Монад ҳайрони андари он саҳрои Фарид
ماند حیران اندر آن صحرا فرید
Гуфт ногоҳон шутурмурғии падед
گفت ناگاهان شترمرغی پدید
Марди ҳайрон назд он шуд бе ниёз
مرد حیران نزد آن شد بی نیاز
Гуфт эй уштури худоро чораи соз
گفت ای اشتر خدا را چاره ساز
эй ту меҳр ва ин танати ганҷи равон
ای تو مهر و این تنت گنج روان
Бор ман бурдор ва то манзили расон
بار من بردار و تا منزل رسان
Гуфт рӯи рӯ эй ту марди хоркор
گفت رو رو ای تو مرد خارکار
Дидае ҳаргизи ту мурғии зери бор
دیده ای هرگز تو مرغی زیر بار
Ҳеҷ мурғиро шунидӣ боркаш
هیچ مرغی را شنیدی بارکش
Бар ман аз раҳмати намои он бози каш
بر من از رحمت نما آن باز کش
Гуфт пас эй мурғи фаррухи боли ман
گفت پس ای مرغ فرخ بال من
Раҳм кун баҳри худои барҳоли ман
رحم کن بهر خدا برحال من
эй мубораки ҳудҳуди шаҳри сабо
ای مبارک هدهد شهر سبا
эй ҳумоюни пари ҳмоўои хуши лақо
ای همایون پَر همای خوش لقا
Бар ман аз раҳмати нигоҳӣ боз кун
بر من از رحمت نگاهی باز کن
Зуд бар сӯии ватан парвоз кун
زود بر سوی وطن پرواز کن
Зӯдтар эй тоири қофи ошён
زودتر ای طایر قاف آشیان
Шарҳи ҳол ман бигӯ бо дӯстон
شرح حال من بگو با دوستان
Рӯ ба манзили корвон гум гашта ор
رو به منزل کاروان گم گشته آر
Ошноёнро хабар кун зини ҳмор
آشنایان را خبر کن زین حمار
Гӯи худоро эй рафиқони ватан
گو خدا را ای رفیقان وطن
эй нишаста бо ҳам андари анҷуман
ای نشسته با هم اندر انجمن
Раҳмии охир бар ман танҳо кунед
رحمی آخر بر من تنها کنید
Як назар сӯем дарин бидо кунед
یک نظر سویم درین بیدا کنید
Ноқа ам бишикасту боРом дар гуласт
ناقهام بشکست و بارم در گلست
Оташам дар ҷону хорам дар диласт
آتشم در جان و خارم در دلست
Бо бародари гӯ ки эй бозуии ман
با برادر گو که ای بازوی من
эй ба ёди ёряти неруии ман
ای به یاد یاریت نیروی من
Ноқа Эй бурдор эй ҷони зӯдтар
ناقهای بردار ای جان زودتر
Бодосои сӯии ман афкани гузар
بادآسا سوی من افکن گذر
То аз ин бидои нопидои карон
تا از این بیدای ناپیدا کران
Ҳам ман ва ҳам ёр ман ёбад амон
هم من و هم یار من یابد امان
Гуфташ аштрмрғ кӣ бечораи мард
گفتش اشترمرغ کی بیچاره مرد
Кӣ шнидстии шутур парвоз кард
کی شنیدهستی شتر پرواز کرد
Ман надидам ҳамчуи ту каси лак буд
من ندیدم همچو تو کس لک بود
Уштуру парвози блкнҷк буд
اشتر و پرواز بلکنجک بود
эй басӣ аз аҳли дунё эй қарин
ای بسی از اهل دنیا ای قرین
Чун шутурмурғанд андари кори дайн
چون شترمرغند اندر کار دین
Гоҳ дар ҷабранду гуҳ дар ихтиёр
گاه در جبرند و گه در اختیار
Суди худ бенанд дар ҳар кору бор
سود خود بینند در هر کار و بار
Чун маломаташон кун бар нораво
چون ملامتشان کنی بر ناروا
Ҷабри пеши оранд ва гӯйанд эй Фтӣ
جبر پیش آرند و گویند ای فتی
Бандаему бандаро набӯд хабар
بندهایم و بنده را نبود خبر
Ҳарчӣ ояд аз қзоисту қадар
هرچه آید از قضایست و قدر
Бандаему гардани мо дар каманд
بندهایم و گردن ما در کمند
Дар каманди подшоҳи зӯрманд
در کمند پادشاه زورمند
Бандаем ва нест моро ихтиёр
بندهایم و نیست ما را اختیار
Кори мо муҳкам шуд андари гоҳёр
کار ما محکم شد اندر گاهیار
Оҷизӣ дар панҷаи қудрати асир
عاجزی در پنجه قدرت اسیر
Кӣ зи ҳукм қодираш бошад гзир
کی ز حکم قادرش باشد گزیر
Вар насиҳаташон кунӣ дар ҳирсу оз
ور نصیحتشان کنی در حرص و آز
Дар такопуу баҳри сӯи трктоз
در تکاپو و به هر سو ترکتاز
Интиқому ҳамлау яъсу шитоб
انتقام و حمله و یأس و شتاب
Иҷтиҳоду аҷтёду изтироб
اجتهاد و اجتیاد و اضطراب
Гӯйии охир чанд аз ин ранҷи даввор
گویی آخر چند از این رنج دوار
Кори худро бо худои худ гузор
کار خود را با خدای خود گذار
Гуяд эй ҷони ҷабри куфр мутлақ аст
گوید ای جان جبر کفر مطلق است
Лӣси алои мо саъии кор ҳақ аст
لیس الا ما سعی کار حق است
Бандаро ҳақи фоил мухтор кард
بنده را حق فاعل مختار کرد
Ақлу ҳушу қудраташ эсор кард
عقل و هوش و قدرتش ایثار کرد
Ин ҷаҳонро олами асбоби сохт
این جهان را عالم اسباب ساخت
Ақлро баҳри ту устурлоби сохт
عقل را بهر تو اسطرلاب ساخت
Ин сабабҳоро баҳам марбӯт кард
این سببها را به هم مربوط کرد
Аҷзу қудратро баҳам махлӯт кард
عجز و قدرت را به هم مخلوط کرد
Ҳаст бадбахтӣ дигар аз ин бтар
هست بدبختی دگر از این بتر
Гуяд инҳо низ зояд аз қадар
گوید اینها نیز زاید از قدر
Саъии тадбири ту дар матлӯб туаст
سعی تدبیر تو در مطلوب توست
Иҷтиҳодоти ту дар маҳбӯб туаст
اجتهادات تو در محبوب توست
Саъйҳояти ҷумла дар дилхоҳ шуд
سعیهایت جمله در دلخواه شد
Бо ҳавои ту қадар ҳамроҳ шуд
با هوای تو قدر همراه شد
Чун нашуд тақдири ҳаргиз эй ъднг
چون نشد تقدیر هرگز ای غدنگ
Саъии ту дар инки кӯбии сар ба санг
سعی تو در اینکه کوبی سر به سنگ
Чун тўро дар саъй ту набӯд асар
چون تو را در سعی تو نبود اثر
Ҳеҷ саъйат чун нашуд баҳри зарар
هیچ سعیت چون نشد بهر ضرر