эй зада такя бар баланди сарир

ای زده تکیه بر بلند سریر

Бар сарат хазу зери пои ҳарир

بر سرت خز و زیر پای حریر

Шоири андар мдиҳ гуфта ту ро

شاعر اندر مدیح گفته تو را

Ки « амирои ҳазор соли ммир »

که «امیرا هزار سال ممیر»

Маликро устувор карда сетӣ

ملک را استوار کرده‌ستی

Ба вазирии дабир ва бо тадбир

به وزیری دبیر و با تدبیر

Халал аз малик чун шавад зоил

خلل از ملک چون شود زایل

Ҷуз ба рои вазиру теғи амир ?

جز به رای وزیر و تیغ امیر؟

Подшоро дабир чист ? забон

پادشا را دبیر چیست؟ زبان

Ки суханҳоашро кунад таҳрир

که سخن‌هاش را کند تحریر

Нест бар ақли мейри ҳеҷ далел

نیست بر عقل میر هیچ دلیل

Роҳбартар зи номаҳои дабир

راهبرتر ز نامه‌های دبیر

Меҳтари хешро ҳақир кунад

مهتر خویش را حقیر کند

Сӯии донои дабир бо тақсир

سوی دانا دبیر با تقصیر

Сухан бо хатар тавонад кард

سخنِ باخَطر تواند کرد

Хатарии мардро ҷудои зи ҳақир

خطری مرد را جدا ز حقیر

Ҷуз ба роҳи сухан чаҳ донам ман

جز به راه سخن چه دانم من

Ки ҳақирии ту ё бузургу хатир ?

که حقیری تو یا بزرگ و خطیر؟

эй писар , пеши ҷаҳли асирии ту

ای پسر، پیش جهل اسیری تو

То нагардад сухан ба пешати асир

تا نگردد سخن به پیشت اسیر

Чун наёмухтӣ чаҳ доне гуфт ?

چون نیاموختی چه دانی گفت؟

Ки ба таълим шуд ҷалили ҷрир

که به تعلیم شد جلیل جریر

Ту зхўшаҳи ъсир чун ёбӣ

تو ز خوشه عصیر چون یابی

То нагирад зи токи хӯшаи ъсир ?

تا نگیرد ز تاک خوشه عصیر؟

эй писар , ҳамчу мейр мерай ту

ای پسر، همچو میر میری تو

ӯ кабӣраст ва ту амири сағир

او کبیر است و تو امیرِ صغیر

Кори худ сохтааст амири бузург

کار خود ساخته‌ست امیر بزرگ

Ту сари кори хеш низ бигир

تو سرِ کار خویش نیز بگیر

Ҷони ту подшои ин тан туаст

جان تو پادشای این تن توست

Хотири ту дабиру ақли вазир

خاطر تو دبیر و عقل وزیر

Хотири ту набшати шеъру адаб

خاطر تو نبشت شعر و ادب

Бар саҳифаи дилат ба дасти замир

بر صحیفه‌ی دلت به دست ضمیر

То ба шеъру адаб азизат дошт

تا به شعر و ادب عزیزت داشت

Хешу бегонау сағиру кабӣр

خویش و بیگانه و صغیر و کبیر

Хотиру дасти ту дбироннд

خاطر و دست تو دبیرانند

Инат кории бузурги вору ҳажир !

اینت کاری بزرگ‌وار و هژیر!

