Чун гашти ҷаҳонро дигар аҳволи аёняш ?

چون گشت جهان را دگر احوال عیانیش؟

Зеро ки бгстрди хазони рози ниҳоняш

زیرا که بگسترد خزان راز نهانیش

Бар ҳасрати шохи гул дар боғ гўо шуд

بر حسرت شاخ گل در باغ گوا شد

Бечорагӣу зардӣу кўжӣу нўониш

بیچارگی و زردی و کوژی و نوانیش

То зоғ ба боғ андар бикшод фасоҳат

تا زاغ به باغ اندر بگشاد فصاحت

Бар басти забон аз тараби лаҳни ғўониш

بر بست زبان از طرب لحن غوانیش

Шарманда шуд аз боди саҳари гулбуни урён

شرمنده شد از باد سحر گلبن عریان

Вази оби равони шармаши брбўди равоняш

وز آب روان شرمش بربود روانیش

Кҳсор ки чун размаи бзози бад акнӯн

کهسار که چون رزمهٔ بزاز بد اکنون

Гар бенгарӣ аз кулба наддоф ндоняш

گر بنگری از کلبهٔ نداف ندانیش

Чун зари музаввари нигари он лаъли бадахшяш

چون زر مزور نگر آن لعل بدخشیش

Чун чодари гозри нигари он баради имониш

چون چادر گازر نگر آن برد یمانیش

Баси боди ҷаҳди сарди з ки лоҷарам акнӯн

بس باد جهد سرد ز که لاجرم اکنون

Чун пер ки ёд оядаш аз рӯзи ҷавоняш

چون پیر که یاد آیدش از روز جوانیش

Хуршед бапушед зи ғам перҳан хаз

خورشید بپوشید ز غم پیرهن خز

Инаст ҳамеша салби хуби хазоняш

این است همیشه سلب خوب خزانیش

Бар мФрши пирӯза ба шаби шоҳи ҳабаш ро

بر مفرش پیروزه به شب شاه حبش را

Осӯдау покиза ва булӯраст авоняш

آسوده و پاکیزه و بلور است اوانیش

Бингар ба ситора ки битозад сипас дев

بنگر به ستاره که بتازد سپس دیو

Чун зари гдозидаҳ ки бар қӣри чиконяш

چون زر گدازیده که بر قیر چکانیش

Монанди яке ҷом яхинаст шбоҳнг

مانند یکی جام یخین است شباهنگ

Бздўдаҳ ба Қатари саҳарии чархи каёняш

بزدوده به قطر سحری چرخ کیانیش

Гар нест яхин чунки чу хуршед бар ояд

گر نیست یخین چونکه چو خورشید بر آید

Ҳар чанд ки ҷӯянд наёбанд нишоняш ?

