Зиди схт , ризоаст ва он иборатаст аз тарки эътирози илоҳӣа дар ботину зоҳир , қўло ва феълану соҳиби мартабаи ризои пайваста дар лиззату баҳҷату сарвар ва роҳатаст , зеро тафовутӣ нест дар назд ӯ миёни фақру Гана , роҳату ъно , бақоу фано , иззату зиллат , маразу сиҳҳат ,у мӯату ҳаёт ва ҳеҷ як аз инҳо бар дайгарӣ дар назар ӯ тарҷеҳ надорад ва ҳеҷ кадом бар дил ӯ гарон нест , зеро ки ҳамаро содир аз худоӣ таъолӣ медонад ба воситаи муҳаббати ҳақ ки бар дил ӯ русух намӯда бар ҳамаи афъол ӯ ошиқасту ончӣ аз ӯ мерасад бар табъ ӯ мувофиқаст ва мегуяд :

ضد سخط، رضا است و آن عبارت است از ترک اعتراض الهیه در باطن و ظاهر، قولا و فعلا و صاحب مرتبه رضا پیوسته در لذت و بهجت و سرور و راحت است، زیرا تفاوتی نیست در نزد او میان فقر و غنا، راحت و عنا، بقا و فنا، عزت و ذلت، مرض و صحت، و موت و حیات و هیچ یک از اینها بر دیگری در نظر او ترجیح ندارد و هیچ کدام بر دل او گران نیست، زیرا که همه را صادر از خدای تعالی می داند به واسطه محبت حق که بر دل او رسوخ نموده بر همه افعال او عاشق است و آنچه از او می رسد بر طبع او موافق است و می گوید:

Дар осор воридаст ки « яке аз арбоби ризо , син ӯ ба ҳафтод сол расед ва дар ин муддат нагуфт ки коши фалони чиз будӣ ва фалон набӯдӣ » яке аз бузургонро гуфтанд ки « аз осори ризо дар худ чаҳ май ёбӣ ? гуфт : дар ман бӯе аз ризо нест ва бо вуҷӯди ин , ҳаргоҳи худои тани марои пул ҷаҳаннам созаду халқи аввалин ва охиринро аз он бигузаранду ҳамаро дохил биҳишт кунаду маро ба ҷаҳаннами афканду ҷаҳаннамро аз ман пргрдонд , ба ҳукм ӯ розӣам ва ба қисмат ӯ хушнӯдаму ҳаргиз ба хотирам намегузарад ки кош чунин набӯдӣ ва чаро насиби ман ин шуду қисмати дигарон он ? » .

در آثار وارد است که «یکی از ارباب رضا، سن او به هفتاد سال رسید و در این مدت نگفت که کاش فلان چیز بودی و فلان نبودی» یکی از بزرگان را گفتند که «از آثار رضا در خود چه می یابی؟ گفت: در من بویی از رضا نیست و با وجود این، هرگاه خدای تن مرا پل جهنم سازد و خلق اولین و آخرین را از آن بگذراند و همه را داخل بهشت کند و مرا به جهنم افکند و جهنم را از من پرگرداند، به حکم او راضیم و به قسمت او خشنودم و هرگز به خاطرم نمی گذرد که کاش چنین نبودی و چرا نصیب من این شد و قسمت دیگران آن؟».

