Гуфт инаст ончӣ гӯйанд офтоб

گفت اینست آنچه گویند آفتاب

Ин ҳамон хуршед бо сад обу тоб

این همان خورشید با صد آب و تاب

Дида ӣ он мӯри коёми баҳор

دیده ی آن مور کایام بهار

Май براردи болу пари рӯзии се чор

می برآرد بال و پر روزی سه چار

Лек боли нотавони сусту маст

لیک بال ناتوان سست و مست

Кон набитавонад паридан зон дуруст

کان نبتواند پریدن زان درست

Бо пари худ лаҳзае ё соъатӣ

با پر خود لحظه ای یا ساعتی

Авҷ мегирад бақадр қоматӣ

اوج می گیرد بقدر قامتی

Пар баровард он яке мӯри заъиф

پر برآورد آن یکی مور ضعیف

Як ду рӯзӣ дар баҳорӣ то хриФ

یک دو روزی در بهاری تا خریف

Кард парвоз ва ба деворӣ нишаст

کرد پرواز و به دیواری نشست

Пас бахуд нозед чун тоўси маст

پس بخود نازید چون طاوس مست

Гуфт инак ман уқоби ростин

گفت اینک من عقاب راستین

Май пурми сари рост то чархи барин

می پرم سر راست تا چرخ برین

Ҳин манам шоҳини бурҷи иқтидор

هین منم شاهین برج اقتدار

Крксонми сайду бозонми шикор

کرکسانم صید و بازانم شکار

Шоҳбози сома ӣ султони манам

شاهباز سامه ی سلطان منم

Подшоҳи ҷумла ӣ мурғони манам

پادشاه جمله ی مرغان منم

Ҳам манам товуси фирдавси барин

هم منم طاووس فردوس برین

Ҳам пурми рашки нгорстони чин

هم پرم رشک نگارستان چین

Ҳам манам симурғи қофи ломакон

هم منم سیمرغ قاف لامکان

Кангари айвони аршами ошён

کنگر ایوان عرشم آشیان

Ҳам манам он ҳудҳуди шаҳри сабо

هم منم آن هدهد شهر سبا

Ҳам манам фархундаи болу пари ҳумо

هم منم فرخنده بال و پر هما

Мо худ он мӯрем эй ёри азиз

ما خود آن موریم ای یار عزیز

Бали фузунтар аз ҳазорон поя низ

بل فزونتر از هزاران پایه نیز

Дар баҳористони файзи лами изл

در بهارستان فیض لم یزل

Аз насими лутфи файёзи азал

از نسیم لطف فیاض ازل

Дида багушӯдем аз хоби адам

دیده بگشودیم از خواب عدم

Шуд аёни маҷзурро ҷазри асм

شد عیان مجذور را جذر اصم

Пас зи сӯрохи адами сар бар задем

پس ز سوراخ عدم سر بر زدیم

То сари девори дунё пар задем

تا سر دیوار دنیا پر زدیم

Бар паридем аз адами гомии се чор

بر پریدیم از عدم گامی سه چار

То сари девори пасти рӯзгор

تا سر دیوار پست روزگار

Неи хабармони ҷузи азин девори паст

نی خبرمان جز ازین دیوار پست

Неи гузармон дар тамошогоҳ ҳаст

نی گذرمان در تماشاگاه هست

Неи хабармон аз заминҳои сутург

نی خبرمان از زمینهای سترگ

Неи зи дарёҳои зхори бузург

نی ز دریاهای ذخار بزرگ

Не аз ин хоки мтбқи мони хабар

نی از این خاک مطبق مان خبر

Не бар ин чархи муъаллақи мони гузар

نی بر این چرخ معلق مان گذر

Неи хабармони ҳам зи меҳру ахтўрон

نی خبرمان هم ز مهر و اختوران

Не аз ин омад шуд ҳафт осмон

نی از این آمد شد هفت آسمان

Неи гузари афканда дар иқлӣми ҷон

نی گذر افکنده در اقلیم جان

Неи хабар аз олами рӯҳонӣон

نی خبر از عالم روحانیان

Неи зи шаҳбозони авҷи ъзўшон

نی ز شهبازان اوج عزوشان

Неи зи симурғони қофи ломакон

نی ز سیمرغان قاف لامکان

Неи биҷуз номӣ шунида аз вуҷӯд

نی بجز نامی شنیده از وجود

Неи зи оташи дидаи чизеи ғайри дӯд

نی ز آتش دیده چیزی غیر دود

Чун зкори хеш огаҳ нестам

چون زکار خویش آگه نیستم

Нестам огаҳи ман худ чистам

نیستم آگه من خود چیستم

Чун на аз ҳастӣ ҳастон огаҳем

چون نه از هستی هستان آگهیم

Ном ҳастиро ҳаме бар худ наҳем

نام هستی را همی بر خود نهیم

Дӣданӣҳо гар бидидем эй Саид

دیدنیها گر بدیدیم ای سعید

Гар шунидем ончӣ боядмон шунид

گر شنیدیم آنچه بایدمان شنید

Баста будем аз вуҷӯди худ назар

بسته بودیم از وجود خود نظر

Аз самоъи номи худ будем кар

از سماع نام خود بودیم کر

Ҳастӣ худро куҷо пиндоштем

هستی خود را کجا پنداشتیم

Ном ҳастӣ кӣ бахуди бгзоштим

