эй ба ҳавоу муроди ин тани ғаддор

ای به هوا و مراد این تن غدار

Монда ба чанголи бози ози гирифтор

مانده به چنگال باز آز گرفتار

Дар ғами озат чу шер шуд сар чун қӣр

در غم آزت چو شیر شد سر چون قیر

Ваон дил чун тозаи шери ту шуда чун қор

وان دل چون تازه شیر تو شده چون قار

Ози туро гули намояд эй писар аз давр

آز تو را گل نماید ای پسر از دور

Лек набошад гулаши магари ҳамаи ҷузи хор

لیک نباشد گلش مگر همه جز خار

Оз ,гар ӯро амин кунӣ , бастанд

آز، گر او را امین کنی، بستاند

ӯ на ба бисёр чӣ зи умри ту бисёр

او نه به بسیار چی ز عمر تو بسیار

Бору буза аз ту бар хара карда аст

بار و بزه از تو بر خره کرده‌است

эй шудаи чавгонати пушт дар бузау бор

ای شده چوگانت پشت در بزه و بار

Мари хари бадро ба тамаъи коҳу ҷӯи орад

مر خر بد را به طمع کاه و جو آرد

Зираки хари бандаи зери бор ба харвор

زیرک خر بنده زیر بار به خروار

Хар сипас ҷӯи давид ва ту сипас нон

خر سپس جو دوید و تو سپس نان

Акнӯн дар зери бор май рӯи харвор

اکنون در زیر بار می‌رو خروار

Хор ки кардат ба пойгоҳи шаҳу мейр

خوار که کردت به پایگاه شه و میر

Дар талаби хобу хури ҷузи ин тани хўшхўор

در طلب خواب و خور جز این تن خوشخوار

Тан ки туро хор кард чун ки нгўӣиш

تن که تو را خوار کرد چون که نگوئیش

« хуши мхўроди он аду ки кард марои хор » ?

«خوش مخوراد آن عدو که کرد مرا خوار»؟

Чокари хешат ки кард ҷузи гулӯии ту ?

چاکر خویشت که کرد جز گلوی تو؟

Инат валлоҳи бузургу зишти яке ор !

اینت والله بزرگ و زشت یکی عار!

Гар ту бдонстиӣӣ ки фазли ту бар хар

گر تو بدانستیئی که فضل تو بر خر

Чист куҷо монаде , нижанду шиками хор ?

چیست کجا ماندیی، نژند و شکم خوار؟

Фазли ту бар гову хар ба ақлу сухан буд

فضل تو بر گاو و خر به عقل و سخن بود

Ақл ва сухан нест ҷуз ки ҳадяи ҷаббор

عقل و سخن نیست جز که هدیهٔ جبار

Ақлу сухани мари туро ба кор кӣ ояд

عقل و سخن مر تو را به کار کی آید

Чун ту ба мемаст кардае дили ҳушёр ?

چون تو به می مست کرده‌ای دل هشیار؟

Кори хирад чиз нест ҷузи ҳамаи тадбир

کار خرد چیز نیست جز همه تدبیر

Кори сухан низ нест ҷузи ҳамаи гуфтор

کار سخن نیز نیست جز همه گفتار

Кардӣ тадбири ту валек ҳамаи бад

کردی تدبیر تو ولیک همه بد

Гуфтӣ лекини сурӯди ёФаҳ ва бе кор

گفتی لیکن سرود یافه و بی کار

Чун ки хирадро далел хеш накардӣ

چون که خرد را دلیل خویش نکردی

Бар нараседӣ зи гашти гунбади даввор ?