هر چند که جویند نیابند نشانیش؟

Парвин ба чаҳ монад ? ба яке дастаи наргис

پروین به چه ماند؟ به یکی دستهٔ نرگس

ё Настарани тоза ки бар сабза фишоняш

یا نسترن تازه که بر سبزه فشانیش

Венаи даҳри даванда ба яке мураккаб монад

وین دهر دونده به یکی مرکب ماند

Каз кор наёсоед ҳар чанд давоняш

کز کار نیاساید هر چند دوانیش

Гейтяти яке банда бдхўст махонаш

گیتیت یکی بندهٔ بدخوست مخوانش

Зеро зи ту бдхў бигурезад чу бихоняш

زیرا ز تو بدخو بگریزد چو بخوانیش

Беҳосилу макор ҷаҳонӣаст пар аз ғдр

بی‌حاصل و مکار جهانی است پر از غدر

Бояд ки чу макор бхўондт бароняш

باید که چو مکار بخواندت برانیش

Ҷузи ҳанзал ва заҳрат начашонд чу бхўондт

جز حنظل و زهرت نچشاند چو بخواندت

Ҳарчанд ки ту рӯзу шубон нӯш чашоняш

هرچند که تو روز و شبان نوش چشانیش

Аз баҳри ҷафои сӯй ту омад , ба дар хеш

از بهر جفا سوی تو آمد، به در خویش

Магузору з дар зуд барон гар битавоняш

مگذار و ز در زود بران گر بتوانیش

Душман , чу накӯ ҳол шудӣ , гирд ту гардад

دشمن، چو نکو حال شدی، گرد تو گردد

Зинҳор машав ғарра бидон чарби забоняш

زنهار مشو غره بدان چرب زبانیش

Чунон ки чу бузи беҳтару фарбеҳ тар гардад

چونان که چو بز بهتر و فربه‌تر گردد

Аз баҳри тамаъ беш кунад марди шубоняш

از بهر طمع بیش کند مرد شبانیش

Ҳарчанд ки дайр ояд сӯй ту бияёд ,

هرچند که دیر آید سوی تو بیاید،

Чун сӯй падарат омад , пайғоми ниҳоняш

چون سوی پدرت آمد، پیغام نهانیش

Фарзанд басӣ дорад ин даҳри ҷафои ҷӯй

فرزند بسی دارد این دهر جفا جوی

Ҳаряки бад ва беҳосил чун модар зоняш

هریک بد و بی‌حاصل چون مادر زانیش

Нокас ба ту ҷузи меҳнат ва хорӣ нарасонад

ناکس به تو جز محنت و خواری نرساند

Гар ту ба мисли бар фалаки моҳи расоняш

گر تو به مثل بر فلک ماه رسانیش

Тоъат ба гумонеи бнмоидти валикин

طاعت به گمانی بنمایدت ولیکن

Лаънат кунадат гар нашавад рости гумоняш

لعنت کندت گر نشود راست گمانیش

Бади феълу ъўон гарчи шавад дӯст ба охир

بد فعل و عوان گرچه شود دوست به آخر

Ҳам бар ту ба кори оради як рӯзи ъўониш

هم بر تو به کار آرد یک روز عوانیش

Гуҳ ғдр кунад бар ту гуҳи макри фурушад

گه غدر کند بر تو گه مکر فروشد

Сад лаънат бар санъат ва бар бозаргоняш

صد لعنت بر صنعت و بر بازرگانیش

Бар гоҳ набинӣ магари онро ки сазо ҳаст

بر گاه نبینی مگر آن را که سزا هست

Каз гоҳи барангезӣ ва дар чоҳи нишоняш

کز گاه برانگیزی و در چاه نشانیش

Панду сухани хуб бар он сифла дареғ аст

پند و سخن خوب بر آن سفله دریغ است

Зинҳор ки аз нори ҷӯии бади бурҳоняш

زنهار که از نار جویی بد برهانیش

Панди ту таба гардад дар феъли бад ӯ

پند تو تبه گردد در فعل بد او

Пурвора каж ояд чу буд кажи мбониш

پرواره کژ آید چو بود کژ مبانیش

Чун панди нпзрФти зхўди даври куниши зуд

چون پند نپذرفت زخود دور کنش زود

То ҷони азизати бурҳонии зи гароняш

تا جان عزیزت برهانی ز گرانیش

Зеро ки чу тири кажи ту рост набошад

زیرا که چو تیر کژ تو راست نباشد

Он ба ки ба зӯдии сӯии бадхоҳи ҷаҳоняш

آن به که به زودی سوی بدخواه جهانیش

Онаст хирадманд ки ҷуз бар талаби фазл

آن است خردمند که جز بر طلب فضل

Зойеъ нашавад як нафас аз умри замоняш

ضایع نشود یک نفس از عمر زمانیش

Вази халқ тавозуъ накунад бдгҳрӣ ро

وز خلق تواضع نکند بدگهری را

Ҳарчанд ки бисёр буд гавҳари коняш

هرچند که بسیار بود گوهر کانیش

Кони марди сӯии аҳли хиради суст буд сахт

کان مرد سوی اهل خرد سست بود سخت

Каз баҳри тамаъ суст шавад сахти камоняш

کز بهر طمع سست شود سخت کمانیش

Дар садри хирадмандон бефазл на хуб аст

در صدر خردمندان بی‌فضل نه خوب است

Чун риштаи лўлў ки буд санги миёняш

چون رشتهٔ لولو که بود سنگ میانیش

Чун роҳи нҷўӣии сӯии он бори хдоӣӣ

چون راه نجوئی سوی آن بار خدائی

Каз халқ чу яздон нашносад каси сониш ?

کز خلق چو یزدان نشناسد کس ثانیش؟

Сад бандаи мтўоъ фузунаст ба даргоҳ

صد بندهٔ مطواع فزون است به درگاه

Аз қайсарӣу санадӣу Бағдодӣу хоняш

از قیصری و سندی و بغدادی و خانیش

Мустансири биллоҳ ки ӯ фазл худоӣ аст

مستنصر بالله که او فضل خدای است

Мавҷӯду муҷассам шуда дар олами ?фоняш

موجود و مجسم شده در عالم فانیش

Онкўи сараш аз фазл худованд битобад

آنکو سرش از فضل خداوند بتابد

Фардо накунад оташу ағлоли шубоняш

فردا نکند آتش و اغلال شبانیش

Эзадаш ато дод ба пайғамбари азирок

ایزدش عطا داد به پیغمبر ازیراک

ӯйаст ҳақиқати яке аз сабъи мсониш

اوی است حقیقت یکی از سبع مثانیش

Дар олами дайн ӯ сӯии мо қавл худоӣ аст

در عالم دین او سوی ما قول خدای است

Қавлӣ ки ҳамаи раҳмат ва фазласт мъониш

قولی که همه رحمت و فضل است معانیش

Бо ҳиммати ъолиши фалакроу замин ро

با همت عالیش فلک را و زمین را

Пастаст баландӣ ва ҳақираст калоняш

پست است بلندی و حقیر است کلانیش

Чун мураккаб ӯ тез шавад кард наёрад

چون مرکب او تیز شود کرد نیارد

Танин фалаки рӯзи мулоқоти Аннаняш

تنین فلک روز ملاقات عنانیش

Ғарра накунад ҳар ки бидидааст сипоҳаш

غره نکند هر که بدیده است سپاهش

Ин олам азон пас ба фарохии маконяш

این عالم ازان پس به فراخی مکانیش

Ноед ҳасаду рашки камӣни чокар ӯ ро

ناید حسد و رشک کمین چاکر او را

Наз малики фулонӣ ва на аз моли фалоняш

نز ملک فلانی و نه از مال فلانیش

Ҳар кӯи раҳяши гашт чу ман банда азон пас

هر کو رهیش گشت چو من بنده ازان پس

Аз илм ва ҳунар бошад динору шёниш

از علم و هنر باشد دینار و شیانیش

Бар олам улувваяш гумон бар чу фиришта

بر عالم علویش گمان بر چو فرشته

Ҳарчанд ки ӣнҷо буд ин ҷисми аёняш

هرچند که اینجا بود این جسم عیانیش