Ҷаҳл бошад илми тақлид эй амӯ

جهل باشد علم تقلید ای عمو

эй бар ин тақлиди бодои сад тФў

ای بر این تقلید بادا صد تفو

Банда ӣ тақлиди майдони хосу ом

بندهٔ تقلید می‌دان خاص و عام

Ҷумлагии тақлидро гашта ғулом

جملگی تقلید را گشته غلام

Ҷумларо оварда гардан дар каманд

جمله را آورده گردن در کمند

Поишону дасташонро карда банд

پایشان و دستشان را کرده بند

Он яке дар қайди тақлиди улӯм

آن یکی در قید تقلید علوم

Ваон дигар маҳбӯси тақлиди русум

وآن دگر محبوس تقلید رسوم

Ин шунида як қазияи зи Авестоад

این شنیده یک قضیه ز اوستاد

ё ду нукта аз падар бигрифта ёд

یا دو نکته از پدر بگرفته یاد

Гуфта ҷое лонслм нест ин

گفته جایی لانسلم نیست این

Ваҳй ё илҳом раббонӣаст ин

وحی یا الهام ربانیست این

Сад натиҷа оварад аз он бурун

صد نتیجه آورد از آن برون

Олимӣ гардад ба олами зуфунун

عالمی گردد به عالم ذوفنون

Зон қазияи ҳеҷ на огоҳяш

زان قضیه هیچ نه آگاهیش

Не мақдам донаду неи толяш

نی مقدم داند و نی تالیش

Гар зи асли он азуи пурсӣ бҷд

گر ز اصلِ آن ازو پرسی به جد

ё ънўдӣ хондат ё мустабид

یا عنودی خواندت یا مستبد

ё тўро гуяд ки сўФстоӣиӣ

یا تو را گوید که سوفسطاییی

ё ҷҳўли холӣ аз доноӣиӣ

یا جهول خالی از داناییی

Маншаи онро надонад аз чаҳ хост

منشأ آن را نداند از چه خواست

Мабдааш чаҳ миннатҳои он куҷост

مبدأش چه منتهای آن کجاست

Чун қазоёяш набӯд аз иҷтиҳод

چون قضایایش نبود از اجتهاد

Он натоиҷи ҷумла аз тақлиди зод

آن نتایج جمله از تقلید زاد

Пас буд тақлид яксар илм ӯ

پس بود تقلید یکسر علم او

Кӣ зи гурба шер зояд эй амӯ

کی ز گربه شیر زاید ای عمو

Чун баннои кор бар тақлид буд

چون بنای کار بر تقلید بود

Кӣ зи ҳақ ӯ қобили таъӣд буд

کی ز حق او قابل تأیید بود

Зумра ӣ дигари бтқлиду гумон

زمرهٔ دیگر به تقلید و گمان

Гашта маҳбӯси русуми бостон

گشته محبوس رسوم باستان

Ихтиёрӣ нест хӯрду хобашон

اختیاری نیست خورد و خوابشان

Иҷтиҳодӣ на яке зодоби шан

اجتهادی نه یکی زآداب‌شان

Омад ва шудашон на андари дасти хеш

آمد و شدشان نه اندر دست خویش

Бастаи қонӯнҳо даҳонишонро луяш

بسته قانونها دهانشان را لویش

Ҷумла дар тақлиди обоу ниё

جمله در تقلید آبا و نیا

Ҷумлагии маҳбӯси рибнду риё

جملگی محبوس ریبند و ریا

Хона қонӯнаст зинсони сохтан

خانه قانونست زینسان ساختن

Кангари айвони он афрохтан

کنگر ایوان آن افراختن

Саҳни он кардан чунин айвони чин

صحن آن کردن چنان ایوان چین

Гарчи аз ҳамсояи дуздӣдани замин

گرچه از همسایه دزدیدن زمین

Ҷома қонӯнаст ббридни чунон

جامه قانون است ببریدن چنان

Ҷбаҳи зангорӣу дастори арғавон

جبه زنگاری و دستار ارغوان

