Онкии ҳам тан дод ва ҳам танро равон
آنکه هم تن داد و هم تن را روان
Ҳам ба мо нон дод ва ҳам дандони нон
هم به ما نان داد و هم دندان نان
Пас тамоми ҳоли худро бозгуфт
پس تمام حال خود را بازگفت
Бо зани худ шамае аз роз гуфт
با زن خود شمهای از راز گفت
Ҳар ду рӯ аз ғайр ҳақ бартофтанд
هر دو رو از غیر حق برتافتند
Ончӣ бояд ёфт охир ёфтанд
آنچه باید یافت آخر یافتند
Рахнае чун дар дилӣ пайдо шавад
رخنهای چون در دلی پیدا شود
Оқибати дарвозаи онҷо во шавад
عاقبت دروازه آنجا وا شود
Чунки пайдо шуд дар он дарвоза Эй
چون شود پیدا در آن دروازهای
Ҳар дам ояд корвони тоза Эй
هر دم آید کاروان تازهای
Рахна гар бошад басӯии гулханӣ
رخنه گر باشد به سوی گلخنی
ё басӯии мстўроҳу мнтнӣ
یا به سوی مستراح و منتنی
Вар ба гулхан во шавад ё мстўроҳ
ور به گلخن وا شود یا مستراح
Байн чаҳ ояд андари он шому сабоҳ
بین چه آید اندر آن شام و صباح
Ояд онҷои рӯзу шаби дӯд ва натан
آید آنجا روز و شب دود و نتن
Гирди хокистар бухор мехутан
گرد خاکستر بخار آمیختن
Дар сарое чунки мӯшӣ рахна кард
در سرایی چونکه موشی رخنه کرد
Зон саро мӯашон бароранд дӯду гирд
زان سرا موشان برآرند دود و گرد
Гар яке мӯрӣ ба хирмани роҳи барад
گر یکی موری به خرمن راه برد
Ҷумлаи он хирмани сипоҳ мӯр хӯрд
جمله آن خرمن سپاه مور خورد
Вари зи гулшан равзанӣ шуд дар сарой
ور ز گلشن روزنی شد در سرای
Србсри он хона гардад ътрсоӣ
سر به سر آن خانه گردد عطرسای
Ҳар хаёлиро ки андари дили гузар
هر خیالی را که اندر دل گذر
Уфтад андари дил аз он монад асар
افتد اندر دل از آن ماند اثر
Зон асар зояд хаёлӣ зон нажод
زان اثر زاید خیالی زان نژاد
эй хуши он дил кин хаёли неки зод
ای خوش آن دل کاین خیال نیک زاد
Зон хаёлаши сад хаёл ояд падед
زان خیالش صد خیال آید پدید
Ҷумлаи фарзандони масъӯди рашид
جمله فرزندان مسعود رشید
намешавад дили оқибати базми сарвар
میشود دل عاقبت بزم سرور
Оядаш аз ғайби машъалҳои нур
آیدش از غیب مشعلهای نور
Ҳар хаёлиро буд шамъӣ ба каф
هر خیالی را بود شمعی به کف
Ҳамчуи он ноҳид дар байти алшрФ
همچو آن ناهید در بیتالشرف
намешавад дар дили чироғони шигарф
میشود در دل چراغان شگرف
Рӯшанои он дил азин барбаст тараф
روشنا آن دل کزین بربست طرف
Шамъ дар шамъу чароғи андари чароғ
شمع در شمع و چراغ اندر چراغ
Гулшани андари гулшану гулзори боғ
گلشن اندر گلشن و گلزار و باغ
Чун гулоби афшони шамъ огӣн шавад
چون گلاب افشان شمع آگین شود
Рашки сўртхонаҳҳои чин шавад
رشک صورتخانههای چین شود
Наварӯсонро фитад онҷои гузор
نوعروسان را فتد آنجا گذار
Ҷилвагар ҳаряк чу тоўси баҳор
جلوهگر هریک چو طاوس بهار
Бошад аз баҳри тамошои чаман
باشد از بهر تماشای چمن
ё паии насрину гулчину саман
یا پی گلچین نسرین و سمن
ё барои сайри боғстони дил
یا برای سیر باغستان دل
ё тамошои чроғстони дил
یا تماشای چراغستان دل
Наварӯсиро фитад онҷои гузор
