Рӯстоӣ аз диҳӣ омад ба шаҳр
روستایی از دهی آمد به شهر
Дид шаҳрӣ ҳар тараф бо зебу фар
دید شهری هر طرف با زیب و فر
Дид бозору дукону чорсўӣ
دید بازار و دکان و چارسوی
Ҳам дар он майдонҳо пари ҳоиҳўӣ
هم در آن میدانها پر هایهوی
Чашм ӯ афтод ногуҳ бар минор
چشم او افتاد ناگه بر منار
Баркашида сар ба он нилии ҳисор
برکشیده سر به آن نیلی حصار
Ним роҳаши манзили тири нигоҳ
نیم راهش منزل تیر نگاه
Зон нигаҳи ҳам аз сар афтодӣ кулоҳ
زان نگه هم از سر افتادی کلاه
Кӯтаҳ аз авҷаши каманди воҳима
کوته از اوجش کمند واهمه
Бомаш аз зикри малики пари ҳамҳама
بامش از ذکر ملک پر همهمه
Дид онро рӯсто ҳайрон бимонад
دید آن را روستا حیران بماند
Пои он истод ва сад лоҳўл хонд
پای آن ایستاد و صد لاحول خواند
Гуҳ назар кардӣ ба болои гуҳ ба зер
گه نظر کردی به بالا گه به زیر
Гоҳ гуфтӣ анаи раби қадир
گاه گفتی انه رب قدیر
Ёрб инро баҳр чаҳ афроштанд
یارب این را بهر چه افراشتند
Тухми онро дар чаҳ аҳдӣ коштанд
تخم آن را در چه عهدی کاشتند
Чист ин оё барои чист ин
چیست این آیا برای چیست این
Ин чунин ӯъҷуба кор кист ин
اینچنین اعجوبه کار کیست این
Сар ба ҷайби фикрату андешаи барад
سر به جیب فکرت و اندیشه برد
Ҳам ба дарёии тафаккур ғӯта хӯрд
هم به دریای تفکر غوطه خورد
Рӯсто бо худ дарин фикру назар
روستا با خود درین فکر و نظر
Рндкиро аўФтоди онҷои гузар
رِندَکی را اوفتاد آنجا گذر
Рӯсторо андар онҷо дид боз
روستا را اندر آنجا دید باز
Гоҳ бинад дар нишебу гуҳи фароз
گاه بیند در نشیب و گه فراز
Ёфташ ҳайрони кори он минор
یافتش حیران کار آن منار
Бо хаёли худ зи ҳайрат дар қимор
با خیال خود ز حیرت در قمار
Ботин аз зоҳири балии пайдо буд
باطن از ظاهر بلی پیدا بود
Ҳоли дилро ранги рӯ гуё буд
حال دل را رنگ رو گویا بود
Ҳаркасиро аз буруни сӯии дарун
هر کسی را از برون سوی درون
Роҳҳо бошад зи ҳаду ҳасри фузун
راهها باشد ز حد و حصر فزون
Марди доно аз яке гуфтори ту
مرد دانا از یکی گفتار تو
Паии барад бар қадар ва бар миқдори ту
پی برد بر قدر و بر مقدار تو
Назд марди ҳӯшманди нуктаи дон
نزد مرد هوشمند نکتهدان
Қадари кас аз як сухан гардад аён
قدر کس از یک سخن گردد عیان
Нотамомӣу тамомиро тамом
ناتمامی و تمامی را تمام
Май баради пай аз қууд ва аз қиём
میبرد پی از قعود و از قیام
Ҷунбиши чашму нигоҳи мардумак
جنبش چشم و نگاه مردمک
Мръёри мардро бошад маҳак
مر عیارِ مرد را باشد محک
Ҳам з рафт ва омад ва гуфт ва шунид
هم ز رفت و آمد و گفت و شنید
Марди донои ақлу ҳуш мард дид
مرد دانا عقل و هوش مرد دید
намешавад бар ин пизишкон бе талош
میشود بر این پزشکان بی تلاش
Ҳоли ҷон аз набз ва аз қорўраҳи фош
حال جان از نبض و از قاروره فاش
Оҳи биҷоу нигоҳи ним чашм
آه بیجا و نگاه نیم چشم
Лаб макидан гуҳ ба меҳру гуҳ ба хашм
لب مکیدن گه به مهر و گه به خشم
