Сифати панҷум : аз сифоти разилаи мутаъаллиқа ба қувваи оқилаи макру ҳила карданаст аз барои расӣдан ба матлӯботи шҳўиаҳу ғзбиаҳ ,у мурод аз он дар ин мақом ҷустан роҳҳои пинҳонаст аз барои азияти расондан ба мардумон ва ба кори бурдани онро талбису ғашу ғдр ва хиёнат гӯйанд .

صفت پنجم: از صفات رذیله متعلقه به قوه عاقله مکر و حیله کردن است از برای رسیدن به مطلوبات شهویه و غضبیه، و مراد از آن در این مقام جستن راههای پنهان است از برای اذیت رساندن به مردمان و به کار بردن آن را تلبیس و غش و غدر و خیانت گویند.

Ва аз барои макр , маротиб бениҳоятасту ақсом беғоят , баъзе аз онҳо чандон хФоӣӣ надоранд ва касеро ки андак шуъӯрӣ бошад ба он мтФтн мешавад вале баъзе чунон пӯшида ва пинҳонаст ки зиракон ба он бар намехуранд гоҳе шахсеро бар меангезанд ки изҳори дӯстӣу муҳаббат бо дайгарӣ кунад ва он мискинро ғофил намӯда ӯро ҳалок созаду замонии одамиро бар он медорад ки изҳори амонат ва диёнат кунад то мардуми моли худро ба амонат ё ширкат ё муомила ба ӯ диҳанд ва ӯ сарфи худ намояд ва гоҳе касеро медорад ки изҳори адолату тақвои намояд то мардум ӯро эмому пешвоӣ худ кунанду дайну дунёии эшонро бар бод диҳаду ғайри инҳо аз макру ҳила .

و از برای مکر، مراتب بی نهایت است و اقسام بی غایت، بعضی از آنها چندان خفائی ندارند و کسی را که اندک شعوری باشد به آن متفطن می شود ولی بعضی چنان پوشیده و پنهان است که زیرکان به آن بر نمی‌خورند گاهی شخصی را بر می‌‌انگیزاند که اظهار دوستی و محبت با دیگری کند و آن مسکین را غافل نموده او را هلاک سازد و زمانی آدمی را بر آن می دارد که اظهار امانت و دیانت کند تا مردم مال خود را به امانت یا شرکت یا معامله به او دهند و او صرف خود نماید و گاهی کسی را می دارد که اظهار عدالت و تقوی نماید تا مردم او را امام و پیشوای خود کنند و دین و دنیای ایشان را بر باد دهد و غیر اینها از مکر و حیله.

Ва махфӣ намонад ки сифати макр , аз мӯҳликот азимааст , ва чигуна чунин набошаду ҳоли онкии болотарин сифоти шайтону бузурги лашгар онасту маъсияти он зиёдтараст аз маъсияти азияти расонӣдан дар ълониаҳу ошкор , зеро ки касе ки матлаъ шавад бар инки дайгарӣ дар мақом азият ӯст эҳтиёт мекунад ва худро муҳофизат май намояд , ва басо бошад ки дафъи азият аз худ кунад аммо ғофил бехабарро эҳтиётӣ аз худ нест , балки ағлаб онаст ки макори мҳили худро ба либоси дӯстӣ ва садоқат меороед ва дар мақоми эҳсону хайрхоҳӣ барме ояду мискини ғофил аз ӯ шармсору хаҷал ва аз хабосати ботин ӯ бехабару зоҳл то ба ҳалокат расад

و مخفی نماند که صفت مکر، از مهلکات عظیمه است، و چگونه چنین نباشد و حال آنکه بالاترین صفات شیطان و بزرگ لشگر آن است و معصیت آن زیادتر است از معصیت اذیت رسانیدن در علانیه و آشکار، زیرا که کسی که مطلع شود بر اینکه دیگری در مقام اذیت اوست احتیاط می کند و خود را محافظت می نماید، و بسا باشد که دفع اذیت از خود کند اما غافل بی خبر را احتیاطی از خود نیست، بلکه اغلب آن است که مکار محیل خود را به لباس دوستی و صداقت می آراید و در مقام احسان و خیرخواهی برمی آید و مسکین غافل از او شرمسار و خجل و از خباثت باطن او بی خبر و ذاهل تا به هلاکت رسد

Ва аз ин ҷиҳати ҳазрати расӯли слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам фармуданд ки « аз мо нест ҳар ки макр кунад бо мусалламӣ » .

