Зин сабаб фармуд шоҳи инсу ҷон
زین سبب فرمود شاه انس و جان
Кули мрءи қдхбии таҳти аллсон
کل مرء قدخبی تحت اللسان
Дил буд чун чашмау наҳрии забон
دل بود چون چشمه و نهری زبان
Бошад оби чашмаи андари ҷӯи равон
باشد آب چشمه اندر جو روان
Ҳоли оби чашма аз ҷӯи бози ҷӯ
حالِ آب چشمه از جو باز جو
Кони тўро огоҳ созад мӯ ба мӯ
کان تو را آگاه سازد مو به مو
Оби чашма чунки ъзбсту Фурот
آب چشمه چونکه عذبست و فرات
Бошад оби наҳрро шаҳду набот
باشد آب نهر را شهد و نبات
Оби чашма чунки бошад талху шӯр
آب چشمه چونکه باشد تلخ و شور
Ъзбу ширин кӣ буд оби нҳўр
عذب و شیرین کی بود آب نهور
Сари дилро тарҷумон бошад забон
سرّ دل را ترجمان باشد زبان
Ҳоли ин пайдо шавад аз қоли он
حالِ این پیدا شود از قالِ آن
Ин забони ғаммоз асрор диласт
این زبان غماز اسرار دلست
Ин забони мрот рухсор диласт
این زبان مرآت رخسار دلست
эй басои дил каз забон барбод рафт
ای بسا دل کز زبان بر باد رفت
Сад насаб аз як сухан аз ёд рафт
صد نسب از یک سخن از یاد رفت
Дил буд нахлии буриши гуфторҳо
دل بود نخلی برش گفتارها
Миваҳои дигараши кирдорҳо
میوههای دیگرش کردارها
Дили дарахтии дони зи срўстони ҷон
دل درختی دان ز سروستان جان
Ҷумлаи аъзоу ҷавориҳи шохи он
جمله اعضا و جوارح شاخ آن
Мива ӣ он шохҳо қавлу амал
میوهٔ آن شاخها قول و عمل
Ҳоли зоки аласли фии алосори ҳал
حال ذاک الاصل فی الاثار حل
Дили санавбар бесамар дар боғи хост
دل صنوبر بی ثمر در باغ خواست
Ин санавбари шаклро баси мива ҳост
این صنوبر شکل را بس میوههاست
Шохҳо густардаи он биҳду мар
شاخها گسترده آن بی حد و مر
Ҳарякӣ зон шохҳоро сад самар
هر یکی زان شاخها را صد ثمر
Арақи он шохӣаст бо дили муттасил
عرق آن شاخی است با دل متصل
Сӯй шох омад аз он арақи оби дил
سوی شاخ آمد از آن عرق آب دل
Ҳаст дили обишхури он шохҳо
هست دل آبشخور آن شاخها
Ҳаст дар дили шохҳоро бохҳо
هست در دل شاخها را باخها
Ҳамчинонкӣ дил хӯрд об аз хаёл
همچنانکه دل خورد آب از خیال
Арақи дилро бо хаёласт иттисол
عرق دل را با خیالست اتصال
Оби дил аз чашма ӣ андеша ҳост
آب دل از چشمهٔ اندیشههاست
Дар шабаҳи андешаи дилро реша ҳост
در شبح اندیشه دل را ریشههاست
Бар дараш з андеша бошад нахли дил
بر درش ز اندیشه باشد نخل دل
Об аз он сарчашма бошад муттасил
آب از آن سرچشمه باشد متصل
Гар буд андешаи нури офтоб
گر بود اندیشه نور آفتاب
Дили тўро астблкӣ бошад дўоб
دل تو را اصطبلکی باشد دواب
Вар буд андешаи ?ути ҷангу ҷидол
ور بود اندیشهات جنگ و جدال
Дил набошад ҳаст майдони қаттол
دل نباشد، هست میدان قتال
Вар буд андеша ӣ ту хору хас
ور بود اندیشهٔ تو خار و خس
Дил буд даҳлези прхорӣу бас
دل بود دهلیز پر خاری و بس
Ҳону ҳони андеша ӣ андеша кун
هان و هان اندیشهٔ اندیشه کن
Чора ӣ обишхури он реша кун
چارهٔ آبشخور آن ریشه کن
Токанд ҷазби оби ширини Фурот
تا کند جذب آب شیرین و فرات
Бошадаш бо қанд ва бо шукри набот
باشدش با قند و با شکر نبات
Ҳам рибоед оби ширини шохҳо
هم رباید آب شیرین شاخها
Вораӣ аз ҷумла ӣ вжўохҳо
وارهی از جملهٔ دَژواخها
Ҳам шавад он оби сорӣ дар смор
هم شود آن آب ساری در ثمار
Миваҳои хуши акли оранди бор
میوههای خوش اکل آرند بار
Миваҳо оранди ширину латиф
میوهها آرند شیرین و لطیف
Ҳам што ва ҳам рабиъ ва ҳам хриФ
هم شتا و هم ربیع و هم خریف
Балки худ сар то бпои шукри шӯй
بلکه خود سر تا به پا شکر شوی
Ҳам гулистони ҳам маи анвари шӯй
هم گلستان هم مه انور شوی
Поси майдону хаёли хеши дор
پاس میدان خیال خویش دار
Ҳам нигаҳбонҳо дар онҷо баргумор
هم نگهبانها در آنجا برگمار
То нагардад млъби Тифлони кӯй
تا نگردد ملعب طفلان کوی
Андарон то зинда бо чавгону гӯй
اندران تازنده با چوگان و گوی
Саркашаст ин тавсани фикру хаёл
سرکش است این توسن فکر و خیال
Дар гузаргоҳаши дҳороту тлол
در گذرگاهش دَهار است و تلال
БеАннан ӯро дарин раҳи сари мада
بی عنان او را درین ره سر مده
Чун Аннан кардӣ Аннан аз кафи мада
چون عنان کردی عنان از کف مده
Ваҳм бепарво макун бар он савор
وهمِ بی پروا مکن بر آن سوار
Кин напуед ҷузи раҳи ътбу бўор
کاین نپوید جز ره عطب و بوار
Ваҳм бе парвост магузораш яла
وهم بی پرواست مگذارش یله
Фориғаш магузор аз дому тала
فارغش مگذار از دام و تله
Қалъаи дилро ҳисории дони ҳсин
قلعه دل را حصاری دان حصین
Андари он шҳзодаҳ ӣ маснад нишин
اندر آن شهزادهٔ مسند نشین