نوعروسی را فتد آنجا گذار
Каз нигоҳӣ олимӣ созад шикор
کز نگاهی عالمی سازد شکار
Наварӯсӣ ояд онҷои ҷилваи соз
نوعروسی آید آنجا جلوه ساز
Ки ҷаҳониро кашад аз ним ноз
که جهانی را کُشد از نیم ناز
Наварӯсии гардиши чашмӣ аз он
نوعروسی گردش چشمی از آن
Рехтани ҷон бар сари ҷон дар ҷаҳон
ریختن جان بر سر جانِ جهان
Моҳу меҳри андари ҳиҷоб аз рӯй ӯ
ماه و مهر اندر حجاب از روی او
Ҳар ду олами баста ӣ икмўӣ ӯ
هر دو عالم بستهٔ یک موی او
Наварӯсии хокпоиши ҷони пок
نوعروسی خاکپایش جان پاک
Синаҳо андари ҳавояши чоки чок
سینهها اندر هوایش چاک چاک
эй хушо он дил ки чун сарви сеӣ
ای خوشا آن دل که چون سرو سهی
Бугзарад зон оннигор харгаҳӣ
بگذرد از آن نگار خرگهی
эй хушо он дил ки он ҷони ҷаҳон
ای خوشا آن دل که آن جان جهان
Бугзарад зонҷои дамии домани кашон
بگذرد زانجا دمی دامن کشان
эй хушо он дил ки партавгоҳ ӯст
ای خوشا آن دل که پرتوگاه اوست
Соҳати он дар гузор роҳ ӯст
ساحت آن در گذار راه اوست
эй хушо он дили кони ду зулфи ҷон пазир
ای خوشا آن دل کان دو زلف جان پذیر
Бар дар ва девораш ифшоанд абир
بر در و دیوارش افشانَد عبیر
Хуштар он соҳибдилӣ кандар талаб
خوشتر آن صاحبدلی کاندر طلب
Мунтазир бошад дар дили рӯзу шаб
منتظر باشد درِ دل روز و شب
Дар ҳарими каъба ӣ дили солу моҳ
در حریم کعبهٔ دل سال و ماه
Дар тавофу саъии чашмонаш ба роҳ
در طواف و سعی، چشمانش به راه
Мунтазир бинишаста дар дили субҳу шом
منتظر بنشسته در دل صبح و شام
Дидаҳояш бар дару девори бом
دیدههایش بر در و دیوار بام
Дар канори гӯшае дил дар камӣн
در کنار و گوشهای دل در کمین
Чашмҳояш бар ясор ва бар ямин
چشمهایش بر یسار و بر یمین
То магари дидори рухсори ҳабиб
تا مگر دیدار رخسار حبیب
Як назар ояд насибаш бо насиб
یک نظر آید نصیبش با نصیب
То магари рӯзӣ ба дили оради гузор
تا مگر روزی به دل آرد گذار
Оннигор длФриби ҷони шикор
آن نگار دلفریب جان شکار
Зинҳор эй ҳамдами ман зинҳор
زینهار ای همدم من زینهار
Бо ду дасти хеши чашмони боздор
با دو دست خویش چشمان باز دار
Дидаҳоро боз кун бар рӯй дил
دیدهها را باز کن بر روی دل
Пушт бар олам куну рӯи сӯии дил
پشت بر عالم کن و رو سوی دل
Лаҳзае ғофил машав аз кори дил
لحظهای غافل مشو از کار دل
Дидаи афкан бар дару девори дил
دیده افکن بر در و دیوار دل
То магари икшб ки бо бонги хурӯс
تا مگر یک شب که با بانگ خروس
Бугзарад аз кӯча ӣ дили ин арӯс
بگذرد از کوچهٔ دل این عروس
Ёфтанд рӯзӣ ба вақти субҳдам
یافتند روزی به وقت صبحدم
Дар ҳарими дили гузори он санам
در حریم دل گذار آن صنم
Лекини он оҳӯии саҳрои хутан
لیکن آن آهوی صحرای ختن
Май Ромад аз чанги сайёдон ба фан
میرمد از چنگ صیادان به فن
То зании дарҳами ду дидае Фтӣ
تا زنی بر هم دو دیده ای فتی
Аз сипоҳони рафта то дашти хто
از سپاهان رفته تا دشت ختا
Ояд андари дил вале бас ҳорб аст
آید اندر دل ولی بس هارب است
