Сифати даҳум дар садади интиқом бӯданасту мазаммати он , яъне касе ки бадӣ бо ӯ кунад ӯ низ дар садади бадӣ кардан ба мисли ончӣ ӯ кардааст ё болотар барояд , агар чаҳ шръо ҳаром бошад , монанди : мукофоти ғайбат ба ғайбат ,у фӯҳш ба фӯҳш ,у бӯҳтон ба бӯҳтон ва ҳамчунин ғайри инҳо аз афъоли муҳаррама ва шаккӣ нест дар ҳурмат он нест расӯли худои слии аллоҳи алайҳу ?ала ва силам фармуданд ки « агар мардии туро сарзаниш кунад ба айбӣ ки дар ту ҳаст , ту сарзаниш макун ӯро ба ончӣ дар ӯст » ва низ фармуданд « ду нафар ки якдигарро дашном медиҳанд ду шайтонанд ки ҳамдигарро медаранд » « рӯзӣ дар маҷлиси ҳазрати расӯли слии аллоҳи алайҳу ?алау силами шахсе ба яке аз саҳоба дашном дод , ва ӯ сокит буд , баъд аз он , ӯ низ шурӯ кард ба талофии он ҳазрати бархестанд ва фармуданд ки фиришта аз ҷониби ту ҷавоб медод ва чун худ ба сухан омадӣ фиришта рафт ва шайтон омад , ва дар маҷлисӣ ки шайтон дар онаст ман наменишинам » пас бар марди дайндор лозимаст ки ҳаргоҳ аз касе нисбат ба ӯ зулмӣ содир шавад дар гуфтор ё кирдор , агар аз шариъати муқаддасаи ҷзоӣӣу интиқомӣ ба ҷиҳати он муқарараст ба он иктифо кунад ва аз он таъаддӣ накунад , агар чаҳ беҳтар онаст ки аз он низ чашми бипушад ва аз он шахс афв кунад ва агар дар шаръ , ҷзоءи муайянӣ ба ҷиҳат он нарасидааст , по аз доираи шаръ берун наниҳад ва агар суханӣ бигӯед , суханӣ бошад ки ҳаром набошад , мисли инки дар муқобил касе ки ӯро мазаммат кунад ё дашном диҳад ва монанди он аз чизҳоӣӣ ки дар шаръ мукофотӣ надорад ҳамин қадар гуяд ки эй беҳаё , вае бади халқ , вае беобрӯ , вае бешарм « агар ин сифотро дошта бошад » ё бигӯед худои ҷазои туро бидиҳад , ё худо аз ту интиқом кашад , ё ту кистӣ ки ман ҷавоби туро гӯям , ё эй ҷоҳил , вае аҳмақ ва ин дурӯғ нест , зеро ки ҳеҷ кас аз ҷаҳлу ҳмқ холӣ нест ҳамчунон ки Марвӣаст ки « мардуми ҳама дар шинохтани зоти худо аҳмақанд »у беҳтар инаст ки забон ба инҳо низ накушояду ҳаволаи онро ба раби алорбоби намояд , зеро ки баъд аз шурӯ дар ҷавоб , худро нигоҳдоштан мушкиласту аксари мардум дар вақти ғазаб аз забт худ оҷизанд балӣ агар мақомӣ бошад ки агар мутлақан мутаарриз нашавад ба беғайритӣ ва беҳамиятӣ мунҷар шавад , бо ҳаламу ҳавсилау мувофиқати шариъати муқаддаса , мукофоти намояд ва чун фии алҷмлаҳ мукофот намӯд зуд розӣ шавад .

صفت دهم در صدد انتقام بودن است و مذمت آن، یعنی کسی که بدی با او کند او نیز در صدد بدی کردن به مثل آنچه او کرده است یا بالاتر برآید، اگر چه شرعا حرام باشد، مانند: مکافات غیبت به غیبت، و فحش به فحش، و بهتان به بهتان و همچنین غیر اینها از افعال محرمه و شکی نیست در حرمت آن نیست رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند که «اگر مردی تو را سرزنش کند به عیبی که در تو هست، تو سرزنش مکن او را به آنچه در اوست» و نیز فرمودند «دو نفر که یکدیگر را دشنام می دهند دو شیطان اند که همدیگر را می درند» «روزی در مجلس حضرت رسول صلی الله علیه و آله و سلم شخصی به یکی از صحابه دشنام داد، و او ساکت بود، بعد از آن، او نیز شروع کرد به تلافی آن حضرت برخاستند و فرمودند که فرشته از جانب تو جواب می داد و چون خود به سخن آمدی فرشته رفت و شیطان آمد، و در مجلسی که شیطان در آن است من نمی نشینم» پس بر مرد دیندار لازم است که هرگاه از کسی نسبت به او ظلمی صادر شود در گفتار یا کردار، اگر از شریعت مقدسه جزائی و انتقامی به جهت آن مقرر است به آن اکتفا کند و از آن تعدی نکند، اگر چه بهتر آن است که از آن نیز چشم بپوشد و از آن شخص عفو کند و اگر در شرع، جزاء معینی به جهت آن نرسیده است، پا از دایره شرع بیرون ننهد و اگر سخنی بگوید، سخنی باشد که حرام نباشد، مثل اینکه در مقابل کسی که او را مذمت کند یا دشنام دهد و مانند آن از چیزهائی که در شرع مکافاتی ندارد همین قدر گوید که ای بی حیا، و ای بد خلق، و ای بی آبرو، و ای بی شرم «اگر این صفات را داشته باشد» یا بگوید خدا جزای تو را بدهد، یا خدا از تو انتقام کشد، یا تو کیستی که من جواب تو را گویم، یا ای جاهل، و ای احمق و این دروغ نیست، زیرا که هیچ کس از جهل و حمق خالی نیست همچنان که مروی است که «مردم همه در شناختن ذات خدا احمق اند» و بهتر این است که زبان به اینها نیز نگشاید و حواله آن را به رب الارباب نماید، زیرا که بعد از شروع در جواب، خود را نگاهداشتن مشکل است و اکثر مردم در وقت غضب از ضبط خود عاجزند بلی اگر مقامی باشد که اگر مطلقا متعرض نشود به بی غیرتی و بی حمیتی منجر شود، با حلم و حوصله و موافقت شریعت مقدسه، مکافات نماید و چون فی الجمله مکافات نمود زود راضی شود.