نام هستی کی بخود بگذاشتیم

Чун хабар аз бўдниҳомон набӯд

چون خبر از بودنیهامان نبود

Дӣданӣҳо аз назармони давр буд

دیدنیها از نظرمان دور بود

Ҳастӣ худро гумон кардем буд

هستی خود را گمان کردیم بود

Рӯ ба он кардем аз ҳар сӯии зуд

رو به آن کردیم از هر سوی زود

Пас ба худ аз худ чу мо пардохтем

پس به خود از خود چو ما پرداختیم

Бо адам нарад муҳаббат бохтем

با عدم نرد محبت باختیم

Ин манӣ ва мое ояд дар миён

این منی و مایی آید در میان

Садҳазорон фитна шуд пайдо аз он

صدهزاران فتنه شد پیدا از آن

Ореи оре чун набошад ин манӣ

آری آری چون نباشد این منی

Ғайри но?зидан ба маъдӯмии ?данӣ

غیر نازیدن به معدومی دنی

Аз адами ҷузи фитнау нақсу вабол

از عدم جز فتنه و نقص و وبال

Чист ҳосил эй рафиқ бе ҳам?ил

چیست حاصل ای رفیق بی همال

Ин бадӣу фитнау ?вил ва надам

این بدی و فتنه و ویل و ندم

Србср ҳастанд аз насли адам

سربسر هستند از نسل عدم

Худ назояд аз вуҷӯди мустатоб

خود نزاید از وجود مستطاب

Ҷузи салоҳу некӣу хайру савоб

جز صلاح و نیکی و خیر و صواب

Ҳар фасодӣ сар баровард аз адам

هر فسادی سر برآورد از عدم

Литаҳи фии аломтноъу алъдм

لیته فی الامتناع و العدم

Гар намесозад ба шӯии хеши зан

گر نمی سازد به شوی خویش زن

ё зи фақр ӯ буд ё аз ънн

یا ز فقر او بود یا از عنن

Шӯй агар бо зан насозад дар ҷаҳон

شوی اگر با زن نسازد در جهان

ё зи зиштӣ ё зи хуии зишти дон

یا ز زشتی یا ز خوی زشت دان

Он яке дар шармсорӣ аз аёл

آن یکی در شرمساری از عیال

Ваон дигар аз қарзи хоҳон дар вабол

وان دگر از قرض خواهان در وبال

Он яке аз нотавонӣ дар збўл

آن یکی از ناتوانی در زبول

Ваон яке аз ҷаҳлу нодонии малул

وان یکی از جهل و نادانی ملول

Он дуро аз малик кишвар шуд низо

آن دو را از ملک کشور شد نزاع

Кӣ низоӣ буд агар буд иттисоъ

کی نزاعی بود اگر بود اتساع

Бозгашти ҷумлаи инҳо эй писар

بازگشت جمله اینها ای پسر

Ҷуз адам набӯд набин чиз дигар

جز عدم نبود نبین چیز دگر

Инчунин саҳласт ҷонои сурбаи сар

اینچنین سهل است جانا سربه سر

Пеш ончӣ оядат охир ба сар

پیش آنچه آیدت آخر به سر

Зонка чун рӯ дар адами андохтӣ

زانکه چون رو در عدم انداختی

Рӯ ба ӯ аз ғайр ӯ пардохтӣ

رو به او از غیر او پرداختی

намекашад зон сӯии худ ҳар дами тўро

می کشد زان سوی خود هر دم تورا

Майл оре мекунад ҷазби иқтизо

میل آری می کند جذب اقتضا

Наме камандати сӯй нобӯдӣ кашад

نمی کمندت سوی نابودی کشد

Токанд будат зи сӯии хеши рад

تاکند بودت ز سوی خویش رد

Он кашад худ низ ашёӣии бҷд

آن کشد خود نیز اشیائی بجد

Он кашишро ин шитоб омад маҷд

آن کشش را این شتاب آمد مجد

Бо ду даст ӯро басӯии худ кашон

با دو دست او را بسوی خود کشان

Бо ду пои ту худ басӯи ӯ давон

با دو پا تو خود بسوی او دوان

Ореи оре чун ту хокстӣу хок

آری آری چون تو خاکستی و خاک

Толиб сФласту идбору ҳалок

طالب سفل است و ادبار و هلاک

Аз адами соФлтрӣ чун ме надид

از عدم سافلتری چون می ندید

Лоҷарами бихўди басӯии он давид

لاجرم بیخود بسوی آن دوید

Он кашон ва худ давон ва аз ақаб

آن کشان و خود دوان و از عقب

Лашкари Иблис бо шӯру шағаб

لشکر ابلیس با شور و شغب

Як гуруҳаши рӯзу шаб дар ронданат

یک گروهش روز و شب در راندنت

Як гуруҳи дигари андари хонданат

یک گروه دیگر اندر خواندنت

Он бихонад ҳаии биёи сӯии адам

آن بخواند هی بیا سوی عدم

Ин баранд нотамомии як қадам

این براند ناتمامی یک قدم

Ҳам кашиш аз он ва ҳам кӯшиши зи худ

هم کشش از آن و هم کوشش ز خود

Хондан ва рондани зи фавҷи деву дад

خواندن و راندن ز فوج دیو و دد

Чун згўдоли адами ое ба дар

چون زگودال عدم آیی به در

Гар براردи ҷони ҳазорон болу пар

گر برآرد جان هزاران بال و پر