Раҳи намояди сӯии сӯфии мард ро
ره نماید سوی صوفی مرد را
Бохабар кун марди олами гирд ро
با خبر کن مرد عالم گرد را
Ашки ёқӯтӣу рухсори гуҳӣ
اشک یاقوتی و رخسار گهی
намедиҳад аз ишқи ошиқи огаҳӣ
میدهد از عشق عاشق آگهی
Ҳамчунин огаҳ шуд он ринди лбиб
همچنین آگه شد آن رند لبیب
Дар минораи ҳайрати марди ғариб
در مناره حیرت مرد غریب
Омад ва гуфт эй бародар кистӣ
آمد و گفت ای برادر کیستی
Ин чунин ҳайрону зор аз чистӣ
اینچنین حیران و زار از چیستی
Гуфт ҳайрон мондаам эй ҳӯшманд
گفت حیران ماندهام ای هوشمند
Ман дар ин ӯъҷуба ӣ болои баланд
من در این اعجوبهٔ بالا بلند
Ҳайратӣ дорам ки оё чист ин
حیرتی دارم که آیا چیست این
Аз барои чист , кор кист ин
از برای چیست، کار کیست این
Гуфт бошад нардбони осмон
گفت باشد نردبان آسمان
Сари баровардаи зи аҳди бостон
سر برآورده ز عهد باستان
Ҳар дуое меравад боло аз ин
هر دعایی میرود بالا از این
Рӯзӣ халқ ояд аз ин бар замин
روزی خلق آید از این بر زمین
Зини сабаби ин хитта ободаст хуш
زین سبب این خطه آباد است خوش
Не чу он даҳ вожгӯну рӯи турш
نی چو آن ده واژگون و رو تُرُش
Гуфт бодо бар ту сад аҳсанту зиҳ
گفت بادا بر تو صد احسنت و زه
Кош будӣ нардбонии ҳам ба даҳ
کاش بودی نردبانی هم به ده
Гуфт осон бошад ин эй бозёр
گفت آسان باشد این ای بازیار
Тухми он бустону андари даҳ бакор
تخم آن بستان و اندر ده بکار
То ба як солат диҳад бар нардбон
تا به یک سالت دهد بر نردبان
Нардбонии бршдаҳ бар осмон
نردبانی برشده بر آسمان
Ҳам равад болои намозу рӯзаи тон
هم رود بالا نماز و روزهتان
Ҳам бияёд рӯзӣ ҳар рӯзаи тон
هم بیاید روزی هر روزهتان
Чун шунид он рӯстои ин сухан
چون شنید آن روستایی این سخن
Чанг зад дар домани он бўолҳсн
چنگ زد در دامن آن بوالحسن
Кӣ ту Хизри ростӣ дар ин диёр
کی تو خضر راستی در این دیار
Раҳнамое кун марои тухми минор
رهنمایی کن مرا تخم منار
Дод ӯро рӯстои як мушти зар
داد او را روستا یک مشت زر
Ринд додаш як кафи бзролҷзр
رند دادش یک کف بذرالجزر
Ҳин бирав ин тухми фархундаи бакор
هین برو این تخم فرخنده بکار
То бабори оради тўро дар даҳ минор
تا ببار آرد تو را در ده منار
Рӯстоӣ шуд равон то рӯсто
روستایی شد روان تا روستا
Аҳли рӯстояши саросар дар сано
اهل روستایش سراسر در ثنا
Ҷумла мегуфтанд шояд эй Карим
جمله میگفتند شاید ای کریم
Дар нисори мақдаматгар ҷони диҳем
در نثار مقدمت گر جان دهیم
Арсаеро андари он даҳ пок кард
عرصهای را اندر آن ده پاک کرد
Тухми зрдкро дар онҷо хок кард
تخم زردک را در آنجا خاک کرد
Рӯз додаш об ва шабҳо пос дошт
روز دادش آب و شبها پاس داشت
Посаш аз ҳар дида ӣ хнос дошт
پاسش از هر دیدهٔ خناس داشت
Сабзи гашт ва сар зад ин дар дафин
سبز گشت و سر زد این در دفین
Лек бориши паҳни гаштӣ дар замин
لیک بارش پهن گشتی در زمین
Ҳарчӣ ӯро тарбият мекард беш