Ҷома ӣ каъба агар бояд рабӯд

جامهٔ کعبه اگر باید ربود

Ҷома бар қонӯн бибояд дӯхт зуд

جامه بر قانون بباید دوخت زود

Ҳаст қонӯни хондани ин миҳмон

هست قانون خواندن این میهمان

Бо фалон ва бо фалон ва бо фалон

با فلان و با فلان و با فلان

Коса қонӯн нест дар хон кам збист

کاسه قانون نیست در خوان کم ز بیست

Вом кун даҳ бист шаб омад боист

وام کن ده بیست شب آمد بایست

Расм набӯд чунки дар сафи нъол

رسم نبود چون تو در صف نعال

Ҳамлаовар сӯии сад рои зулҷалол

حمله‌آور سوی صدر ای ذوالجلال

Чун туе қонӯн набошад дар тариқ

چون تویی قانون نباشد در طریق

Фард ва танҳо роҳ рафтан бе рафиқ

فرد و تنها راه رفتن بی رفیق

ё кашӣдан обу нони баҳри аёл

یا کشیدن آب و نان بهر عیال

Бораи кӯрии кўмкш эй риши мол

باره کاری گو مکش ای ریش‌مال

Хешро одили шуморади он ҳақир

خویش را عادل شمارد آن حقیر

Вари адолати пешае ва бе назир

در عدالت بی شبیه و بی نظیر

Мол мазлӯмон сетанд бидриғ

مال مظلومان ستاند بیدریغ

Бо шиканҷаи зери чӯбу зери теғ

با شکنجه زیر چوب و زیر تیغ

Гӯйяш кӣ бо адолат ин равост

گوییش کی با عدالت این رواست

Гуяд аммо ин на аз даврони мост

گوید اما این نه از دوران ماست

Ҳаст ин қонӯни султон ҳаряш

هست این قانون سلطان نامیش

эй ҳазорон хандаи ?ути бодо баряш

ای هزاران خنده‌ات بادا به ریش

Кӣ кунад қонӯни ситамро адл ва дод

کی کند قانون ستم را عدل و داد

Офарин бар ин ъдолтҳоти бод

آفرین بر این عدالت‌هات باد

Вилкм ё қавми ман тақлид кам

ویلکم یا قوم من تقلیدکم

Ва ҳўи ҳабли ман мисади фии ҷидкм

و هو حبل من مسد فی جیدکم

Риштаи тақлид аз по боз кун

رشته تقلید از پا باز کن

Пеши худ расмии зи нав оғоз кун

بهر خود رسمی ز نو آغاز کن

То ту дар тақлид ҳастӣ эй писар

تا تو در تقلید هستی ای پسر

Банда ӣ қонўнчёнро эй писар

بنده‌ای قانونچیان، را ای پسر

Риштаро бугсали зи банд озод бош

رشته را بگسل ز بند آزاد باش

Маслиҳати байни дил ношод бош

مصلحت بینِ دل ناشاد باش

Тарки ин тақлиди пурташвиши гир

ترک این تقلید پر تشویش گیر

Маслиҳати бинии худро пеши гир

مصلحت بینیِ خود را پیش گیر

Ҳону ҳон эй ҷони ман озоди зӣ

هان و هان ای جان من آزاد زی

Хоҷа ӣ худ бош аз ғами шоди зӣ

خواجهٔ خود باش از غم شاد زی

Банда ӣ тқлинди ин ва он мабош

بندهٔ تقلید این و آن مباش

Хоҷае ту банда ӣ дунон мабош

خواجه‌ای تو، بندهٔ دونان مباش

Ин русуми куҳнаро бар боди даҳ

این رسوم کهنه را بر باد ده

Ҳам гуноҳонро ҳаме бар боди даҳ

همگنان را رسمی از نو یاد ده

Ихтиёри худ ба дасти хеши даҳ

اختیار خود به دست خویش ده

Дасти шаръу ақли дурандеши даҳ

دست شرع و عقل دوراندیش ده