Ва соҳиби ин мартаба , ҳар чизеро ба чашм ризо менигарад ва ҳар амреро ба назар муҳаббат мебинад ва дар ҳар мавҷӯдии нури раҳмати илоҳӣаро мушоҳида мекунаду сари ҳикмати азлиаҳро мулоҳиза май намояди пас ҳар чаҳ мешавад дар сарои вуҷӯд , мувофиқи муроди матлаб ӯаст ва ҳар чаҳ дар корхона ҳастӣ рӯ медиҳад бар вифқи ҳаво ва хоҳиш ӯст ва аз ӣнҷо маълум мешавад ки мақоми ризои афзали мақомоти дайн ,у ашрафи манозил муқаррабинаст аъзами дарҳои шаҳристони раҳмат ,у аўсъи роҳҳои иқлӣм саодатаст ҳазрати расӯли слии аллоҳи алайҳу ?алау силам аз тайифае аз асҳоб худ пурсед ки « шумо чаҳ навъ касон ҳастед ? арз карданд : мўмноним фармуд : чаҳ чизаст аломати имони шумо ? гуфтанд : собирем дар вақти бало ва шокирем дар ҳангоми неъмату рифоҳ ва розӣ ҳастем ба мавориди қазо ҳазрат фармуд : мўмнонид ба худои каъбаи қисм » ва дар ҳадис дигараст ки фармуд : « эшон ҳукамоӣ уламо ҳастанд , ки аз вуфӯри дониш , наздик ба инаст ки анбиё бошанд » ва низ аз он ҳазрат Марвӣаст ки « чун худои бандаеро дӯст дорад ӯро дар дунё мубтало мегирданд , пас агар сабр кард ӯро бар мегузинад ва агар розӣ ва хушнӯд шуд ӯро ба мартабаи асФё май расонад » ва фармуд ки « чун рӯз қиёмат шавад тайифае аз уммати марои худои таъолии болу пар каромат фармоед то аз қабрҳои худ ба биҳишт парвоз кунанд ва дар онҷо ба наҳвӣ ки дилхоҳ эшонаст айшу тнъми намоянди малоика ба эшон гӯйанд : оё шумо мавқифи ҳисобро дидед ? гӯйанд : аз мо ҳисобӣ нахостанд боз гӯйанд : оё аз сирот гузаштеду ҷаҳаннамро мулоҳиза намудед ? гӯйанд : мо ҳеҷ чиз надидем малоика гӯйанд : шумо чаҳ тайифаед ? эшон гӯйанд : мо аз уммат Муҳамадем слии аллоҳи алайҳу ?алау силами малоикаи пурсанад ки амали шумо дар дунё чаҳ бӯдааст ? гӯйанд : дар мо ду хислат буд ки худо ба фазлу раҳмати худ моро ба ин мартабаи расонид : яке онкӣ чун дар хилват будем аз худо шарм доштем ки маъсият ӯро муртакиб шавему дигари онкӣ ба ҳар чаҳ аз барои мо қисмат карда буд розӣ будем малоика гӯйанд : пас сазовори ин мартаба ҳастед » Мӯсои бен умрони алайҳи ассалом ба парвардгор арз кард ки « бори худоёи маро ба амре роҳ намой ки дар он ризоӣ ту бошад фармуд : ризои ман дар онаст ки ту розӣ ба қазои ман шӯй » Марвӣаст ки « банӣ Исроил ба Мӯсои алайҳ ассалом гуфтанд ки аз худо суол кун чикораст ки чун мо онро ба ҷои овареми худо аз мо розӣ мегардад ? Мӯсо арз кард ки парвардгоро шунидӣ ончиро банӣ Исроил гуфтанд ? хитоб расед ки эй Мӯсо бигӯ ба эшон аз ман розӣ шавед то ман низ аз шумо розӣ шавам » аз ҳазрати сидолсоҷдини алайҳи ассалом Марвӣаст ки « сабру ризо , раъси ҳама тоъотаст , ва ҳар ки сабр кунад ва розӣ шавад аз худо дар ончӣ аз барои ӯ муқаддар кунад , худо аз барои ӯ муқаддар намекунад магари ончӣ хайр ӯст » ва аз ҳазрати эмоми ҷФъри содиқи алайҳи ассалом Марвӣаст ки фармуд : « шигифт дорам аз кори мардуми мусаллам ки худои ҳеҷ амре аз барои ӯ муқаддар намекунад магари инки хайр ӯст ва агар бадан ӯро пораи пора ба миқрози созанд хайр ӯст ва агар малики машриқу мағрибро ба ӯ ато фармойанд бози хайр ӯаст » ва фармуд ки « аз ҷумлаи чизҳое ки худо ба Мӯсои бен умрони алайҳи ассалом ваҳй фиристод ин буд ки эй Мӯсои ман ҳеҷ халқии маҳбӯбтар ба сӯии худам аз банда худ наёфаридаам , ман ӯро ба балоҳо гирифтор май созам ба ҷиҳати инки хайр ӯ дар онҳост ва агар неъмати дунёро аз ӯ боз май гирами хайри онро дар он медонам ва ман ба ончии салоҳ ӯаст доно ҳастам пас бояд ӯ бар балои ман сабр кунад ва неъматҳои марои шукри намояд ва ба қазои ман розӣ шавад , то ман ӯро дар назд худ аз зумра садиқин бинивисам » ва ба он ҳазрат арз карданд ки « ба чаҳ чизи муъмин шинохта мешавад ? фармуд : таслиму ризо дар ончӣ бар ӯ ворид мешавад аз шодӣу андӯҳ » ва ҳамчунон ки аз баъзе аз ахбори мазкӯра мстФод мешавад маълум шуд ки аз самароти мартабаи ризо онаст ки мӯҷиби ризои худои таъолӣ аз банда мешавад ва он аъзами саодати ду ҷаҳонӣаст ва ҳеҷ неъматӣ дар биҳишт аз он болотар нест , чунонкӣ худоӣ мефармоед : «у мсокни тайибаи фии ҷиноти адану ризвони ман аллоҳи Акбар » ва дар баъзе аз аҳодӣс воридаст ки « худои таъолӣ дар биҳишт бар муминин таҷаллӣ мекунад ва мефармоед : суол кунед аз ман ончӣ мехоҳед мегӯйанд : парвардгорои ризои туро металабем » ва аз инки дар биҳишти баъд аз таҷаллии нури илоҳӣ ки мо фавқи ҷамеъ маротибаст ризои илоҳиро талабидаанд маълум мешавад мартабаи ризои афзали ҷамеъ маротибаст ва дар тафсири қавли худои таъолӣ ки фармӯдааст : «у лдинои мазид » ворид шудааст ки дар вақти мазиди се тӯҳфа аз ҷониби парвардгор аз барои аҳл биҳишт мерасад ки дар биҳишт мисли ва монанди онҳо нест :