Барқи хотФ ё шаҳоб соқиб аст
برق خاطف یا شهاب ثاقب است
ё буд тирии гузашта аз камон
یا بود تیری گذشته از کمان
Манзилу омоҷгоҳши ломакон
منزل و آماجگاهش لامکان
Зинҳор эй ҷони ҳамдам зинҳор
زینهار ای جان همدم زینهار
Чунки дидӣ дасташ аз домани мадор
چونکه دیدی دستش از دامن مدار
Тир бошад дар раҳаш ҷон кун фишон
تیر باشد در رهش جان کن فشان
Барқ бошад пунбаи шӯ дар роҳи он
برق باشد، پنبه شو در راه آن
Тавқ кун якдасти худ бргрднш
طوق کن یک دست خود بر گردنش
Дасти дигар сахт кун дар доманаш
دست دیگر سخت کن در دامنش
Гесуии пурпеч ӯ бар дасти тоб
گیسوی پر پیچ او بر دست تاب
Зулф ӯ бар гардан худ кун таноб
زلف او بر گردن خود کن طناب
Гуҳ бабўсаш по ва гоҳе хоки по
گه ببوسش پا و گاهی خاک پا
Тани ҷудои афкан ба поиши сари ҷудо
تن جدا افکن به پایش سر جدا
Гуфт пайғамбари шаҳи дунёу дайн
گفت پیغمبر شه دنیا و دین
Он эмоми расатони ростин
آن امام راستان راستین
К-эии шумо побанди даҳри рӯзгор
کای شما پابند دهر روزگار
эй асири рӯзу тираи шоми тор
ای اسیر روز و تیره شام تار
Мари худоро бо шумо бошад назар
مر خدا را با شما باشد نظر
Зон назар гоҳе шавад пайдои асар
زان نظر گاهی شود پیدا اثر
Зон асар ғофил нигарадед эй маон
زان اثر غافل نگردید ای مهان
Кон чу тирӣ ҳаст ҷуста аз камон
کان چو تیری هست جسته از کمان
Илтифотии гоҳ гоҳе зонҷноб
التفاتی گاهگاهی زان جناب
намешавад эй ҷони ман зон рухи мтоб
میشود ای جان من زان رخ متاب
Юсуфии ту чоҳи канъони ин ҷаҳон
یوسفی تو، چاه کنعان این جهان
Дар бен чоҳии ту чун Юсуфи ниҳон
در بن چاهی، تو چون یوسف نهان
Илтифотӣ аз худо бошад расан
التفاتی از خدا باشد رسن
Чун расан овехт дар он панҷаи зан
چون رسن آویخت در آن پنجه زن
намекашад болои туро аз қаъри чоҳ
می کشد بالا تو را از قعر چاه
То фарози дарра ӣ хуршеду моҳ
تا فراز ذُروهٔ خورشید و ماه
Чист доне аз худои он илтифот
چیست دانی از خدا آن التفات
Ршҳаҳҳои об аз айни алҳиўт
رشحههای آب از عینالحیوت
Ршҳаҳ чун омад даҳан бигушоӣ зуд
رشحه چون آمد دهن بگشای زود
Шояд ояд қатрае онҷои фурӯд
شاید آید قطرهای آنجا فرود
Нафха ҳо ояд шуморо аз худо
نفحهها آید شما را از خدا
Ҳону ҳон ғофил машав зон нафха ҳо
هان و هان غافل مشو زان نفحهها
Шома бигушо аз паии нафхот ӯ
شامه بگشا از پی نفخات او
Мот ӯ шӯи мот ӯ шӯи мот ӯ
مات او شو مات او شو مات او
Андарин ваҳшати сарои ҳамнафас
اندرین وحشتسرا ای همنفس
Буии ёр ошно ноед зкс
بوی یار آشنا ناید ز کس
Ҷузи дарича ӣ дил казон ояд мудом
جز دریچه دل کزان آید مدام
Буии инсу ошноӣ дар машом
بوی انس و آشنایی در مشام
Равзанӣ бошад зи дилҳо бе сухан
روزنی باشد ز دلها بی سخن
Сӯии шаҳри ошноёни куҳан
سوی شهر آشنایان کهن
Май вазад гоҳе аз он равзани насим
میوزد گاهی از آن روزن نسیم
Сад паёми оради зи ёрони қадим
صد پیام آرد ز یاران قدیم
