Саъбтар айби ҷаҳони сӯй хирад чист ? фаноаш

صعب‌تر عیب جهان سوی خرد چیست ؟ فناش

Пеши ин айб салимаст балоҳоу ънош

پیش این عیب سلیم است بلاها و عناش

Гар хирадманд бақо ёфтӣ аз сифлаи ҷаҳон

گر خردمند بقا یافتی از سفله جهان

Ҳамаи айбаши ҳнрстии сӯии доно ба бақоаш

همه عیبش هنرستی سوی دانا به بقاش

Фитнаи з он аст бирав омма ки аз ғифлату ҷаҳл

فتنه ز آن است برو عامه که از غفلت و جهل

Сӯй ӯ май ба бақо монад азиро ки фаноаш

سوی او می به بقا ماند ازیرا که فناش

Каси ҷаҳонро ба бақои тӯҳмат беҳуда накард

کس جهان را به بقا تهمت بیهوده نکرد

Ки ҷаҳони ҷуз ба фано кард мукофоту ҷазоаш

که جهان جز به فنا کرد مکافات و جزاش

ӯ ҳаме гуяд моро ки бақо нест маро

او همی گوید ما را که بقا نیست مرا

Суханаш бишинав агар чанд ки нармаст овоаш

سخنش بشنو اگر چند که نرم است آواش

Гарчи бисёр диҳад шод набоядат шудан

گرچه بسیار دهد شاد نبایدت شدن

Ба ътоҳош ки ҷуз ориятӣ нест атоаш

به عطاهاش که جز عاریتی نیست عطاش

Рӯзи пари нур ва баҳо ҳаст валикини пас рӯз

روز پر نور و بها هست ولیکن پس روز

Шаби тираи бабради поки ҳамаи нуру баҳоаш

شب تیره ببرد پاک همه نور و بهاش

Ба ҷавонӣ ки бидодат чу тамаъ кард ба ҷонат

به جوانی که بدادت چو طمع کرد به جانت

Гарчи хубаст ҷавонят гаронаст баҳоаш

گرچه خوب است جوانیت گران است بهاش

Ин ҷаҳони об равон аст бирав хираи мхсп

این جهان آب روان است برو خیره مخسپ

Ончии кон буд нахоҳад матлаб , маст мабош

آنچه کان بود نخواهد مطلب، مست مباش

эй писар , чун ба ҷаҳон бар дил якто шавадат

ای پسر، چون به جهان بر دل یکتا شودت

Бингар дар падари хеш ва бибин пушти дўтош

بنگر در پدر خویش و ببین پشت دوتاش

Гар равои гашт бар авбоши ҷаҳони зарқи ҷаҳон

گر روا گشت بر اوباش جهان زرق جهان

Ту чу авбоши Марв бар асари зарқи равоаш

تو چو اوباش مرو بر اثر زرق رواش

Ки ҳакямон ҷаҳонанд дарахтони худоӣ

که حکیمان جهانند درختان خدای

Дигар ин халқи ҳамаи хору хсоннду қумош

دگر این خلق همه خار و خسانند و قماش

Бо ҳамаи халқгар аз арш сухан гуфт худоӣ

با همه خلق گر از عرش سخن گفت خدای

То ба тоъати бгзорнди сазовори саноаш

تا به طاعت بگزارند سزاوار ثناش

Арш ӯ буд Муҳамад ки шунӯданд азу

عرش او بود محمد که شنودند ازو

Суханашро , дгарон ҳизум буданду тарош

سخنش را، دگران هیزم بودند و تراش

Арши пари нур ва баландаст ба зераш дар шӯ

عرش پر نور و بلند است به زیرش در شو

То магар баҳра биёбад дилат аз нури зёш

تا مگر بهره بیابد دلت از نور ضیاش

Неки бандяш ки аз ҳурмати ин арши бузург

نیک بندیش که از حرمت این عرش بزرگ

Банда гаштааст туро фарруху пирӯзу ҷмош

بنده گشته است تو را فرخ و پیروز و جماش

Мари туро арш намудем ба дил пок бибинаш