و صاحب این مرتبه، هر چیزی را به چشم رضا می نگرد و هر امری را به نظر محبت می بیند و در هر موجودی نور رحمت الهیه را مشاهده می کند و سر حکمت ازلیه را ملاحظه می نماید پس هر چه می شود در سرای وجود، موافق مراد مطلب او است و هر چه در کارخانه هستی رو می دهد بر وفق هوا و خواهش اوست و از اینجا معلوم می شود که مقام رضا افضل مقامات دین، و اشرف منازل مقربین است اعظم درهای شهرستان رحمت، و اوسع راههای اقلیم سعادت است حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم از طایفه ای از اصحاب خود پرسید که «شما چه نوع کسان هستید؟ عرض کردند: مومنانیم فرمود: چه چیز است علامت ایمان شما؟ گفتند: صابریم در وقت بلا و شاکریم در هنگام نعمت و رفاه و راضی هستیم به موارد قضا حضرت فرمود: مومنانید به خدای کعبه قسم» و در حدیث دیگر است که فرمود: «ایشان حکمای علما هستند، که از وفور دانش، نزدیک به این است که انبیا باشند» و نیز از آن حضرت مروی است که «چون خدا بنده ای را دوست دارد او را در دنیا مبتلا می گرداند، پس اگر صبر کرد او را بر می گزیند و اگر راضی و خشنود شد او را به مرتبه اصفیا می رساند» و فرمود که «چون روز قیامت شود طایفه ای از امت مرا خدای تعالی بال و پر کرامت فرماید تا از قبرهای خود به بهشت پرواز کنند و در آنجا به نحوی که دلخواه ایشان است عیش و تنعم نمایند ملائکه به ایشان گویند: آیا شما موقف حساب را دیدید؟ گویند: از ما حسابی نخواستند باز گویند: آیا از صراط گذشتید و جهنم را ملاحظه نمودید؟ گویند: ما هیچ چیز ندیدیم ملائکه گویند: شما چه طایفه اید؟ ایشان گویند: ما از امت محمدیم صلی الله علیه و آله و سلم ملائکه پرسند که عمل شما در دنیا چه بوده است؟ گویند: در ما دو خصلت بود که خدا به فضل و رحمت خود ما را به این مرتبه رسانید: یکی آنکه چون در خلوت بودیم از خدا شرم داشتیم که معصیت او را مرتکب شویم و دیگر آنکه به هر چه از برای ما قسمت کرده بود راضی بودیم ملائکه گویند: پس سزاوار این مرتبه هستید» موسی بن عمران علیه السلام به پروردگار عرض کرد که «بار خدایا مرا به امری راه نمای که در آن رضای تو باشد فرمود: رضای من در آن است که تو راضی به قضای من شوی» مروی است که «بنی اسرائیل به موسی علیه السلام گفتند که از خدا سوال کن چکار است که چون ما آن را به جا آوریم خدا از ما راضی می گردد؟ موسی عرض کرد که پروردگارا شنیدی آنچه را بنی اسرائیل گفتند؟ خطاب رسید که ای موسی بگو به ایشان از من راضی شوید تا من نیز از شما راضی شوم» از حضرت سیدالساجدین علیه السلام مروی است که «صبر و رضا، رأس همه طاعات است، و هر که صبر کند و راضی شود از خدا در آنچه از برای او مقدر کند، خدا از برای او مقدر نمی کند مگر آنچه خیر اوست» و از حضرت امام جفعر صادق علیه السلام مروی است که فرمود: «شگفت دارم از کار مردم مسلم که خدا هیچ امری از برای او مقدر نمی کند مگر اینکه خیر اوست و اگر بدن او را پاره پاره به مقراض سازند خیر اوست و اگر ملک مشرق و مغرب را به او عطا فرمایند باز خیر او است» و فرمود که «از جمله چیزهایی که خدا به موسی بن عمران علیه السلام وحی فرستاد این بود که ای موسی من هیچ خلقی محبوب تر به سوی خودم از بنده خود نیافریده ام، من او را به بلاها گرفتار می سازم به جهت اینکه خیر او در آنهاست و اگر نعمت دنیا را از او باز می گیرم خیر آن را در آن می دانم و من به آنچه صلاح او است دانا هستم پس باید او بر بلای من صبر کند و نعمتهای مرا شکر نماید و به قضای من راضی شود، تا من او را در نزد خود از زمره صدیقین بنویسم» و به آن حضرت عرض کردند که «به چه چیز مومن شناخته می شود؟ فرمود: تسلیم و رضا در آنچه بر او وارد می شود از شادی و اندوه» و همچنان که از بعضی از اخبار مذکوره مستفاد می شود معلوم شد که از ثمرات مرتبه رضا آن است که موجب رضای خدای تعالی از بنده می شود و آن اعظم سعادت دو جهانی است و هیچ نعمتی در بهشت از آن بالاتر نیست، چنانکه خدای می فرماید: «و مساکن طیبه فی جنات عدن و رضوان من الله اکبر» و در بعضی از احادیث وارد است که «خدای تعالی در بهشت بر مومنین تجلی می کند و می فرماید: سوال کنید از من آنچه می خواهید می گویند: پروردگارا رضای تو را می طلبیم» و از اینکه در بهشت بعد از تجلی نور الهی که ما فوق جمیع مراتب است رضای الهی را طلبیده اند معلوم می شود مرتبه رضا افضل جمیع مراتب است و در تفسیر قول خدای تعالی که فرموده است: «و لدینا مزید» وارد شده است که در وقت مزید سه تحفه از جانب پروردگار از برای اهل بهشت می رسد که در بهشت مثل و مانند آنها نیست:

