.

Сқаҳи алأсломи Муҳамади бен мъқўби келинӣу шайхи садуқ « раҳмаи аллоҳи ъалиҳумо » ба санади саҳеҳ ривоят кардаанд ки аз ҳазрати эмоми содиқи алайҳи ассалом суол шуд « аз ончии мардумон ривоят мекунанд аз дидани худо ? пас фармуд ки нури хуршеди як ҷузв аз ҳафтод ҷузви нур курсӣасту курсии як ҷузв аз ҳафтод ҷузв нўрършасту арши як ҷузв аз ҳафтод ҷузви нур ҳиҷобасту ҳиҷоби як ҷузв аз ҳафтод ҷузви нур сараст , пас агар рост мегӯйанд чашми худро тез дар нури хуршедӣ ки аз абр холӣ бошад бидоранд ва бибинанд метавонанд ё на »у أбўи басир ривоят кардааст ки ба ҳазрати содиқи алайҳи ассалом арз кардам ки « хабари даҳ маро аз инки оё муминин дар рӯзи қиёмати худоро май бенанд ? фармуд балии пеш аз қиёмат низ ӯро дидаанд арз кардам ки дар чаҳ вақт ? фармуд : дар вақте ки ба эшон гуфт : « аласти брбкм » эшон гуфтанд балии пас соъатӣ сокит шуд , баъд фармуд : ки муминин дар дунё низ ӯро май бенанд , оё ту ҳол ӯро наме бинӣ ? абӯ басир гуяд арз кардам : фидоӣ ту шавам ин каломро аз ту нақл кунам ? фармуд : на , зеро агар ин ҳадисро нақл кунӣ инкор мекунад ӯро мункирӣ ки ба маънии он ҷоҳиласт ва чунин тақдир мекунад ки ин ташбеҳ куфрасту ҳоли инки дидан ба дил , на мисли дидан ба чашмаст ,у худои таъолӣ бартараст аз ончии аҳли ташбеҳу иттиҳоди нисбат ба ӯ медиҳанд » аз ҳазрати Амиралмӯъминини алайҳ ассалом пурседанд ки « оё худои худро дидае ? фармуд : вой бар ту худоиро ки наме байнами ибодат ӯро намекунам шахсе арз кард ки чигуна ӯро дидае ? фармуд : чашмҳои зоҳир , ба мушоҳида , ӯро наме бенанд ,у лекини дилҳо ӯро ба ҳақиқати имон май бенанд »у ахбор дар ин хусӯс бисёраст .

ثقه الأسلام محمد بن معقوب کلینی و شیخ صدوق «رحمه الله علیهما» به سند صحیح روایت کرده اند که از حضرت امام صادق علیه السلام سوال شد «از آنچه مردمان روایت می کنند از دیدن خدا؟ پس فرمود که نور خورشید یک جزو از هفتاد جزو نور کرسی است و کرسی یک جزو از هفتاد جزو نورعرش است و عرش یک جزو از هفتاد جزو نور حجاب است و حجاب یک جزو از هفتاد جزو نور سر است، پس اگر راست می گویند چشم خود را تیز در نور خورشیدی که از ابر خالی باشد بدارند و ببینند می توانند یا نه» و أبو بصیر روایت کرده است که به حضرت صادق علیه السلام عرض کردم که «خبر ده مرا از اینکه آیا مومنین در روز قیامت خدا را می بینند؟ فرمود بلی پیش از قیامت نیز او را دیده اند عرض کردم که در چه وقت؟ فرمود: در وقتی که به ایشان گفت: «الست بربکم» ایشان گفتند بلی پس ساعتی ساکت شد، بعد فرمود: که مومنین در دنیا نیز او را می بینند، آیا تو حال او را نمی بینی؟ ابو بصیر گوید عرض کردم: فدای تو شوم این کلام را از تو نقل کنم؟ فرمود: نه، زیرا اگر این حدیث را نقل کنی انکار می کند او را منکری که به معنی آن جاهل است و چنین تقدیر می کند که این تشبیه کفر است و حال اینکه دیدن به دل، نه مثل دیدن به چشم است، و خدای تعالی برتر است از آنچه اهل تشبیه و اتحاد نسبت به او می دهند» از حضرت امیرالمومنین علیه السلام پرسیدند که «آیا خدای خود را دیده ای؟ فرمود: وای بر تو خدایی را که نمی بینم عبادت او را نمی کنم شخصی عرض کرد که چگونه او را دیده ای؟ فرمود: چشمهای ظاهر، به مشاهده، او را نمی بینند، و لیکن دلها او را به حقیقت ایمان می بینند» و اخبار در این خصوص بسیار است.