و از این جهت حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند که «از ما نیست هر که مکر کند با مسلمی».

Ва ҷаноби Амиралмӯъминини алайҳ ассалом фармуд ки « агар на ин будӣ ки оқибати макру худъаи оташ ҷаҳаннамаст ман аз ҳамаи мардумон макортар будамӣ »у мукаррари он сарвари оҳӣ баланд мекашиданд ва мефармуданд : « воўилоаҳ бо ман макр мекунанд ва медонанд ки ман макри эшонро май фаҳмам ва роҳҳои макру ҳиларо беҳтар аз эшон мешиносам , валикин чун медонам ки моли макру ҳилау худъаи оташ ҷаҳаннамаст бар макри эшон сабр мекунаму ончиро эшон муртакиб мешаванд ман муртакиб наме гирдам » .

و جناب امیرالمومنین علیه السلام فرمود که «اگر نه این بودی که عاقبت مکر و خدعه آتش جهنم است من از همه مردمان مکارتر بودمی» و مکرر آن سرور آهی بلند می کشیدند و می فرمودند: «واویلاه با من مکر می کنند و می دانند که من مکر ایشان را می فهمم و راههای مکر و حیله را بهتر از ایشان می شناسم، ولیکن چون می دانم که مآل مکر و حیله و خدعه آتش جهنم است بر مکر ایشان صبر می کنم و آنچه را ایشان مرتکب می شوند من مرتکب نمی گردم».

Ва тариқаи халосӣ аз ин сифати хабиса онаст ки мутазаккири бадии оқибату сӯъи хотамат он гардад ва таъаммул кунад ки соҳиби он дар оташ сӯзон ҳамнишин шайтонасту бидонад ки ҳамчунон ки оёту ахбор ба он нотиқ ,у таҷрибау эътибор бар он гувоҳ содиқаст , вабол ҳар макру ҳилаи оқибат ба соҳиби он роҷеъ мешавад « ман ҳафри лأхиаҳи бӣрои вақъи фӣҳо » , яъне ҳар ки чоҳӣ аз барои дайгарии бикунади худ дар он уфтад .

و طریقه خلاصی از این صفت خبیثه آن است که متذکر بدی عاقبت و سوء خاتمت آن گردد و تأمل کند که صاحب آن در آتش سوزان همنشین شیطان است و بداند که همچنان که آیات و اخبار به آن ناطق، و تجربه و اعتبار بر آن گواه صادق است، وبال هر مکر و حیله عاقبت به صاحب آن راجع می شود «من حفر لأخیه بئرا وقع فیها»، یعنی هر که چاهی از برای دیگری بکند خود در آن افتد.

Ва фавойиду маҳосини зиди макру ҳиларо ки хайрхоҳии мусалламину икрнгӣ бо эшон бошад таъаммул кунад « ҳамчунон ки дар мақоми он баён хоҳад шуд » ва ҳар корӣ ки мехоҳанд бикунад дар он ғӯри намояд ки муштамил бар ҳила набошад ва агар аҳёнан аз ӯ макрӣ содир шуд , дар мақоми итоб бо худ барояд , то аншоءи аллоҳи решаи ин сифат аз замини дил канда шавад .

و فواید و محاسن ضد مکر و حیله را که خیرخواهی مسلمین و یکرنگی با ایشان باشد تأمل کند «همچنان که در مقام آن بیان خواهد شد» و هر کاری که می خواهند بکند در آن غور نماید که مشتمل بر حیله نباشد و اگر احیانا از او مکری صادر شد، در مقام عتاب با خود برآید، تا انشاء الله ریشه این صفت از زمین دل کنده شود.