Якеро ҳадя эй аз ҷониби ҳақ ки мисли он дар назд эшон дар биҳишт чизе нест ва инаст қавли худо ки мефармоед : « Флои тааллуми нафаси мо ахФии ?лаами ман қурраи аъин » яъне « ҳеҷ кас намедонад чаҳ чизҳо аз барои эшон захира шудааст ки дидаҳоро равшан мекунад » дувуми салом аз ҷониби худо бар эшон , ки илова бар ҳадя мешавад ва инаст ки худоӣ мефармоед : « саломи қўлои ман раби раҳим » сеюм инки худоӣ ба эшон хитоб мекунад ки ман аз шумо розӣам ва ин аз ҳадяу салом афзаласт ва инаст қавли худои таъолӣ ки «у ризвони ман аллоҳи Акбар » яъне « ризои худо болотараст аз неъматӣ ки доранд » .

یکی را هدیه ای از جانب حق که مثل آن در نزد ایشان در بهشت چیزی نیست و این است قول خدا که می فرماید: «فلا تعلم نفس ما اخفی لهم من قره اعین» یعنی «هیچ کس نمی داند چه چیزها از برای ایشان ذخیره شده است که دیده ها را روشن می کند» دوم سلام از جانب خدا بر ایشان، که علاوه بر هدیه می شود و این است که خدای می فرماید: «سلام قولا من رب رحیم» سوم اینکه خدای به ایشان خطاب می کند که من از شما راضیم و این از هدیه و سلام افضل است و این است قول خدای تعالی که «و رضوان من الله اکبر» یعنی «رضای خدا بالاتر است از نعمتی که دارند».