مر تو را عرش نمودم به دل پاک ببینش

Гар нбиндши ҳаме аз шағаби хеши авбош

گر نبیندش همی از شغب خویش اوباش

Арши ин арш касе буд ки дар ҳарб , расӯл

عرش این عرش کسی بود که در حرب، رسول

Чун ҳамаи оҷизи гаштанд бадв дод ливоаш

چون همه عاجز گشتند بدو داد لواش

Онкӣ беш аз дгарон буд ба шамшер ва ба илм

آنکه بیش از دگران بود به شمشیر و به علم

Вонкаҳ багазед ва васӣ кард набӣ бар сари моаш

وانکه بگزید و وصی کرد نبی بر سر ماش

Онкии маърӯф бадв шуд ба ҷаҳони рӯзи ғадир

آنکه معروف بدو شد به جهان روز غدیر

Вази худованди зафари хости паямбар ба дуоаш

وز خداوند ظفر خواست پیمبر به دعاش

Онкӣ бо ҳар кас мункир шудӣ аз халқи ҷаҳон

آنکه با هر کس منکر شدی از خلق جهان

Ҷуз ки шамшер набӯдӣ ба гуҳи ҳарби гўош

جز که شمشیر نبودی به گه حرب گواش

Онкӣ бо илму шуҷоат чу қавӣ дод атоаш

آنکه با علم و شجاعت چو قوی داد عطاش

Ба рукӯъи андари бФзўди сеюм фазл : сахоаш

به رکوع اندر بفزود سوم فضل: سخاش

Ҳар хирадманди бидонад ки бад-ӣни васф , алӣ аст

هر خردمند بداند که بدین وصف، علی است

Чун расед ин ҳамаи авсоф ба гӯши шунавоаш

چون رسید این همه اوصاف به گوش شنواش

Маъдани илми алӣ буд ба тоўил ва ба теғ

معدن علم علی بود به تاویل و به تیغ

Мояи ҷангу бало буду ҷидолу пархош

مایهٔ جنگ و بلا بود و جدال و پرخاش

Ҳар ки дар банд мислиҳои қирони баста шуда аст

هر که در بند مثل‌های قران بسته شده‌است

Накунад ҷуз ки баёни алӣ аз банди раҳоаш

نکند جز که بیان علی از بند رهاش

Ҳар ки аз илми алӣ рӯй битобад ба ҷафо

هر که از علم علی روی بتابد به جفا

Чун кар ва кӯр бимонад бикунади ҷаҳли сазоаш

چون کر و کور بماند بکند جهل سزاش

Теғу тоўили алӣ бар сари уммат яксар ,

تیغ و تاویل علی بر سر امت یکسر،

эй бародар , қадари ҳоким адласту қазоаш

ای برادر، قدر حاکم عدل است و قضاش

Мояи хавфу раҷоро ба алӣ дод худоӣ

مایهٔ خوف و رجا را به علی داد خدای

Теғу тоўили алӣ буд ҳамаи хавфу раҷоаш

تیغ و تاویل علی بود همه خوف و رجاش

Гар шумо носибӣонро ба ҷуз ӯ ҳаст эмом

گر شما ناصبیان را به جز او هست امام

Нестам ман сипас он кас , додам ба шумоаш

نیستم من سپس آن کس، دادم به شماش

Гар шумо ҷуз ки алиро бхридиди бадв

گر شما جز که علی را بخریدید بدو

На аҷаб зонка надонад хари бдлош аз моаш

نه عجب زانکه نداند خر بدلاش از ماش

Говро , гарчи гё нест чу лўзинаҳ тар

گاو را، گرچه گیا نیست چو لوزینهٔ‌تر

Ба гўорд ба ҳамаи ҳоли зи лўзинаҳи гёш

به گوارد به همه حال ز لوزینه گیاش

эй писар ,гар дилу дайнро сФҳо лоаш кунанд

ای پسر، گر دل و دین را سفها لاش کنند

Ту чу эшон макуну дайну дили хеши муллоаш

تو چو ایشان مکن و دین و دل خویش ملاش

