Як ҷазира буд дар иқлӣми шоҳ
یک جزیره بود در اقلیم شاه
Буд то потхти шаҳи шаш моҳи роҳ
بود تا پاتخت شه شش ماه راه
Як ҷазираи пургиёҳу пари алаф
یک جزیره پر گیاه و پر علف
Пурдарахти миваи дор аз ҳар тараф
پر درخت میوهدار از هر طرف
Муҷтамаъ аз аҳл ҳар шаҳру диёр
مجتمع از اهل هر شهر و دیار
Андари онҷо ончӣ ноед дар шумор
اندر آنجا آنچه ناید در شمار
Гашта ҷамъи онҷои зи аҳл ҳар забон
گشته جمع آنجا ز اهل هر زبان
Халқи анбӯҳу гуруҳи бекарон
خلق انبوه و گروه بیکران
Вндрони перӣу пери зинда Эй
وندران پیری و پیر زندهای
Пер аз илму адаби оканда Эй
پیری از علم و ادب آکندهای
Пери донишманду дониши парварӣ
پیر دانشمند و دانش پروری
Дониши омӯзӣу дониши густарӣ
دانش آموزی و دانش گستری
Нуктаи донеи огаҳӣ аз ҳар забон
نکته دانی آگهی از هر زبان
Нуктаи омӯзии рафиқии меҳрбон
نکته آموزی رفیقی مهربان
Дар забони омӯзии он пери ҷалил
در زبان آموزی آن پیر جلیل
Бизбононро ҳама гашта далел
بی زبانان را همه گشته دلیل
Шуд қарори подшоҳ бе назир
شد قرار پادشاه بی نظیر
Ков фиристад тўии худ назд пер
کاو فرستد طوطی خود نزد پیر
Сӯии он пела фиристад мурғи худ
سوی آن پیله فرستد مرغ خَود
То биомузади забони неку бад
تا بیاموزد زبان نیک و بد
Пас ҳамаи асбоби роҳаш соз кард
پس همه اسباب راهش ساز کرد
Биравӣ аз раҳмати ду сад дрбоз кард
بر وی از رحمت دو صد در باز کرد
Кард бо ӯ лутфҳо зондозаҳ беш
کرد با او لطفها زاندازه بیش
Пас з раҳмат хонд ӯро назд хеш
پس ز رحمت خواند او را نزد خویش
Дастҳо молида бар болу париш
دستها مالید بر بال و پرش
Бӯса зад аз меҳрбонӣ бар сараш
بوسه زد از مهربانی بر سرش
Дод ӯро аз анояти моя ҳо
داد او را از عنایت مایهها
Хонд бар ӯ ҳам зи раҳмати оя ҳо
خواند بر او هم ز رحمت آیهها
Пас бигуфт эй мурғи хуши овози ман
پس بگفت ای مرغ خوش آواز من
эй анису ҳамдаму ҳамзори ман
ای انیس و همدم و همزار من
эй навояти бенавоёнро наво
ای نوایت بینوایان را نوا
эй ҳумоюни боли бартар аз ҳумо
ای همایون بال برتر از هما
Даврятро ман намекардам хаёл
دوریت را من نمیکردم خیال
Вар ҳаме кардам гмол кардам маҳол
ور همی کردم گمان کردم محال
Рӯзи ҳиҷратро ба хоб ар дидамӣ
روز هجرت را به خواب ار دیدمی
ё ҳадиси давряти бшнидмӣ
یا حدیث دوریت بشنیدمی
Дидаро аз нашутур ғами хстмӣ
دیده را از نشتر غم خستمی
Гӯши худро аз шунидани бстмӣ
گوش خود را از شنیدن بستمی
Дида чун аз рӯй ёрон давр шуд
دیده چون از روی یاران دور شد
Гарчи сад нураш буд бенур шуд
گرچه صد نورش بود بی نور شد
Гӯши муҳаррам аз ҳадиси дилбарон
گوش محرم از حدیث دلبران
Сад садо гар башнавад кар бошад он
صد صدا گر بشنود کر باشد آن
Шарҳи айёми фироқи дӯстон
شرح ایام فراق دوستان
Ончӣ ман гӯям ту сад чандон бидон
آنچه من گویم تو صد چندان بدان
Номаамро олам ар паҳно буд
نامهام را عالم ار پهنا بود
Шарҳи ҳиҷронро куҷои гнҷо буд
شرح هجران را کجا گنجا بود
Сӯзи ҳиҷронро агар созами рақам
سوز هجران را اگر سازم رقم
Ҳам ба коғаз оташ уфтад ҳам қалам
هم به کاغذ آتش افتد هم قلم
Вар бигӯям шамае аз сӯзи он
ور بگویم شمهای از سوز آن
Ҳам забони сӯзади маро ва ҳам даҳон
هم زبان سوزد مرا و هم دهان
эй сафойӣ бигузар аз ин гуфтугӯ
ای صفایی بگذر از این گفتگو
Ҳоли шоҳаншоҳу тӯтиро бигӯ
حال شاهنشاه و طوطی را بگو