Ҳаст дар дилҳо сӯии гулзорҳо
هست درِ دلها سوی گلزارها
Рахнаҳо андар дар ва деворҳо
رخنهها اندر در و دیوارها
Ояд аз он рахнаҳо гоҳе шамем
آید از آن رخنه ها گاهی شمیم
Рӯҳи бхшо ҳар куҷо азм Ромем
روح بخشا هر کجا عظم رمیم
Мунтазир биншин ту дар он боғҳо
منتظر بنشین تو در آن باغها
Шома ӣ худ на барони сӯрохҳо
شامهٔ خود نِه بر آن سوراخها
Шома ӣ сидқу сафоро пеши дор
شامهٔ صدق و صفا را پیش دار
То расад ӯро шамемӣ зон диёр
تا رسد او را شمیمی زان دیار
Кун ту истиншоқи буии перҳан
کن تو استنشاق بوی پیرهن
Коед он аз Миср то байти алҳзн
کاید آن از مصر تا بیتالحزن
Гарчи аз канъон буд то равад нил
گرچه از کنعان بود تا رود نیل
Якҳазор ва сесад ва ҳафтод майл
یکهزار و سیصد و هفتاد میل
Буии пероҳани дами боди саҳар
بوی پیراهن دم باد سحر
Оварад зонҷои бики рҷъи албср
آورد زانجا به یک رَجعالبصر
Гуфт ояд бар машомам аз Яман
گفت آید بر مشامم از یمن
Буии рҳмн аз дами виси қарн
بوی رحمن از دم ویس قرن
Он дили муъмин ба ман бошад Яман
آن دل مؤمن به من باشد یمن
Ҳам Увайсӣ бошад аз малики қарн
هم اویسی باشد از ملک قرن
Буи ҷон меояд аз атлоли дил
بوی جان میآید از اتلال دل
Гўиё аз ҷон буд ирсоли дил
گوییا از جان بود آسال دل
Роҳҳо бошад ба дили зоқлими ҷон
راهها باشد به دل زاقلیم جان
Ҳам зи шаҳри ғайбу малики ломакон
هم ز شهر غیب و ملک لامکان
Омад ва шуд мешавад зон роҳҳо
آمد و شد میشود زان راهها
Сӯии дилҳо солҳо ва моҳҳо
سوی دلها سالها و ماهها
Тоирон оянд аз он гулзорҳо
طایران آیند از آن گلزارها
Бар сари девори дили бисёрҳо
بر سر دیوار دل بسیارها
эй хуш онкў бошад онҷо дар камӣн
ای خوش آنکو باشد آنجا در کمین
То бигирад тоирӣ дар остин
تا بگیرد طایری در آستین
Гар яке зоғӣ бигирӣ эй Фтӣ
گر یکی زاغی بگیری ای فتی
Бар сари дастоварӣ андари ҳаво
زیر دستت آوری اندر هوا
Фавҷи зоғон гирд ояндат бабр
فوج زاغان گرد آیندت به بر
Ҷумла афшонанд бар ҳам болу пар
جمله افشانند بر هم بال و پر
Бар сарати он як нишинад ин ба даст
بر سرت آن یک نشیند این به دست
Ваон дигар бар соидат орад нишаст
وان دگر بر ساعدت آرد نشست
Тӯтӣони сабзи боли ҳинди ҷон
طوطیان سبز بال هند جان
Кӣ з зоғон камтаранд эй ҳамгинон
کی ز زاغان کمترند ای همگنان
Гар яке зинҳо бигирӣ эй писар
گر یکی زینها بگیری ای پسر
Тӯтӣон оянд аз он даштати бабр
طوطیان آیند از آن دشتت ببر
Оҳӯон ҳастанд дар дашти ттор
آهوان هستند در دشت تتار
Дар ттори тӯри зои мшкбор
در تتار تور زای مشکبار
Оҳӯонеи србсри сайёди ҷӯ
آهوانی سر به سر صیاد جو
Аз паии сёдҷўёни кўбкў
از پی صیاد جویان کو به کو
Гоҳ гоҳе сӯии кӯҳистони дил
گاهگاهی سوی کوهستان دل
Ояд аз онҳо яке меҳмони дил
آید از آنها یکی مهمان دل
Гоҳ гоҳе Ром бигирад аз ттор
گاهگاهی رم بگیرد از تتار
Оҳӯе ва бугзарад зини кӯҳсор
آهویی و بگذرد زین کوهسار
Гар яке зон оҳӯони ореи бқид
گر یکی زان آهوان آری به قید