بر نرسیدی ز گشت گنبد دوار؟

Ҳеҷ нагуфтӣ ки : ин ки кард ва чаро кард

هیچ نگفتی که: این که کرد و چرا کرد

Кор азим аст чист оқибати кор

کار عظیم است چیست عاقبت کار

Ман чаҳ ба корами худоиро ки ббоист

من چه به کارم خدای را که ببایست

Кардани чандини ҳазор кору бёўор

کردن چندین هزار کار و بیاوار

Гараш набудам ба кор биҳдгӣ кард

گرش نبودم به کار بیهدگی کرد

Биҳдгӣ ноед аз мҳимни қаҳҳор

بیهدگی ناید از مهیمن قهار

Вокнўн тадбир чист том бибояд

واکنون تدبیر چیست تام بباید

Бад , чу бурун боядам ҳаме шуд аз ин дор

بد، چو برون بایدم همی شد از این دار

Ақли зи баҳр тафаккураст дар ин боб

عقل ز بهر تفکر است در این باب

Бар тану ҷони ту , эй писар , сару солор

بر تن و جان تو، ای پسر، سر و سالار

Ақли ту эдар зи баҳри тоъат ва илм аст

عقل تو ایدر ز بهر طاعت و علم است

Пас ту чроӣии баду мунофиқу таррор ?

پس تو چرائی بد و منافق و طرار؟

Оташ додат худоӣ то нахурӣ хом

آتش دادت خدای تا نخوری خام

На з қабл сӯхтани бадви сару дастор

نه ز قبل سوختن بدو سر و دستار

Чун ба зимистони ту ба офтоби бхспӣ

چون به زمستان تو به آفتاب بخسپی

Пас чаҳ ту эй бехирад чаҳ он хар бе кор

پس چه تو ای بی‌خرد چه آن خر بی‌کار

Нест хабари саратро ҳануз кунун бош

نیست خبر سرت را هنوز کنون باش

Ҷӯ насупурдааст пои ту хар бо бор

جو نسپرده است پای تو خر با بار

Чархи ҳамеи бнддт ба гашти замони пой

چرخ همی بنددت به گشت زمان پای

Рӯзӣ аз ӣнҷо бурун кашадат чу кафтор

روزی از اینجا برون کشدت چو کفتار

Умри туро чун ба мӯши хеш ҷаҳон хӯрд

عمر تو را چون به موش خویش جهان خورد

Хоҳии ту умр бошу хоҳии аммор

خواهی تو عمر باش و خواهی عمار

Танат чу торасту ҷонати пуд ва ту ҷома

تنت چو تار است و جانت پود و تو جامه

Ҷома намонад чу пуд давр шуд аз тор

جامه نماند چو پود دور شد از تار

Чандин дар маъсияти мдў ба чапу рост

چندین در معصیت مدو به چپ و راست

Чун шутур бемаҳору асп бе афсор

چون شتر بی‌مهار و اسپ بی‌افسار

Ёд наёяд зи тоъатат на зи тавба

یاد نیاید ز طاعتت نه ز توبه

Акнӯн ки ти тан заъиф нест ва на бемор

اکنون که‌ت تن ضعیف نیست و نه بیمار

Рост ки афтодӣу зхўоб ва зхўр монад

راست که افتادی و زخواب و زخور ماند

Онгаҳ зорӣ кунӣу хоҳишу зинҳор

آنگه زاری کنی و خواهش و زنهار

Бе гунаҳии тоти кор пеш наёяд

بی‌گنهی تات کار پیش نیاید

Вонгаҳ ки ти таб гулӯ гирифт гунаҳи кор

وانگه که‌ت تب گلو گرفت گنه‌کار

Чунат бихоҳанд бози ориятии ҷон

چونت بخواهند باز عاریتی جان

Аз дилат онгаҳ диҳӣ ба маъсияти иқрор

از دلت آنگه دهی به معصیت اقرار

Ту бсголӣ ки низ боз нагардӣ

تو بسگالی که نیز باز نگردی

Сӯии балои ?герат офият диҳад ин бор

سوی بلا گرت عافیت دهد این بار

Вонгаҳ чун ба шудӣ , змнзри тавба

وانگه چون به‌شدی، زمنظر توبه

Бози дроФтӣ ба чоҳи ҷаҳли нигунсор

باز درافتی به‌چاه جهل نگونسار

Узри тарозӣ ки « мейри тавба м бишикаст »