هرچه او را تربیت میکرد بیش
Паҳнтар гаштии брўборши зи пеш
پهن تر گشتی بر و بارش ز پیش
Рӯзҳо шуд бори он аз ҷои нхост
روزها شد بار آن از جا نخاست
Як минор онҷо нашуд аз хоки рост
یک منار آنجا نشد از خاک راست
Сол рафту тухми он дар хок монад
سال رفت و تخم آن در خاک ماند
Аз ғаму ҳасрати дил ӯ чок монад
از غم و حسرت دل او چاک ماند
Дай раседу кушта ӯ бар надод
دی رسید و کشته او بر نداد
Гов дар дарё шуду анбари надод
گاو در دریا شد و عنبر نداد
Баҳман омад барф бориду тагарг
بهمن آمد برف بارید و تگرگ
Мивае сар бар накард аз зери барг
میوهای سر بر نکرد از زیر برگ
Ҳар гиёҳиро аён омад баҳор
هر گیاهی را عیان آمد بهار
Шуд хазону кишт ӯ номади бабор
شد خزان و کشت او نامد به بار
Ин чунин пажмурдаи ин ҳосил чарост
اینچنین پژمرده این حاصل چراست
Офати ин ҳосил оё аз куҷост
آفت این حاصل آیا از کجاست
Бел зад даври гзрбнро шикофт
بیل زد دور گزَر بُن را شکافت
Он гзрро дар замин бнҳФтаҳ ёфт
آن گزر را در زمین بنهفته یافت
Он гзрро дид бар шакли минор
آن گزَر را دید بر شکل منار
Рӯ ба марказ меравад ворунаи вор
رو به مرکز میرود وارونه وار
Гуфт инак ин чғолаҳи нардбон
گفت اینک این چغاله نردبان
Ин чғолаҳи нардбони крзмон
این چغاله نردبان کرزمان
Ин чғолаҳи нардбон эй аҳли даҳ
این چغاله نردبان ای اهل ده
Ин минор аз он минори шаҳр ба
این منار از آن منار شهر به
Лек ворун рустааст ва ме равад
لیک وارون رُسته است و میرود
Рӯ ба пушти гови моҳӣ то абад
رو به پشت گاو ماهی تا ابد
эй дариғо тухм ворун коштем
ای دریغا تخم وارون کاشتیم
Ҳосили воруна зон бардоштем
حاصل وارونه زان برداشتیم
эй дариғо тухммон нобӯд шуд
ای دریغا تخممان نابود شد
Иҷтиҳоду саъймон мардӯд шуд
اجتهاد و سعیمان مردود شد
Толеъи мо сарнигӯни афтода чун
طالع ما سرنگون افتاده چون
Лоҷарам шуд кушта ӣ мо сарнигӯн
لاجرم شد کِشتهٔ ما سرنگون
намеравад зини нардбони зини пас яқин
میرود زین نردبان زین پس یقین
Рӯзии мо то замини ҳафтумин
روزی ما تا زمین هفتمین
Ҳам дуоу тоъати мо сарнигӯн
هم دعا و طاعت ما سرنگون
намеравад то асфали алсоФл кунун
میرود تا اسفلالسافل کنون
Ҳамчинонкии тоъату аъмоли мо
همچنانکه طاعت و اعمال ما
Венаи намозу рӯзаи чли соли мо
وین نماز و روزهٔ چل سال ما
Май ниФзоиди биҷузи баъду шқо
مینیفزاید بجز بُعد و شقا
Май нбгшоиди дарӣ бар рӯй мо
مینبگشاید دری بر روی ما
Не сарварӣ бахшаду неи ҳолатӣ
نی سروری بخشد و نی حالتی
Не расад дилро шифоу роҳатӣ
نی رسد دل را شفا و راحتی
Неи зёӣӣ май расонади неи сафо
نی ضیائی میرساند نی صفا
Неи яке аз дрдҳомонро даво
نی یکی از دردهامان را دوا
эй дариғо умрмон бар бод рафт
ای دریغا عمرمان بر باد رفت
Умрмони не бар тариқ дод рафт
عمرمان نی بر طریق داد رفت
эй дариғо мояи мони судии надод
ای دریغا مایهمان سودی نداد