Садҳазорон оҳӯят гирданд сайд
صدهزاران آهویت گردند صید
эй хуши онкўи андари он дашти набард
ای خوش آنکو اندر آن دشت نبرد
Оҳӯе зон оҳӯонро сайд кард
آهویی زان آهوان را صید کرد
Гар гирифтӣ сайдӣ аз он дашти пок
گر گرفتی صیدی از آن دشت پاک
Олимӣ сайд оядат бебиму бок
عالمی صید آیدت بی بیم و باک
Гар бибинӣ сайдати андари дашти дил
گر ببینی صیدت اندر دشت دل
эй сарати гирдами зи кафи онро мҳл
ای سرت گردم ز کف آن را مهل
Ҳин бигир онро ки меояд тўро
هین بگیر آن را که میآید تو را
Сад ҳазорон сайди дигар аз қафо
صد هزاران صید دیگر از قفا
Дил буд ойӣна ӣ сӯрати намо
دل بود آیینهٔ صورت نما
Рӯ ба ъушрати хона ӣ ъзу сафо
رو به عشرتخانهٔ عز و صفا
Андарони ъушрати сарой пурнигор
اندران عشرتسرای پر نگار
Нўърўсоннди берун аз шумор
نوعروسانند بیرون از شمار
Наварӯсони ғайрати хуршеду моҳ
نوعروسان غیرت خورشید و ماه
Олимиро карда сайд аз як нигоҳ
عالمی را کرده صید از یک نگاه
Ҷумларо машшота ӣ базми азал
جمله را مشاطهٔ بزم ازل
Дода зинат аз ҳиллӣ ва аз ҳлл
داده زینت از حلی و از حلل
Карда ҳар ҳафт ва фиканда печу тоб
کرده هر هفت و فکنده پیچ و تاب
Гесувонро ҳамчуи он мишкӣни таноб
گیسوان را همچو آن مشکین طناب
Ҷумлаи маъшӯқон вале ошиқи талаб
جمله معشوقان ولی عاشق طلب
Дар паии ошиқи шитобони рӯзу шаб
در پی عاشق شتابان روز و شب
Гуҳи яке зоишони намояди чеҳраи пок
گه یکی زایشان نماید چهره پاک
Андарони ойӣна ӣ баси тобнок
اندران آیینهٔ بس تابناک
Таксӣ бинад магари рухсор ӯ
تا کسی بیند مگر رخسار او
Ишва Эй созад магар дар кор ӯ
عشوه ای سازد مگر در کار او
Афканд дар гарданаши мишкӣни каманд
افکند در گردنش مشکین کمند
Дил азу бастанд аз як нӯшханд
دل ازو بستاند از یک نوشخند
Ҳбзои чашмӣ ки он рухсор дид
حبذا چشمی که آن رخسار دید
Як гули хушбӯ аз он гулзори чид
یک گل خوشبو از آن گلزار چید
Шуд асири он каманди мшкбор
شد اسیر آن کمند مشکبار
Дар пас мрот дил афтод зор
در پس مرآت دل افتاد زار
Наварӯсони ҷумла зон ъушрати бисот
نوعروسان جمله زان عشرتبساط
Дар пас ойӣна оянд аз нишот
در پس آیینه آیند از نشاط
Пои кӯбони кафи занони лаби нимхнд
پای کوبان کف زنان لب نیمخند
Гесувони тобида монанди каманд
گیسوان تابیده مانند کمند
Дар пас ойӣна оянду зи шавқ
در پس آیینه آیند و ز شوق
Дастҳо дар гарданаши созанди тавқ
دستها در گردنش سازند طوق
Пас кашандаш бо каманди анбарин
پس کشندش با کمند عنبرین
Ҷониби худ аз ясор ва аз ямин
جانب خود از یسار و از یمین
Май кашандаши пас ба хилватгоҳи роз
میکشندش پس به خلوتگاه راز
Бо каманди он ду гесуии дароз
با کمند آن دو گیسوی دراز
Май ншонндш ба гоҳи сарварӣ
مینشانندش به گاه سروری
Дар гулистонии зи хору хаси барӣ
در گلستانی ز خار و خس بری
Ҳамчинонкии он ҷавони хоркн
همچنانکه آن جوان خارکن
Чиди як гул дар нахуст аз он чаман
چید یک گل در نخست از آن چمن