Он яке гардӣда маҳви фалсафа
آن یکی گردیده محو فلسفه
Хешро донои шимурда аз сФаҳ
خویش را دانا شمرده از سفه
Фикр ӯ таҳдеди атрофу ҷаҳот
فکر او تحدید اطراف و جهات
Кор ӯ ташреҳи ҳайвону набот
کار او تشریح حیوان و نبات
Аз қадим омад ҷаҳон ё ҳодис аст
از قدیم آمد جهان یا حادث است
Офаридаш ё абас ё ъобсст
آفریدش یا عرض یا عابثست
Бихбри лекини зи аҳкоми илоҳ
بی خبر لیکن ز احکام اله
наменадонад ҷузи намозии гуҳи гоҳ
مینداند جز نمازی گاه گاه
Сад далели ореи паии таҷреди нафас
صد دلیل آری پی تجرید نفس
Нафас ӯ лекин ба сад занҷири ҳабс
نفس او لیکن به صد زنجیر حبس
Тафра ботил мекунад дар он ва ин
طفره باطل میکند در آن و این
Худ вале аз тафраи ?ут аз кори дайн
خود ولی از طفرهاست از کار دین
Сари халқи к . . Ҳаме гуяд дуруст
سر خلق ک.. همی گوید درست
Лек натавонад ки к . . Хеши шаст
لیک نتواند که ک.. خویش شست
Лек май фаҳмади ҳаюлоӣу сувар
لیک میفهمد هیولای و صور
Аз ҳаюлои худ аммо бихбр
از هیولای خود اما بی خبر
Нағз мегуяд ашороти шифо
نغز میگوید اشارات شفا
Мубталои лекин ба дард бе даво
مبتلا لیکن به درد بی دوا
Аз намозу рӯзагар пурсанади азу
از نماز و روزه گر پرسند ازو
Хандаи оради зери лаби чин бар бирав
خنده آرد زیر لب چین بر بَرو
Кони фалони инро бирав аз омма пресс
کان فلان این را بُرو از عامه پرس
На зи ман аллома Фҳомаҳ пресс
نه ز من علامه فهامه پرس
Аҳли фазлу илму донишро бигӯ
اهل فضل و علم و دانش را بگو
Аз намозу рӯзау ғуслу вузӯ
از نماز و روزه و غسل و وضو
эй хиў бар рӯй илму фазли ту
ای خیو بر روی علم و فضل تو
Тираи сад мударрис буд аз ҷаҳли ту
تیره صد مدرس بود از جهل تو
Ваҳму пиндорӣ баҳам омехтӣ
وهم و پنداری به هم آمیختی
Шурӣ аз чун ва чаро омехтӣ
شوری از چون و چرا انگیختی
Номаши истидлолу бурҳони сохтӣ
نامش استدلال و برهان ساختی
Муҳраи чидӣу қимории бохтӣ
مهره چیدی و قماری باختی
Сад хатои зини гӯнаи истидлолҳо
صد خطا زین گونه استدلالها
Дидае дар моҳҳо ва солҳо
دیدهای در ماهها و سالها
Бархилофи фаҳми ту қавм дигар
برخلاف فهم تو قوم دگر
Карда истидлолҳо биҳду мар
کرده استدلالها بی حد و مر
Зинҳмаҳ воқеъ набошад ҷузи яке
زین همه واقع نباشد جز یکی
Балки дар онҳам басӣ бошад шаккӣ
بلکه در آنهم بسی باشد شکی
Пас чунин фаҳмӣ чаро бошад камол
پس چنین فهمی چرا باشد کمال
Ном ӯ кун ваҳму тасвиру хаёл
نام او کن وهم و تصویر و خیال
Чун ндонӣ дар пас девор чист
چون ندانی در پس دیوار چیست
ё касе кӯи хонаро дар кӯфт кист
یا کسی کو خانه را در کوفت کیست
ё тўрои имшаб чаҳ меояд басар
یا تو را امشب چه میآید به سر
ё куҷо бошад тўрои фардои гузар
یا کجا باشد تو را فردا گذر
Чун шудӣ огаҳ ба ҳоли ломакон
چون شدی آگه به حال لامکان
Олами арвоҳу ақли қудсён
عالم ارواح و عقل قدسیان
Чун ба ақл худ шудӣ то кӯҳи қоф
چون به عقل خود شدی تا کوه قاف
Чун задӣ аз фаҳми ақли рӯҳи лоф
چون زدی از فهم عقل و روح لاف
Аз куҷо омад хабар баргӯ тўро
از کجا آمد خبر برگو تو را
Аз фарози арш то таҳти алсрӣ
از فراز عرش تا تحت الثری
Асби зеҳнати брҳё чун тохтӣ
اسب ذهنت بر حیا چون تاختی
Аз азалро то абад чун ёфтӣ
از ازل را تا ابد چون یافتی
Кӣ шимурдии ақлро эй бўолФзўл
کی شمردی عقل را ای بوالفضول
Ин Фзўлиҳо чаро эй зўолъқўл
این فضولیها چرا ای ذوالعقول