Мурғакӣ бо ҷуфт дар парвоз буд
مرغکی با جفت در پرواز بود
Бар замину осмонаши ноз буд
بر زمین و آسمانش ناز بود
Дар ҳаво мекард дар ҳар сӯи нигоҳ
در هوا می کرد در هر سو نگاه
Ханда ҳо мезад ба сайри меҳру моҳ
خنده ها می زد به سیر مهر و ماه
Ногаҳон дар раҳгузорӣ дар назар
ناگهان در رهگذاری در نظر
Омадаш лухтии гиёҳи сабз ва тар
آمدش لختی گیاه سبز و تر
Дона ӣ гандум дар онҷои рехта
دانه ی گندم در آنجا ریخته
Ақди парвин бар фалаки бгсихтаҳ
عقد پروین بر فلک بگسیخته
Пушти сангии мард кӣ андари камӣн
پشت سنگی مرد کی اندر کمین
Дида ӣ ӯ бар ясор ва бар ямин
دیده ی او بر یسار و بر یمین
Гуфт бо ӯ эй аниси дайргоҳ
گفت با او ای انیس دیرگاه
Бингар ин дона ба рӯй ин гиёҳ
بنگر این دانه به روی این گیاه
Гуфт май байнами ту ҳам бингар ниҳон
گفت می بینم تو هم بنگر نهان
Зери онҷои доми баҳри сайди ҷон
زیر آنجا دام بهر صید جان
Гуфт инак донаи пайдои доми кӯ
گفت اینک دانه پیدا دام کو
Андарин ҷўъи албқри ороми кӯ
اندرین جوع البقر آرام کو
Чинаи дони холӣу чинаи сар ба дашт
چینه دان خالی و چینه سر به دشت
Кӣ бпндорӣ аз он битавон гузашт
کی بپنداری از آن بتوان گذشت
Гуфт ҷуфташи дом агар бошад гумон
گفت جفتش دام اگر باشد گمان
Пеш ту бошад ба чашми ман аён
پیش تو باشد به چشم من عیان
Гарчи чашми ҳиси ту биностӣ
گرچه چشم حس تو بیناستی
Дида ӣ доноӣати аъмостӣ
دیده ی داناییت اعماستی
Дидҳои ақл дорад сад илал
دیدهای عقل دارد صد علل
Ҳирсаш омад мавҷ бар шӯҳрати сбл
حرصش آمد موج بر شهرت سبل
Чашми ақл аз ҳирси шаҳват кӯр шуд
چشم عقل از حرص شهوت کور شد
Синаи зулмати хонаи дил бенур шуд
سینه ظلمت خانه دل بی نور شد
Гуфт мурғ эй ҷуфти ҳам парвози ман
گفت مرغ ای جفت هم پرواز من
эй анису мӯнису дмсози ман
ای انیس و مونس و دمساز من
Аз куҷо дидӣ аёни ин дом ро
از کجا دیدی عیان این دام را
Аз куҷо гуфтӣ яқини авҳом ро
از کجا گفتی یقین اوهام را
ё бигӯ ҳуҷҷат бар ин сари ошкор
یا بگو حجت بر این سر آشکار
ё мароу донаро бо ҳам гузор
یا مرا و دانه را با هم گذار
Гуфт ҳуҷҷати равшану пайдо буд
گفت حجت روشن و پیدا بود
Сад забон бар сидқи ман гуё буд
صد زبان بر صدق من گویا بود
Дида Эй хоҳад валикини тезбин
دیده ای خواهد ولیکن تیزبین
Гӯш аммо фориғ аз ранҷи танин
گوش اما فارغ از رنج طنین
То бибинад зери донаи дом ро
تا ببیند زیر دانه دام را
Аз қафоӣ рӯз бинад шом ро
از قفای روز بیند شام را
Башнавад то аз забони сабзаи фош
بشنود تا از زبان سبزه فاش
Ҳону мон аз мкрў кед эмин мабош
هان و مان از مکرو کید ایمن مباش