Сарат чун қӣр буду қад чун тир

سرت چون قیر بود و قد چون تیر

Бо ту акнӯн на қӣр монад ва на тир

با تو اکنون نه قیر ماند و نه تیر

Ба камони чархи тири ту бФрўхт

به کمان چرخ تیر تو بفروخت

Қӣри ту арзи даҳр ба шер

قیر تو عرض کرد دهر به شیر

Зон ҷамолу баҳо ки буд ту ро

زان جمال و بها که بود تو را

Нест бо ту кунун қалилу касӣр

نیست با تو کنون قلیل و کثیر

Шод будӣ ба бонги зер ва кунун

شاد بودی به بانگ زیر و کنون

Зард ва нолон шудӣу зор чу зер

زرد و نالان شدی و زار چو زیر

Магарати вақт рафтанаст чунонк

مگرت وقت رفتن است چنانک

Пеш азин гуфтат он бшири нзир

پیش ازین گفتت آن بشیر نذیر

Магари он ваъда ки т Муҳамад кард

مگر آن وعده که‌ت محمد کرد

Рост хоҳад шудан кунун , эй пер

راست خواهد شدن کنون، ای پیر

Бо сари ҳамчуи шер низ махон

با سر همچو شیر نیز مخوان

Ғазали зулфаки сиёҳ чу қӣр

غزل زلفک سیاه چو قیر

Чашми дил боз кун бибин раҳи хеш

چشم دل باز کن ببین ره خویش

То науфтӣ ба чоҳ чун нахчир

تا نیفتی به چاه چون نخچیر

Нома Эй кун ба хати тоъати хеш

نامه‌ای کن به خط طاعت خویش

Илми унвонашу нуқтаҳо такбир

عِلم عنوانش و نقطه‌ها تکبیر

Номаи т аз илм бояду зъмл

نامه‌ت از علم باید و زعمل

эй хирадманди зии алӣами хабир

ای خردمند زی علیم خبیر

Аз дабирӣ мабош ғофили ҳеҷ

از دبیری مباش غافل هیچ

Панди перона аз падар бипазир

پند پیرانه از پدر بپذیر

Аз дабирии расонадат ба Наим

از دبیری رساندت به نعیم

Венаи дабирии рҳондти зи съир

وین دبیری رهاندت ز سعیر

Ки намояди чунон ки гуфта сетанд

که نماید چنان که گفته‌ستند

« боз дорад туро зи шеъри шъир »

«باز دارد تو را ز شَعر شعیر»

Чун ҳамаи кораоти бинависад

چون همه کارهات بنویسد

Он нависандаи худои қадир

آن نویسندهٔ خدای قدیر

Пас макун ончигар бибояд хонд

پس مکن آنچه گر بباید خواند

Тайраи Монӣ азон ва бо тшўир

طیره مانی ازان و با تشویر

Ин ҷаҳонро фиреб бисёр аст

این جهان را فریب بسیار است

Бифурӯшад ба нархи сӯсани сайр

بفروشد به نرخ سوسن سیر

Ҳилтшро шинохти натавонад

حیلتش را شناخت نتواند

Ҷуз касе тезҳӯши равшани вир

جز کسی تیزهوش روشن ویر

Махӯр аз хон ӯ на пухта на хом

مخور از خوان او نه پخته نه خام

Мхр аз даст ӯ хамиру фатир

مخر از دست او خمیر و فطیر

Нест гуфтор ӯ магари талбис

نیست گفتار او مگر تلبیس

Нест кирдор ӯ магари тазвир

نیست کردار او مگر تزویر

Чархи ҳиялат гараст ҳиялат ӯ

چرخ حیلت‌گرست حیلت او

Нахирад марди ҳӯшёру басир

نخرد مرد هوشیار و بصیر

Беқарораст ҳамчуи оби сароб

بی‌قرار است همچو آب سراب

Дӯд тирааст ҳамчуи абри мтир

دود تیره‌ست همچو ابر مَطیر

Зари мағшуш кам баҳост ба ранҷ

زر مغشوش کم بهاست به رنج

Заъфарон музаввараст зрир

زعفران مزوّر است زریر

Ту музаввар гарӣ макун чу ҷаҳон

تو مزوّرگری مکن چو جهان

Хок бар ман мадам ба нархи абир

خاک بر من مدم به نرخ عبیر

Ки чу мӯашон нахурд хоҳам ман

که چو موشان نخورد خواهم من

Зуҳраи доруии ту ба буии панир

زهره داروی تو به بوی پنیر

Рост бошу худоиро бишнос

راست باش و خدای را بشناس

Ки ҷуз ин нест дайн бе тағйир

که جز این نیست دین بی تغییر

Биншин бо вазири хеш , хирад ,

بنشین با وزیر خویش، خرد،

Рафтанатро накӯ бикун тақдир

رفتنت را نکو بکن تقدیر

Бо хирад бош як дил ва ҳамбар

با خرد باش یک دل و همبر

Чун набӣ бо алӣ ба рӯзи ғадир

چون نبی با علی به روز غدیر

Хайри зод туаст дар талабаш

خیر زاد تو است در طلبش

Хираи хира чаро кунӣ тохир ?

خیره خیره چرا کنی تاخیر؟

Хуй некасту хайри мояи дайн

خوی نیک است و خیر مایهٔ دین

Кас накардааст ҷуз ба мояи хамир

کس نکرده‌است جز به مایه خمیر

Мари бақоро дар ин сарои мҷўӣ

مر بقا را در این سرای مجوی

Ки бақо нест зери чархи асир

که بقا نیست زیر چرخ اثیر

Панди гир , эй писар , змн кин ёфт

پند گیر، ای پسر، زمن کاین یافت

Аз падари шбрўи гузидаи шубайр

از پدر شبرو گزیده شبیر

Дар шиками санги хора ба зон дил

در شکم سنگ خاره به زان دل

Ки дарав нест пандро таъси

که درو نیست پند را تاثیر