Шуъла ҳо кардему ҷузи дӯдии надод
شعلهها کردیم و جز دودی نداد
Умри ноқиди зоъи фии қилу қол
عمرنا قد ضاع فی قیل و قال
Фӣ накол ӯ малол ӯ хаёл
فی نکال اَو ملال اَو خیال
ё ахлоӣии зрўнӣ ҳолиё
یا اخلائی ذرونی حالنا
Литнии ровӣати қлбои болё
لیتنی راویت قلباً بالیا
ё аҳбоӣии дъўнии соъаҳ
یا احبائی دعونی ساعة
Лӣати абғии ман ҳмўмии роҳаҳ
لیت ابغی من همومی راحة
Вогзоридми дамӣ бо дарди хеш
واگذاریدم دمی با درد خویش
Бо дили хунини ғами пурвирди хеш
با دل خونین غم پرورد خویش
Солҳо бо ҳам нишастем эй маон
سالها با هم نشستیم ای مهان
Гуфтанӣҳо гуфта шуд фошу ниҳон
گفتنیها گفته شد فاش و نهان
эй басии маҳфил баҳам оростем
ای بسی محفل به هم آراستیم
Пас нишастем ва басӣ бархестем
بس نشستیم و بسی برخاستیم
Шамъҳо шабҳо басӣ афрӯхтем
شمعها شبها بسی افروختیم
Достон аз икдгр омухтем
داستان از یکدگر آموختیم
Гар бад вагар нек бас бошад кунун
گر بد و گر نیک بس باشد کنون
По наед аз хилватам акнӯн бурун
پا نهید از خلوتم اکنون برون
Неи шуморо достони тозаи ист
نی شما را داستان تازهایست
Неи марои даврон бе андозаи ист
نی مرا دوران بی اندازهایست
Неи зи суҳбатмони маро корӣ гушӯд
نی ز صحبتمان مرا کاری گشود
Неи шуморо суҳбат ман дод суд
نی شما را صحبت من داد سود
Суҳбати беҳудаи охир то бчнд
صحبت بیهوده آخر تا به چند
Беш аз ин бар риши мо ва худ маханд
بیش از این بر ریش ما و خود مخند
Сол рафт ва моҳ рафт айём рафт
سال رفت و ماه رفت ایام رفت
Рӯз рафт ва субҳ рафт ва шом рафт
روز رفت و صبح رفت و شام رفت
Нимрўзӣ монад агар аз рӯзгор
نیمروزی ماند اگر از روزگار
Рӯи рӯ эй ҳамдами маро бо худ гузор
رو رو ای همدم مرا با خود گذار
То гузорами сар ба дашту кӯҳсор
تا گذارم سر به دشت و کوهسار
То бгрими гоҳ гоҳе зори зор
تا بگریم گاهگاهی زار زار
То ҳисоби рӯзгор худ кунам
تا حساب روزگار خود کنم
Икнзр дар кору бор худ кунам
یک نظر در کار و بار خود کنم
Тобкии гуҳи нози ин гуҳи нози он
تا به کی گه ناز این گه ناز آن
Маҳфилам холӣ кунед эй дӯстон
محفلم خالی کنید ای دوستان
Маҳфилам тораст аз рӯй шумо
محفلم تار است از روی شما
Синаи танг аз халқ ва аз хуии шумо
سینه تنگ از خلق و از خوی شما
Ҳар сирриро икҳўоӣ дигар аст
هر سری را یک هوای دیگر است
Ин ман бечораро худ яксар аст
این من بیچاره را خود یک سر است
Яксару савдои як олами куҷо
یک سر و سودای یک عالم کجا
Лавҳӣ ва сад ранги зиди ҳам куҷо
لوحی و صد رنگ ضد هم کجا
Чун нишоед ҷамъи ин аздод кард
چون نشاید جمع این اضداد کرد
Хешро бояд зи банд озод кард
خویش را باید ز بند آزاد کرد
Банди бугсали ҷони ман озоди шӯ
بند بگسل جان من آزاد شو
Фориғ аз ҳам бастани аздоди шӯ
فارغ از هم بستن اضداد شو
Варна бошӣ рӯзу шаб дар зери бор
ورنه باشی روز و شب در زیر بار
Неи тўрои кории кушояд на аз ту кор
نی تو را کاری گشاید نهاز تو کار