Аз ҳазрати пайғамбари слии аллоҳи алайҳу ?алау силам Марвӣаст ки « банӣ одами табақот мухталифанд : баъзе дайр ба ғазаб меоянду зуди ғазаби эшон барме гардад ва баъзе зуд ба ғазаб меоянду зуд барме гирданду тайифае зуд ба ғазаб меоянду дайр розӣ мешаванду ҷамоатии дайр ба ғазаб меоянду дайр хушнӯд мешаванду беҳтарини ин тавоиф касоне ҳастанд ки дайр ғзбнок мешаванду зуд хушнӯд мегирданду бадтарӣни эшон , ононанд ки зуд ба ғазаб оянду дайр розӣ шаванд »

از حضرت پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم مروی است که «بنی آدم طبقات مختلف اند: بعضی دیر به غضب می آیند و زود غضب ایشان برمی گردد و بعضی زود به غضب می آیند و زود برمی گردند و طایفه ای زود به غضب می آیند و دیر راضی می شوند و جماعتی دیر به غضب می آیند و دیر خشنود می شوند و بهترین این طوایف کسانی هستند که دیر غضبناک می شوند و زود خشنود می گردند و بدترین ایشان، آنان اند که زود به غضب آیند و دیر راضی شوند»

Ва бидон ки алоҷи тарки интиқом инаст ки таъаммул дар бадии оқибати он дар дунё ва охират кунаду бидонад ки агар интиқоми онро ба парвардгор ҳавола кунад албата мнтқми ҳақиқӣ аз ӯ интиқом кашад , ҳамчунон ки мукаррари мушоҳида шуда ва ба таҷрибаи расидау ахбору оёт бар он далолат доранд .

و بدان که علاج ترک انتقام این است که تأمل در بدی عاقبت آن در دنیا و آخرت کند و بداند که اگر انتقام آن را به پروردگار حواله کند البته منتقم حقیقی از او انتقام کشد، همچنان که مکرر مشاهده شده و به تجربه رسیده و اخبار و آیات بر آن دلالت دارند.

Балӣ :

بلی:

Илова бар инки агар он шахсе ки бадӣ карда ӯро аз инсонияти фии алҷмлаҳи баҳра Эй ҳаст аз сукуту мукофот накардани бештари танбеҳ ва тأдиб мешавад ,у асари ?иламу шармсорӣу хиҷолат ӯ бештар аз интиқом туаст ва агар аз инсоният бебаҳра ва бенасибаст талофии ту низ чандон асарӣ дар ӯ намекунад , балки ҳар чаҳ нисбат ба ӯ гўӣии тафовутӣ дар ҳол ӯ ҳам намерасад ва ту бози муқобилау баробарӣ бо ӯ зойеъ ва бевақъ май гардии зиёдтар аз ончии он шахс бо ту карда балӣ :

علاوه بر اینکه اگر آن شخصی که بدی کرده او را از انسانیت فی الجمله بهره ای هست از سکوت و مکافات نکردن بیشتر تنبیه و تأدیب می شود، و اثر الم و شرمساری و خجالت او بیشتر از انتقام توست و اگر از انسانیت بی بهره و بی نصیب است تلافی تو نیز چندان اثری در او نمی کند، بلکه هر چه نسبت به او گوئی تفاوتی در حال او هم نمی رسد و تو باز مقابله و برابری با او ضایع و بی وقع می گردی زیادتر از آنچه آن شخص با تو کرده بلی:

Ва баъд аз ин таъаммул кунад дар фавойиди зиди интиқом ки афв карданаст чунонкӣ бияёд ва чун мукаррар чунин кунад аз барои ӯ малака ва одат шавад .

و بعد از این تأمل کند در فواید ضد انتقام که عفو کردن است چنانکه بیاید و چون مکرر چنین کند از برای او ملکه و عادت شود.