Андарин бидои жӯли ригзор
اندرین بیدای ژول ریگزار
На дар онҷои ҷодае на раҳгузор
نه در آنجا جاده ای نه رهگذار
Не дар онҷои обу сабзаи неи гиёҳ
نی در آنجا آب و سبزه نی گیاه
Неи нишони одамии онҷо на роҳ
نی نشان آدمی آنجا نه راه
Як дўмшти сабзаи онҷои рехта
یک دومشت سبزه آنجا ریخته
Дона ӣ гандум бар он омехта
دانه ی گندم بر آن آمیخته
Ақл медонад ки ин бечиз нест
عقل می داند که این بی چیز نیست
Ҳеҷ ҷои бозӣ ва овез нест
هیچ جای بازی و آویز نیست
Кори сайёдӣ шигарфаст эй азиз
کار صیادی شگرف است ای عزیز
Ҳин биё то рӯ наҳем андари гурез
هین بیا تا رو نهیم اندر گریز
Гуфт шояд корвонӣ дар талаб
گفت شاید کاروانی در طلب
Карда бошад роҳи мақсади гум ба шаб
کرده باشد راه مقصد گم به شب
Роҳашон афтода бошад аз қазо
راهشان افتاده باشد از قضا
Мондаи зоишони сабзау гандуми баҷо
مانده زایشان سبزه و گندم بجا
Дод посухи кӯи нишони поишон
داد پاسخ کو نشان پایشان
Оташи афсурдаи шану ҷоишон
آتش افسرده شان و جایشان
Бъраҳи кӯгар рафта аз ӣнҷои бъир
بعره کو گر رفته از اینجا بعیر
Кӯи нишони по агар будӣ масир
کو نشان پا اگر بودی مسیر
Гуфт май шояд ки боди меҳргон
گفت می شاید که باد مهرگان
Карда бошад маҳви осору нишон
کرده باشد محو آثار و نشان
эй басои рубъи дўмнро боди барад
ای بسا ربع دومن را باد برد
Номашонро рӯзгор аз ёди барад
نامشان را روزگار از یاد برد
эй басои болоу зери он ҳисор
ای بسا بالا و زیر آن حصار
Ёд дорад пераи золи рӯзгор
یاد دارد پیره زال روزگار
Рафта бар бод эй басии гулзорҳо
رفته بر باد ای بسی گلزارها
Рустаи андари ҷои гулҳо хорҳо
رسته اندر جای گلها خارها
Андарин саҳрои вазидаи бодҳо
اندرین صحرا وزیده بادها
Канда аз ин сарвҳо шамшодҳо
کنده از این سروها شمشادها
Сайлҳо бигузашта аз ин бум ва бар
سیلها بگذشته از این بوم و بر
Шаҳрҳо карда басии зеру зибр
شهرها کرده بسی زیر و زبر
Андарин дарё шуда тӯфонҳо
اندرین دریا شده توفانها
Ғарқ гашта хонаҳо ва монҳо
غرق گشته خانه ها و مانها
Барфҳо афтода дар ин кишти зор
برفها افتاده در این کشت زار
Сӯхтаи хирмани ҳазор андари ҳазор
سوخته خرمن هزار اندر هزار
Дасти даврон эй басои теғи охта
دست دوران ای بسا تیغ آخته
эй басои сарҳо з тан андохта
ای بسا سرها ز تن انداخته
Гуфт агар ӣнҷои вазидии тунди бод
گفت اگر اینجا وزیدی تند باد
Ин гиёҳи сабза ҳам рафтӣ ба бод
این گیاه سبزه هم رفتی به باد
Гуфт шояд бод то ӣнҷо бахаст
گفت شاید باد تا اینجا بخست
Ин гиёҳ аз дасти барад он бараст
این گیاه از دست برد آن برست
Гуфт слмно бигӯ ин мард кист
