Бидон ки мартабаи ризо аз самароти муҳаббату натиҷаи он сифатаст , зеро муҳаббат бо касе , лозим дорад ризоӣ ба афъоли маҳбӯбро , ва лиззат ёфтан аз онроу сарвару лиззат аз афъоли маҳбӯб ба яке аз ду ваҷҳ мешавад :

بدان که مرتبه رضا از ثمرات محبت و نتیجه آن صفت است، زیرا محبت با کسی، لازم دارد رضای به افعال محبوب را، و لذت یافتن از آن را و سرور و لذت از افعال محبوب به یکی از دو وجه می شود:

Ваҷҳи аввали онкии муҳаббату дӯстӣ ӯ ба мартаба Эй расад ки муҳиб дар дӯстӣ мустағриқ гардад ва чунон мустағриқи мушоҳидаи ҷамол маҳбӯб шавад ки агар балое аз ӯ ворид шавад мутлақан أлми онро дарак накунаду чунончии захмӣ ба ӯ расад Аслан сӯзиши онро наёбад ва ин чандон астбъодӣ надорад , ки мукаррари мушоҳида шуда ки одамӣ дар ҳоли шиддати ғазаб ё тарс , ҷароҳатӣ ба ӯ мерасад ва онро эҳсос намекунад ва касе ки дар майдони муҳорибаи саргарм ҷанг шуд басо бошад захмӣ хӯрду мултафит он нагардад балки басо бошад ки аз барои шуғли муҳиммӣ май дӯд ки хорҳо ба пой ӯ хулду ?илами онро наёбад .

وجه اول آنکه محبت و دوستی او به مرتبه ای رسد که محب در دوستی مستغرق گردد و چنان مستغرق مشاهده جمال محبوب شود که اگر بلایی از او وارد شود مطلقا ألم آن را درک نکند و چنانچه زخمی به او رسد اصلا سوزش آن را نیابد و این چندان استبعادی ندارد، که مکرر مشاهده شده که آدمی در حال شدت غضب یا ترس، جراحتی به او می رسد و آن را احساس نمی کند و کسی که در میدان محاربه سرگرم جنگ شد بسا باشد زخمی خورد و ملتفت آن نگردد بلکه بسا باشد که از برای شغل مهمی می دود که خارها به پای او خلد و الم آن را نیابد.

Пас ошиқӣ ки ҷамеъи ҳам ӯ ғарқи мушоҳидаи ҷамоли маъшӯқ , ё ҳамаи ҳавос ӯ маҳви хаёли муҳаббат ӯ бошад мешавад ки бар ӯ умӯрӣ ворид шавад ки агар мартабаи ишқ наме буд аз он мтأлм ва мутаъассир мешуду лекин ба ҷиҳати истилои муҳаббат бар қалб ӯ мутлақан идроки ?иламу ғами онро намекунад агар чаҳ он умӯр аз ғайри дӯст бар ӯ ворид шавад , чаҳ ҷои онкӣ аз дӯст ба ӯ расад , ки дар ин вақт аз он , сарвару лиззату айш ва баҳҷат ёбад ва чунки шубҳа Эй нест ки муҳаббати худованди болотарин муҳаббатҳо ,у машғӯлии дил ба он аъзами машғӯлиҳост , пас касе ки аз он баҳра ёфт басо бошад ки чунон аз бодаи муҳаббати биҳуш , ва аз ёди дӯсти вола ва мадҳуш гардад ки аз ончӣ бар ӯ ворид шавад أлмӣ эҳсон накунад ва гуяд :

پس عاشقی که جمیع هم او غرق مشاهده جمال معشوق، یا همه حواس او محو خیال محبت او باشد می شود که بر او اموری وارد شود که اگر مرتبه عشق نمی بود از آن متألم و متأثر می شد و لیکن به جهت استیلای محبت بر قلب او مطلقا ادراک الم و غم آن را نمی کند اگر چه آن امور از غیر دوست بر او وارد شود، چه جای آنکه از دوست به او رسد، که در این وقت از آن، سرور و لذت و عیش و بهجت یابد و چونکه شبهه ای نیست که محبت خداوند بالاترین محبتها، و مشغولی دل به آن اعظم مشغولی هاست، پس کسی که از آن بهره یافت بسا باشد که چنان از باده محبت بیهوش، و از یاد دوست واله و مدهوش گردد که از آنچه بر او وارد شود ألمی احسان نکند و گوید:

Ваҷҳи дувуми онкии астғроқ ӯ дар муҳаббат ба мартаба Эй бирасад ки эҳсос أлм накунаду аксари балоҳоро бафаҳмаду сӯзиши захмҳоро идрок кунаду лекин ба он розӣу роғиб , ва ба дилу ҷони онро шойиқ ва толиб бошад мисли касе ки ҳар ду чашм ӯ кӯр шуда бошаду табиби ҳозиқ , дар муолиҷаи он , амр ба ҳиҷомат кунад , зеро дар вақти ҳиҷомат , он шахси идроки أлмро мекунад лекин ба он муштоқаст .