Ба хато ғарра машав гарчи ҷаҳондор накард

به خطا غره مشو گرچه جهاندار نکرد

Мар касеро ки хато кард мукофоти хатоаш

مر کسی را که خطا کرد مکافات خطاش

Ки мукофот ба банда бирасонад ба охир

که مکافات به بنده برساند به آخر

Мари вафоро ба вФоҳошу ҷафоро ба ҷафоаш

مر وفا را به وفاهاش و جفا را به جفاش

Ин ҷаҳон , эй писар , аи зхлқи ҳама умр чарад

این جهان، ای پسر، ا زخلق همه عمر چرد

Ҷаҳд он кун ки магари ҷони бурҳонии з чароаш

جهد آن کن که مگر جان برهانی ز چراش

Аз чарогоҳи ҷаҳон он шавад , эй хоҷа , бурун

از چراگاه جهان آن شود، ای خواجه،برون

Ки ба тоўили қирони бррсд аз чун ва чароаш

که به تاویل قران بررسد از چون و چراش

Дайну дунёро бунёд мисли колбуд аст

دین و دنیا را بنیاد مثل کالبد است

Илм тоўил бигӯед ки чигунааст банноаш

علم تاویل بگوید که چگونه است بناش

Ду ҷаҳонаст ва ту аз ҳар ду ҷаҳони мухтасарӣ

دو جهان است و تو از هر دو جهان مختصری

Ҷони ту аҳл маъодасту танати аҳли маош

جان تو اهل معاد است و تنت اهل معاش

Тани ту зарқ ва дағо донад , бисёр бакӯш

تن تو زرق و دغا داند، بسیار بکوش

То ба як сӯ накушудат аз раҳи дайни зарқу дағоаш

تا به یک سو نکشدت از ره دین زرق و دغاش

Ҷуз ки зарқи тани ҷоҳили сабабӣ дигар нест

جز که زرق تن جاهل سببی دیگر نیست

Ки имки пеш тагинасту рмк бар дар тоаш

که یمک پیش تگین است و رمک بر در تاش

Зарқи тани поки ҳамаи ботил ва ночиз шавадат

زرق تن پاک همه باطل و ناچیز شودت

Ки набояд ба дар тоаш ва тагин буд фаррош

که نباید به در تاش و تگین بود فراش

Гар бадоне ки танати ходими ин ҷон ту аст

گر بدانی که تنت خادم این جان تو است

Бут парастӣ накунӣ ҷони бурҳонии зи Балош

بت‌پرستی نکنی جان برهانی ز بلاش

Тани ҳамон гавҳар бертбт хокӣаст ба асл

تن همان گوهر بی‌رتبت خاکی است به‌اصل

Гар гилӣмии бад ё дибаҳ рӯмӣаст қабоаш

گر گلیمی بد یا دیبهٔ رومی است قباش

Чун яқинӣ ки ҳаме аз ту ҷудо хоҳад монад

چون یقینی که همی از تو جدا خواهد ماند

Зу ҳам имрӯз бипарҳезу ҳамеи дори ҷудоаш

زو هم امروز بپرهیز و همی‌دار جداش

Танати фарзанд гиёҳасту гёи бачаи хок

تنت فرزند گیاه است و گیا بچهٔ خاک

Зин ҳамеша набӯд майли магари сӯии ниёаш

زین همیشه نبود میل مگر سوی نیاش

Тан заминӣаст мёроишу бФгн ба заминаш

تن زمینی است میارایش و بفگن به زمینش

Ҷон смоӣӣаст биомузаш ва бар бар ба самоаш

جان سمائی است بیاموزش و بر بر به سماش

Иллати ҷаҳл чу мари ҷони туро ранҷа кунад

علت جهل چو مر جان تو را رنجه کند

Доруии илми хури аиро ки ба илмаст шифоаш

داروی علم خور ایرا که به علم است شفاش

Сухан ҳуҷҷат бишинав ки мар ӯро ғаразӣ

سخن حجت بشنو که مر او را غرضی

Нест алои талаби фазли худованду ризоаш

نیست الا طلب فضل خداوند و رضاش