گفت سلمنا بگو این مرد کیست
Пушти сангӣ дар камӣн аз баҳр чист
پشت سنگی در کمین از بهر چیست
Гуфт шояд хаста Эй бошад Фкор
گفت شاید خسته ای باشد فکار
Лаҳза Эй бинишаста ӣнҷо дар канор
لحظه ای بنشسته اینجا در کنار
Гуфт баргирад чаро ҳрдми кулоҳ
گفت برگیرد چرا هردم کلاه
Бингарад дуздидаи андари ин гиёҳ
بنگرد دزدیده اندر این گیاه
Гуфт май шояд калла гирад магар
گفت می شاید کله گیرد مگر
Бар надорад боди дастораши зи сар
بر ندارد باد دستارش ز سر
Бингарад ҳрсў ки то ёбад рафиқ
بنگرد هرسو که تا یابد رفیق
То бпимоинд бо ҳам ин тариқ
تا بپیمایند با هم این طریق
Гуфт слмно бигӯ ин банду мех
گفت سلمنا بگو این بند و میخ
Чист бар ин сабзае мафтӯни бех
چیست بر این سبزه ای مفتون بیخ
Гуфт ман ҳам ҳайратӣ дорам аз ин
گفت من هم حیرتی دارم از این
То з баҳр чист мехи оҳанӣн
تا ز بهر چیست میخ آهنین
Он яке омад ба боғи худ саҳар
آن یکی آمد به باغ خود سحر
Дид мардӣ бо ҷуволи пргзр
دید مردی با جوال پرگزر
Гурзи боло барад гуфт аизни бмзд
گرز بالا برد گفت ایزن بمزد
намекунӣ ӣнҷо чаҳ эй крои дузд
می کنی اینجا چه ای کرای دزد
Пайкарати ин лаҳзаи ғарқ хӯн кунам
پیکرت این لحظه غرق خون کنم
Аз сарати дуздӣ кунун берун кунам
از سرت دزدی کنون بیرون کنم
Гуфт аллоҳи аллоҳ эй озодаи мард
گفت الله الله ای آزاده مرد
Ман на дуздами гирди озорами магарад
من نه دزدم گرد آزارم مگرد
Гуфт дузд эй биҳёгар нестӣ
گفت دزد ای بیحیا گر نیستی
Дар даруни боғи ман аз чистӣ
در درون باغ من از چیستی
Гуфт зинҷо май гузаштами бихбр
گفت زینجا می گذشتم بیخبر
Бод дар боғам фиканд аз раҳгузар
باد در باغم فکند از رهگذر
Гуфт бод аз кӯчаи ?ут ӣнҷо фиканд
گفت باد از کوچه ات اینجا فکند
Кӣ гзрҳоро бигӯ аз реша кунад
کی گزرها را بگو از ریشه کند
Гуфт як якро гирифтам ман бадаст
گفت یک یک را گرفتم من بدست
То наёрад боди пуштамро шикаст
تا نیارد باد پشتم را شکست
намегирифтам то шавам эмини збод
می گرفتم تا شوم ایمن زباد
Бод сарсарашон фиканд аз бехи влод
باد صرصرشان فکند از بیخ ولاد
Гуфт инҳо ҳам қабул эй ришмол
گفت اینها هم قبول ای ریشمال
Гӯи гзрҳоро ки кардат дар ҷувол
گو گزرها را که کردت در جوال
Гуфт манеҳам чун ту эй ёр гузин
گفت منهم چون تو ای یار گزین
Мондаам ҳайрону саргардони ин
مانده ام حیران و سرگردان این
Гуфт ман ҳайрони ним эй роҳзан
گفت من حیران نیم ای راهزن
Ҳин бигир ин гзрро аз дасти ман
هین بگیر این گزر را از دست من
Пой он барбасту дасти худ кушод
پای آن بربست و دست خود گشاد
Ханҷари фӯлод бар ҳалқаши ниҳод
خنجر فولاد بر حلقش نهاد