وجه دوم آنکه استغراق او در محبت به مرتبه ای برسد که احساس ألم نکند و اکثر بلاها را بفهمد و سوزش زخمها را ادراک کند و لیکن به آن راضی و راغب، و به دل و جان آن را شایق و طالب باشد مثل کسی که هر دو چشم او کور شده باشد و طبیب حاذق، در معالجه آن، امر به حجامت کند، زیرا در وقت حجامت، آن شخص ادراک ألم را می کند لیکن به آن مشتاق است.

Пас дӯсти хад аз ҷониби худо чун балое ба ӯ расаду бидонад ки ончӣ дар ивази он аз худо ба ӯ хоҳад расед қиёс ба он أлм наметавон кард ба он хушнӯд ва розӣ гардад ва басо бошад ки ғалабаи дӯстӣ ба ҳаддӣ расад ки баҳоу ивази бало дар назари он маҳв шаваду ибтиҳоҷу сарвар ӯ ба муроду матлӯб маҳбӯб бошад пас чун балоҳоу мусӣбатро карда дӯсти худ , медонаду матлабу мурод ӯро май шиносад ба онҳо шоду хушнӯд ва аз онҳо мбтҳҷ ва масрур мегардад ва мегуяд :

پس دوست خد از جانب خدا چون بلایی به او رسد و بداند که آنچه در عوض آن از خدا به او خواهد رسید قیاس به آن ألم نمی توان کرد به آن خشنود و راضی گردد و بسا باشد که غلبه دوستی به حدی رسد که بها و عوض بلا در نظر آن محو شود و ابتهاج و سرور او به مراد و مطلوب محبوب باشد پس چون بلاها و مصیبت را کرده دوست خود، می داند و مطلب و مراد او را می شناسد به آنها شاد و خشنود و از آنها مبتهج و مسرور می گردد و می گوید:

Ва ҳамаи ин умӯр дар муҳаббати махлуқи мшоҳд ва маҳсусаст , чаҳ ҷои муҳаббати холиқ ,у ишқи ҷамоли азалӣу ҳасани абадӣ , ки ниҳоятӣ аз барои он мутасаввир нау қулӯби дӯстон ӯ чун дар арсаи ҷамолу ҷалол ӯ боистанд аз мулоҳизаи ҷалол ӯ бе худу ҳайрон , ва аз мушоҳидаи ҷамол ӯ вола ва саргардон мегирданду ҳикояти дӯстону қиссаҳои муҳибон бар ин матлаб шоҳидӣаст адл , ва гувоҳӣаст сидқу олами муҳаббатро аҷоибӣаст ки ба васф дар намеояд ва шигифтӣҳои дар шаҳристон ишқаст ки ақл бовар надорад ва то касе бар он нарасад таъми онро намеёбад .

و همه این امور در محبت مخلوق مشاهد و محسوس است، چه جای محبت خالق، و عشق جمال ازلی و حسن ابدی، که نهایتی از برای آن متصور نه و قلوب دوستان او چون در عرصه جمال و جلال او بایستند از ملاحظه جلال او بی خود و حیران، و از مشاهده جمال او واله و سرگردان می گردند و حکایت دوستان و قصه های محبان بر این مطلب شاهدی است عدل، و گواهی است صدق و عالم محبت را عجایبی است که به وصف در نمی آید و شگفتیهای در شهرستان عشق است که عقل باور ندارد و تا کسی بر آن نرسد طعم آن را نمی یابد.

Ва агар касеро анояти азалии шомил , ва дар шаҳристони муҳаббат дохил гардад , дар он аҷоибии мушоҳидаи намояд ки хиради хурдаи байн , ҳайрон ,у ақли дурандеш , саргардон монад .

و اگر کسی را عنایت ازلی شامل، و در شهرستان محبت داخل گردد، در آن عجایبی مشاهده نماید که خرد خرده بین، حیران، و عقل دوراندیش، سرگردان ماند.

Ва дар ривоёти расида ки « аҳли Мисри чаҳор моҳ ғизоӣ надоштанд биҷузи мулоҳизаи ҷамоли Юсуфи садиқ , чун гурусна шудандӣ бар рӯй ӯ нгристндӣу иштиғол ба ҷамол ӯ эшонро аз эҳсоси гуруснагӣ машғӯл мекард » балки дар қуръони Карим аз ин болотар расида ки « занони Миср , маҳви ҷамоли Юсуфи гаштанд ки дастҳои худро буриданду ?илами онро наёфтанд » .

و در روایات رسیده که «اهل مصر چهار ماه غذایی نداشتند بجز ملاحظه جمال یوسف صدیق، چون گرسنه شدندی بر روی او نگریستندی و اشتغال به جمال او ایشان را از احساس گرسنگی مشغول می کرد» بلکه در قرآن کریم از این بالاتر رسیده که «زنان مصر، محو جمال یوسف گشتند که دستهای خود را بریدند و الم آن را نیافتند».