عذر طرازی که «میر توبه‌م بشکست»

Нест дурӯғи туро худои харидор

نیست دروغ تو را خدای خریدار

Рост нагардад дурӯғу зарқ ба чора

راست نگردد دروغ و زرق به چاره

Маъсиятатро бад-ӣни дурӯғи мёчор

معصیتت را بدین دروغ میاچار

Мейри ?герати як қадаҳи шароби фурӯи рехт

میر گرت یک قدح شراب فرو ریخت

Чун ки ту аз дайн бурун шудӣ зи бену бор ?

چون که تو از دین برون شدی ز بن و بار؟

Мейр чаҳ гўӣӣ ки бар ту бар дар мзгт ,

میر چه گوئی که بر تو بر در مزگت،

эй шудаи гуми раҳ , ба дӯхтааст ба мсмор ?

ای شده گم ره، به دوخته‌است به مسمار؟

Чун ки бидон як қадаҳ ки дод туро мейр

چون که بدان یک قدح که داد تو را میر

Бо ту на дайн ва на қавл монад ва на кирдор ?

با تو نه دین و نه قول ماند و نه کردار؟

Балки туро дил ба сӯии исён монда аст

بلکه تو را دل به سوی عصیان مانده است

Чун сӯии таббохи чашми мардуми ноҳор

چون سوی طباخ چشم مردم ناهار

Нек набӯдӣ ту худ , кунун чаҳ ҳадис аст

نیک نبودی تو خود، کنون چه حدیث است

Каз ҳашаму мейр зӯр ёфтӣу ёр ?

کز حشم و میر زور یافتی و یار؟

эй ба шаби тори тознон ба чапу рост

ای به شب تار تازنان به چپ و راست

Барзании охири сари азиз ба девор

برزنی آخر سر عزیز به دیوار

Рӯзӣ пеш оядат ба охири кони рӯз

روزی پیش آیدت به آخر کان روز

Даст нагирад туро на мейр ва на бендор

دست نگیرد تو را نه میر و نه بندار

Гар ту нигаҳдори дайну тоъатии имрӯз

گر تو نگهدار دین و طاعتی امروز

Эзад бошад туро ба ҳашари нигаҳи дор

ایزد باشد تو را به حشر نگه‌دار

Имрӯзи озори каси мҷўӣ ки фардо

امروز آزار کس مجوی که فردا

Ҳам зи ту бешак ба ҷон ту расад озор

هم ز تو بی‌شک به‌جان تو رسد آزار

Ончӣ нахоҳӣ ки ман ба пеши ту орм

آنچه نخواهی که من به پیش تو آرم

Пеши ман аз қавлу феъли хеши чунон мор

پیش من از قول و فعل خویش چنان مار

Ҷони марогар сӯии ту ҷонат азиз аст

جان مرا گر سوی تو جانت عزیز است

Сӯии ман , эй ҳӯшёр , хор мапиндор

سوی من، ای هوشیار، خوار مپندار

Чун надиҳӣ дод ва дод хеш бихоҳӣ

چون ندهی داد و داد خویش بخواهی

Нест ҷузин ҳеҷ аслу мояи пайкор

نیست جزین هیچ اصل و مایهٔ پیکار

Дод ту додааст кирдигор , туро низ

داد تو داده است کردگار، تو را نیز

Дод зи тоъат ба дод бояд ночор

داد ز طاعت به‌داد باید ناچار

Вар надиҳӣ дод кирдигор ба тоъат

ور ندهی داد کردگار به طاعت

Бар ту касе нест ҷуз ки ҳам ту стмгор

بر تو کسی نیست جز که هم تو ستمگار

Ҳадя наёбӣ зи каси ту ҷуз ки зҳҷт

هدیه نیابی ز کس تو جز که زحجت

Ҳикмат чун дару панди сахта ба меъёр

حکمت چون در و پند سخته به معیار